ଏହିପରି ଘଟଣାରେ, ଏକ ଯୁବ ଋଷି, ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, କୌଶିକୀ ନଦୀରେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରି, କ୍ରୋଧରେ ଚକଚକାଉଥିବା ଚକ୍ଷୁ ସହିତ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମୋ ଉତ୍ପ୍ରେରଣାରେ, ତକ୍ଷକ ସପ୍ତମ ଦିନରେ ଏହି ବଂଶନାଶକ ପରିକ୍ଷିତକୁ ଡଶିବେ।" ଏହାପରେ, ଛୁଆ ଋଷି ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ ଓ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ କଣ୍ଠରେ ଏକ ମୃତ ସର୍ପ ଝୁଲିଛି। ଏହା ଦେଖି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଓ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିପକାଇଲେ। ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ପୁଅର କାନ୍ଦନ ଶୁଣି ଦୀରେ ଦୀରେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଲେ ଓ ନିଜ କନ୍ଠରେ ମୃତ ସର୍ପ ଦେଖି, ସେ ସର୍ପଟିକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ ଓ ପଚାରିଲେ, "ବତ୍ସ, କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ? କିଏ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି?" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନରେ, ଛୁଆ ଋଷି ସବୁ ଘଟଣା ଖୋଲିକି କହିଦେଲେ। ପିତା ଶୁଣିଲେ ଯେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଶାପ ଦିଆଯାଇଛି, ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ କୌଣସି ଖୁସି ଅନୁଭବିଲେ ନାହିଁ, ବରଂ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଓ କହିଲେ, "ହାଏ! ଆଜି ତୁମେ ଛୋଟ ଅପରାଧ କଲେ ବୋଲି ଭାବିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଦଣ୍ଡ ବଡ଼ ହେଲା। ରାଜାକୁ ତୁମେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅପକ୍ୱ ମନବଳୀ! ରାଜାଙ୍କ ଅପରାଜେୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।" "ନରଦେବ ନାମକ ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ଯଦି ଲୋକେ ଅବହେଳା କରିବେ, ତେବେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯିବ, ଏବଂ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଅବସ୍ଥାରେ ମେଷ ପରି ଅତି ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବ। ଆଜି ଅପରାଧ ଅବିରତ ଭାବେ ଆସୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକେ ନିରାଶ୍ରୟ ଲୋକଙ୍କ ଧନ ଲୁଟି ନେଉଛନ୍ତି, ଏକାଉଁ ମାନେ ଅନ୍ୟକୁ ହତ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି, ଶାପ ଦେଉଛନ୍ତି, ଗାଁଠି ଓ ଧନ-ସ୍ତ୍ରୀ ଦଖଳ କରୁଛନ୍ତି।" "ତାପରେ ମହାନ୍ ଧର୍ମ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଚାରିତ୍ର୍ୟ ଯେଉଁଠି ତିନି ବେଦ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ସେଉଁଠି ଧନ ଓ ସୋକ୍ତି ରେ ଲିନ୍ ଲୋକମାନେ କୁକୁର ଓ ବାନର ପରି ଜାତିମିଶ୍ରଣ କରାନ୍ତି। ଏହି ରାଜା ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ବୃହଚ୍ଛ୍ରବ ନାମକ ଏକ ରାଜର୍ଷି, ଏକ ସତ୍ୟ ଭକ୍ତ, ଯିଏ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି।" "ଏହି ଦୋଷ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ଅପକ୍ୱ ମନବଳୀ ଶିଶୁ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି; ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାର ଆତ୍ମା, ଏହି ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ଭକ୍ତମାନେ ଅପମାନିତ, ଠକାଯିବା, ଶାପ ଦିଆଯିବା, ଅପମାନିତ କିମ୍ବା ହତ୍ୟା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଉନ୍ତି ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।" "ଏପରି ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଅପରାଧରୁ ମହାନ ଋଷି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପଶ୍ଚାତାପରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ; ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିଥିଲେ ବୋଲି ସେ ଏହାକୁ ମନେ ରଖିନଥିଲେ। ଏହି ଲୋକର ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀୟ ଲୋକମାନେ ସଦା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୋକ କିମ୍ବା ହର୍ଷ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାର ଗୁଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି।" ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି: ନିଜ ପାଦ ଧୋଇ ନ ଶୋଇବା, କିମ୍ବା ଭିଜା ପାଦ କିମ୍ବା ଭିଜା ମୁଣ୍ଡ ନେଇ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ନଗ୍ନ ଶୋଇବା, ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ କିମ୍ବା ପ୍ରଭାତେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସଦା ପବିତ୍ର, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ପ୍ରାତଃକାଳ ଭୋଜନ ପୂର୍ବରୁ ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀ, ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।" ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଶୂରବିରମାନେ ମାଳା, ଗନ୍ଧ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଆଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍; ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପୂଜି ତାଙ୍କ ସେବା କରିବା ଓ ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ବିଚରଣ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଅଟୁଟ ପୁଂସବନ ବ୍ରତ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ତୁମେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ପାଇବେ ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିପାରିବ।" ଦିତି ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ମଞ୍ଜୁର କରି, "ଯେପରି ହେଉ," ବୋଲି କହି, କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବୀଜ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ ବ୍ରତକୁ ନିଷ୍ଠାରେ ପାଳନ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ମାମୀ ଦିତିଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ସେ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଦିତିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସେବା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଅରଣ୍ୟରୁ ଫୁଲ, ଫଳ, ଦର୍ଭା, କୁଶ, ପତ୍ର, ଅଙ୍କୁର, ମାଟି ଓ ପାଣି ସମୟକୁ ଅନୁସରି ଆଣିଦେଉଥିଲେ। ଏଭଳି, ଦିତି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ହରି ତାହାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଏକ ଚତୁର ଉପାୟରେ, ମୃଗ ପରି ସେବା କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ବ୍ରତରେ କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଦିତି ଏହି ବ୍ରତରେ ଏତେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ, କିପରି ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରିବେ ବୋଲି ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏକ ସନ୍ଧ୍ୟା, ବ୍ରତର କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଦିତି ଖାଇ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇନଥିଲେ ଓ ଶରୀର ପବିତ୍ର ନଥିଲା। ଏହି ସୁଯୋଗରେ, ଯୋଗଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ମନ ନିଦ୍ରାରେ ଲିନ୍ ଥିବା ବେଳେ ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ବଜ୍ରାଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗ କରି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଯେପରି ସେମାନେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ସେ ପୁନି ପୁନି କହିଲେ, "କାନ୍ଦିବେ ନାହିଁ।" ଏହି ଭାଗକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, "ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମ ଭାଇ ମାରୁତ, ଆମକୁ କାହିଁକି ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?" କୌଶିକ କହିଲେ, "ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ, ଭାଇମାନେ; ତୁମେ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ମୋର ସାଥୀ ମାରୁତଗଣ, ମୋ ପ୍ରତି ଏକାନ୍ତିକ ଭକ୍ତ।" ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ କୃପାରେ ମରିଲା ନାହିଁ, ବଜ୍ରପାତରେ ପୁନିପୁନି ଆଘାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେପରି ତୁମେ ଦ୍ରୋଣାସ୍ତ୍ରରୁ ଅକ୍ଷତ ରହିଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଏକଥର ପୂଜିଲେ ମଧ୍ୟ ସମତା ମିଳେ; ଦିତି ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସେହି ପଞ୍ଚାଶି ଦେବତା ମାରୁତ ହେଲେ; ସେମାନେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ଦୋଷ ଦୂର କରି, ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୋମପାନ କରିବାର ଅଧିକାରୀ ହେଲେ।