ପ୍ରଭୂତି ଶ୍ରୋତା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଏକ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ କହିଲେ, “ରାଜାଙ୍କୁ ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ନିର୍ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅପରିଜିତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ଲୋକଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ନିରାପତ୍ତା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯଦି ରଥଚକ୍ରଧାରୀ 'ନରଦେବ' ରାଜାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହି ଜଗତ ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ହେବା, ଅନାଥ ଭେଳେ ଏକ ମହୁଁତରେ ମେଁଦାମାନେ ପ୍ରଭୁ ନଥିବା ପରି ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବ। ଆଜି ଅନ୍ୟାୟ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଅବିରତ ଆସୁଛି, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହରାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକାପରା ଦେଖି ଧନ ଲୁଟୁଛନ୍ତି, ଏକାପରା ହତ୍ୟା, ଶାପ, ଚୋରି, ଗୋ, ଯୋଷ୍ଟି, ଧନ ଅପହରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଏପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧର୍ମ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେବା, ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଉପାଚାର, ଯେଉଁଗୁଡିକ ତିନି ବେଦରେ ଆଧାରିତ, ସେମାନେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଉଥିବା; ତାପରେ ଧନ ଓ ଭୋଗରେ ଲିନ ଲୋକମାନେ କୁକୁର ଓ ବାନର ପରି ବ୍ୟବହାର କରି ଜାତିମିଶ୍ରଣ କରିଦେଇଥାନ୍ତି। ରାଜା, ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ଏହି ବୃହତ୍-ଶ୍ରବା ମହାରାଜ, ରାଜା-ଋଷି ଓ ଭକ୍ତ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ଅପରାଧ ଏକ ଅପକୁଶଳ ବାଳକ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଯାଇଛି; ପ୍ରଭୁ, ସବୁର ଆତ୍ମା, ଏହି ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ, ଅପମାନ, ଧୋକା, ଶାପ, ଅପମାନ, କିମ୍ବା ହତ୍ୟା ହେଲାପରି, ତାଙ୍କପାଖରେ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷମା କରନ୍ତି, ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇନାହାନ୍ତି। ଏହିପରି, ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ଅପରାଧରୁ ବଡ଼ ଋଷି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଏବଂ ନିଜେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅପରାଧକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଜଗତରେ ନୀତିବାନ୍ ଲୋକମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପଡ଼ନ୍ତି; ତଥାପି ସେମାନେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ସୁଖରେ ଲିନ ହେଇନାହାନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ନିଜ ଗୁଣରେ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି। ଏକ ନୀତି ରହିଛି—ପାଦ ଧୋଇନାହିଁ, ଭିଜିଥିବା ପାଦ, ଭିଜିଥିବା ମୁଣ୍ଡ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ନଙ୍ଗା ଶୋଇବା, ଉଷା ଓ ସାନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସଦା ଶୁଚି, ଶୁଧ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣ ଥିବା, ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀ, ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପବାସ ପୂର୍ବରୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଶୂରମାନେ ମାଳା, ଗନ୍ଧ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍; ସ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ବସିଥିବା ପରି ଧ୍ୟାନ କରି ତାଙ୍କ ସେବା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ପୁଂସବନ ଉପବାସ ଏକ ବର୍ଷ ପାଳନ କରିଲେ, ତୁମେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ପାଇବେ, ଯେଉଁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଜୟ କରିପାରିବ। ଦିତି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ସହିତ 'ତଥା' କହି କଶ୍ୟପଙ୍କ ନିଜ ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି, ଉପବାସ ନିଷ୍ଠାରେ ଲିନ ହେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ନିଜ ମାମୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ଦିତିଙ୍କୁ ଅତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଋଷି ଆଶ୍ରମରେ ସେବା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ନିୟମିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉପଚାର ଦେଇ, ଅରଣ୍ୟରୁ ଫୁଲ, ଫଳ, ଦର୍ବା, କୁଶ, ପତ୍ର, ଅଙ୍କୁର, ମାଟି, ଓ ଜଳ ଯଥାସମୟରେ ଆଣିଦେଇଥିଲେ। ଏପରି ଉପବାସ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ହରି ଏହି ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଏବଂ ମୃଗ ପରି ଚତୁର ଭାବରେ ସେବା କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦିତି ଏହି ଉପବାସରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର କୌଣସି ଅନୁସ୍ଥାନର ଭଙ୍ଗ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଏହା ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଗଲେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେମିତି ସଫଳ କରିବେ ବିଚାର କରିଲେ। ଏକ ସାନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ଦିତି ଉପବାସରେ କ୍ଲାନ୍ତ, ଖାଇ, ତାଙ୍କ ପାଦ ଅଶୁଧ୍ଧ ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଧୋଇନାହିଁ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ମନେ ଶୋଇଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅବସର ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଯୋଗଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁବେଳେ ଦିତି ନିଦ୍ରାରେ ଲିନ ଥିଲେ। ଏବଂ ତାଙ୍କ ତଡ଼ିତ୍ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଥିବା ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭଜିତ କଲେ; ଏବଂ ଏକାପରା ଚିତ୍କାର କରିଲେ, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ଚିତ୍କାର କରନିଅ।” ବିଭଜିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ଦୁଇହାତ ଜୋଡି କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଆମେ ମାରୁତ ଭାଇମାନେ, ଆମେ ତୁମର ଭାଇ, ଆମେକୁ ମାରିବାକୁ କାହିଁକି ଚାହୁଁଛ?'' କୌଶିକ କହିଲେ, “ଭୟ କରନିଅ, ଭାଇମାନେ; ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ମୋର ସେବକ ମାରୁତ ଗଣ, ମୋରେ ଏକାପରା ଭକ୍ତ।” ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭ ମରିଲା ନାହିଁ, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ କୃପାରେ; ତଡ଼ିତ୍ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଥର ଆঘାତ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେପରି ତୁମେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରୁ ବଞ୍ଚିଥିଲେ। ଏକଥା ଏହି—ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଏକଥା ଉପାସନା କରିଲେ ଲୋକ ସମତା ପାଇଥାନ୍ତି; ଦିତି ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷ ହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ପଞ୍ଚାଶି ଦେବତା ମାରୁତ ହୋଇଗଲେ; ତାଙ୍କ ମାତୃ ଦୋଷ ଦୂର କରି, ହରି ସେମାନେକୁ ସୋମ ପାନ କରିବା ଅନୁମତି ଦେଲେ। ଦିତି ଜାଗି, ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖି, ଦେବୀ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଭରା ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ଦିତି ଇନ୍ଦ୍ରକୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ଅତି କଠିନ ଉପବାସ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲି, ଯାହା ଆଦିତ୍ୟମାନେକୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ, ଏକ ପୁଅ ପାଇବା ଆଶାରେ।” “ଏକ ପୁଅ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା—ଏହା କିପରି? ତୁମେ ଜାଣିଥିଲେ ଏହି ମୁଁକୁ ସତ୍ୟ କହ, ମିଥ୍ୟା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତର କଲେ, “ମା, ତୁମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ମୁଁ ନିକଟେ ଆସିଥିଲି। ଅବସର ଦେଖି, ମୁଁ ତୁମର ଗର୍ଭକୁ ଭାଗ କରିଦେଲି, ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ଧର୍ମରେ ନୁହେଁ।” “ତୁମର ଗର୍ଭକୁ ମୁଁ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କଲି, ତାହାରୁ ସାତ ପୁଅ ହେଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗକୁ ଆଉ ସାତ ଭାଗ କଲି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ମରିଲା ନାହିଁ।” “ତାପରେ ଏହି ଚମତ୍କାର ଫଳ ଦେଖି ମୁଁ ଅନୁଭବ କଲି, ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷଙ୍କ ଉପାସନା ଫଳରେ ହେଇଛି।