ଯେଉଁମାନେ ନିତ୍ୟ ହରିନାମକୁ ନିଜ ଜୀବନର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କାଳର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା କେବେ ଅଶାନ୍ତ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଏମିତି ଭକ୍ତମାନେ ଯେତେବେଳେ କେବଳ ଭୃକୁଟି ଚାଳିଦେଇଥିଲେ, ହରିଙ୍କ ଦୁଇ ଦ୍ୱାରପାଳ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପତିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ସେହି ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ପୁନି ସହରକୁ ଫେରିଯିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୋଗଫଳରେ ଏଠାରେ ତୁମେମାନେ ମୋ ପାଖରେ ଆସିଛ; ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦନ, ତୁମେମାନେ କୃପାମୟ, ଦୟାକରି ମୋପରି ଅନୁଗ୍ରହ କର। ଯେଉଁ ଦିଗନ୍ତର କଥା ଦେହରହିତ ଧ୍ୱନି ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ପାଇଁ କ'ଣ ଉପାୟ? ଏହା କିପରି ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଯାଏ, ସେଥିରେ ଆମକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅନୁବାଦ କର। ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ସଫଳତା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି? ଏହା କିପରି ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ଓ ପ୍ରୟାସରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବ? କୁମାରମାନେ କହିଲେ, “ହେ ଦିବ୍ୟ ଋଷି, ଚିନ୍ତିତ ହେଉନାହିଁ, ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହାର ସହଜ ଉପାୟ ଏଠି ଅଛି।” “ନାରଦ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ; ବୈରାଗ୍ୟର ମୁକୁଟମଣି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦାସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟସ୍ବରୂପ। ତୁମେ ଯେଉଁପଥରେ ଚଳିଛ, ସେଠାରେ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତିର ସ୍ଥାପନା ସାଧାରଣ କଥା। ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଋଷି ନାନା ପଥ ଦେଖାଇଛନ୍ତି, ଯାହା ସବୁ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ଶ୍ରୁତି ଫଳ ସ୍ୱର୍ଗ ଉପରେ ଅଟକିଯାଏ। କିନ୍ତୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ପଥ ଗୁପ୍ତ ରହିଛି, ଏହାର ଶିକ୍ଷକ ଦୁର୍ଲଭ, ଏହା ସୁଭାଗ୍ୟରେ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମକୁ ଦେବବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏବେ ମୁଁ ତାହା ବିସ୍ତୃତ କରି କହିବି, ଏହି ସତ୍ୱଚିତ୍ତରେ ଶୁଣ। କେହି ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, କେହି ତପସ୍ୟା, କେହି ଯୋଗ, ଆଉ କେହି ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଜ୍ଞାନ; ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ଏହାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ ହେଉଛି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ, ଯାହା ସୁକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଗାଇଥିଲେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ବଢ଼ିଯାଏ, ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ, ଭକ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ। ଏହି ଭାଗବତର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ, କଳିର ସମସ୍ତ ଦୋଷ ସିଂହର ଡାକରେ ନିଆଳର ଭଳି ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ ପ୍ରେମର ସ୍ୱାଦ ନେଇ ଘରେ ଘରେ, ଲୋକେ ଲୋକେ ଖେଳିବ।" ନାରଦ ପଚାରିଲେ, “ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ଓ ଗୀତା ପଠିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଏହି ତ୍ରିତୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏନାହିଁ, ତେବେ କିପରି ଏହା ଆସିବ?” କୁମାରମାନେ କହିଲେ, “ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣକୁ ନିମନ୍ତେ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦରେ ବେଦର ଅର୍ଥ ଅଛି। ହେ ଦୃଷ୍ଟିଶାଳୀ, ଏହି ସନ୍ଦେହ କାଟିଦିଅ, ଆପଣ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତି। ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦର ସାର ଭାଗବତ କଥା ଭିତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହି ଅଲଗା ଫଳ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ। ଯେପରି ମୂଳରୁ ଶିରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରସ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ଅଲଗା କଲେ ସେହି ମଧୁର ଲାଗେ, ଭାଗବତ କଥା ମଧ୍ୟ ଏମିତି। ଦୁଧରେ ଘୃତ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଅଲଗା କଲେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ସ୍ୱାଦ ନେଇ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; ଚିନି ମଧୁର ଲାଗେ କିନ୍ତୁ ଚିନିକୁ ଅଲଗା କଲେ ଅଧିକ ମିଠା ହୁଏ, ଭାଗବତ କଥା ମଧ୍ୟ ଏମିତି। ଏହି ପୁରାଣ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ, ଜ୍ଞାନ, ଭକ୍ତି ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ପ୍ରକାଶିତ। ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ଓ ଗୀତା ରଚନାକାର ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥିଲେ। ପରେ ତୁମେ ଚାରିଟି ଶ୍ଲୋକରେ ଏହି କଥା କହିଲା, ଶୁଣି ବ୍ୟାସ ତୁରନ୍ତ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ତେଣୁ ତୁମେ କାହିଁକି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ? ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ କର, ଏହା ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକ ଦୂର କରେ।” ନାରଦ କହିଲେ, “ଯେ ଦୃଷ୍ଟି ତୁରନ୍ତ ଅଶୁଭତା ଦୂର କରେ, ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ପରମ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ, ଶୁଦ୍ଧମନ୍ଦିରେ ଗାଇଥିବା ଏହି କଥାମୃତରେ ମୁଁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, ଯାହା ପ୍ରେମ ଉଦ୍ଭାବନ ପାଇଁ। ଅନେକ ଜନ୍ମର ସୁକୃତ ଫଳରେ ଯେତେବେଳେ ସଦ୍ଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ମିଳିଥାଏ, ତେବେ ଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ହୁଏ, ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଭିମାନ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୋଇଯାଏ।” ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ମହିମାକୁ ନେଇ ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସନକାଦି ମୁନିମାନେ ମୁଁ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ କରି ଭକ୍ତ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରେ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ପୋଷିତ ହୁଏ।” ନାରଦ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ସୁକଦେବଙ୍କ ଶିକ୍ଷାରେ ଆଲୋକିତ ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ। କିଏଁଠି ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବି? ଦୟାକରି ସ୍ଥାନ କହନ୍ତୁ। ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ କଥା କେଉଁଠି ଏବଂ କେତେ ଦିନ ଶୁଣିବା ଉଚିତ? କିପରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରିତ ହେବ? କୁମାରମାନେ କହିଲେ, “ନାରଦ, ଗଙ୍ଗା ପାରେ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ନାମ ଆନନ୍ଦ। ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଋଷିମାନେ ଆସନ୍ତି, ଦେବତା, ସିଦ୍ଧମାନେ, ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତା ରହିଛି, ନୂତନ, କୋମଳ ବାଲୁକା ଛାଡ଼ି ଅଛି। ଏହା ଶୁଭ୍ର, ନିର୍ବିକଳ୍ପ, ସୁଗନ୍ଧି ଗୋଲାପ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା, ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱେଷ ରହେନାହିଁ। ଏଠି ଅବସ୍ଥାପିତ ଦୁର୍ବଳ ବୟସ୍କ ଦେହ ଏବଂ ଭକ୍ତି ଏଠିକୁ ଆସିବ। ଯେଉଁଠାରେ ଭାଗବତ କଥା ରହିଥାଏ, ସେଠି ଭକ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଆସନ୍ତି; ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ଏହି ତ୍ରିତୟ ଯୁବା ହୋଇଯାଏ।” ସୂତ କହିଲେ, “ଏପରି କହି, ସେହି କୁମାରମାନେ ନାରଦଙ୍କ ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଗଙ୍ଗା ପାରେ ଆସିଗଲେ ଏବଂ ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣର ଆନନ୍ଦ ନେବାକୁ ବସିଗଲେ। ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା ପାରେ ପହଞ୍ଚିବା ସମୟରେ ମାନବ ଲୋକ, ଦେବ ଲୋକ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ସାହ ଓ ଉଲ୍ଲାସ ଅନୁଭୂତି ହେଲା।