ଏହି କଥାରେ, ଏକ ଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇ କହିଲେ, “ହାୟ! ଏହି ଅନ୍ୟାୟ କେଉଁଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି? ଶାସକମାନେ ଯେପରି ଅତି ଲୋଭୀ ଭୋଜନକୁ ଖାଇଯିବା ପରି, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞର ଅର୍ପଣକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି। ସେବକମାନେ ଯେପରି ମାଲିକଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ଦ୍ୱାରପାଳ କିମ୍ବା କୁକୁର ମାଲିକଙ୍କୁ ଅବମାନ କଲେ ଯେପରି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅପରାଧ କରୁଛନ୍ତି।" "ଏହି ରାଜା କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘରର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏପରି ଦ୍ୱାରପାଳ କିପରି ଘରର ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ?" "କୃଷ୍ଣ, ନାୟକ, ଏହି ଭୂମିରୁ ବିଦାୟ ନେଇଛନ୍ତି; ସେ ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ଧର୍ମର ପଥରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶକ ଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଧର୍ମର ସେତୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଉପରେ ଶାସନ କରିବି; ମୋର ଶକ୍ତି ଦେଖ।" ଏପରି କହି, ତାଙ୍କ ଆଖି ରୋଷରେ ଲାଲ୍ ହୋଇଗଲା। ସେ ଯୁବ ସାଧୁ, ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗମାନେ ସହିତ, କୌଶିକୀ ନଦୀରେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରି, ଶବ୍ଦର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହିପରି, ସୀମା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଥିବା ପାଇଁ, ମୋର ଆଦେଶରେ ତକ୍ଷକ ଏହି ବଂଶ ନାଶକ ରାଜାକୁ ସପ୍ତମ ଦିନରେ ଦଂଶନ କରିବ। ତାପରେ, ସେ ଛୁଆ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ଗଳାରେ ସାପ ଝୁଲିଥିବା ଦେଖି ଦୁଃଖରେ ଭାସିଗଲେ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ କନ୍ଦିଲେ। ଏହି ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନିଜ ପୁଅଙ୍କର କନ୍ଦନ ସୁନି, ଧୀରେ ଧୀରେ ଆଖି ଖୋଲିଲେ ଓ ଦେଖିଲେ ମୃତ ସାପ ତାଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ଅଛି। ସେ ସାପକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ ଏବଂ ପଚାରିଲେ, “ପୁଅ, କାହିଁକି କନ୍ଦୁଛ? କିଏ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟାୟ କଲେ?” ପୁଅ ସମସ୍ତ କଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ। ରାଜା ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଶାପ ଦେଇଥିବା କଥା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ନାହିଁ; କହିଲେ, “ହାୟ, ତୁମେ ଆଜି ବଡ଼ ଅପକାର କରିଦେଲା, ତୁମ ଅପରାଧ ଛୋଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦଣ୍ଡ ବଡ଼ ହେଇଗଲା। ତୁମେ ରାଜାଙ୍କ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅପକ୍୵ ମନର ଲୋକ; ରାଜାଙ୍କ ଅପରାଜେୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସୁଖ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ରଥଚକ୍ରଧାରୀ ନରଦେବ ରାଜା ଅବହେଳିତ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯିବ, ରକ୍ଷା ବିହୀନ ହୋଇ ମେଘେ ଚାରା ଭେଡ଼ା ପରି ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହୋଇଯିବ। ଆଜି, ଅନ୍ୟାୟ ଅବିରତ ଭାବେ ଆମ ଉପରେ ଆସୁଛି, ଯେପରି ରକ୍ଷକ ହରାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଧନ ଲୁଟାଯାଏ; ଲୋକେ ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟକୁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ଶାପ ଦେନ୍ତି, ଚୋରାଇନ୍ତି, ଗାଈ, ଜନାନୀ, ଧନ ଦଖଲ କରନ୍ତି। ତାପରେ, ମହାନ ଧର୍ମ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ତିନି ବେଦରେ ନିହିତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଆଚରଣ ହ୍ରାସ ପାଏ; ପରେ ଧନ ଓ ଭୋଗରେ ଲିନ୍ ଲୋକ, କୁକୁର ଓ ବନର ମତେ, ଜାତି ମିଶ୍ରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ରାଜା ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ବୃହତ୍ଶ୍ରବା ନାମକ ମହାନ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, ରାଜର୍ଷି, ଏକ ସତ୍ୟ ଭକ୍ତ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ଅପରାଧ ହୋଇଛି ଏକ ଅବୁଝ ପିଲା ଦ୍ୱାରା; ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଏହି ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ, ଯଦିଓ ଅପମାନିତ, ଠକିତ, ଶାପିତ, ଅପବାଦିତ କିମ୍ବା ହତ୍ୟା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତିଶୋଧ ନେନ୍ତି ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏପରି, ପୁଅଙ୍କ ଅପରାଧରେ, ମହାନ ସାଧୁ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜେ ଅପମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଏହି ଅପରାଧକୁ ମନରେ ଧରିଲେ ନାହିଁ। ସାଧୁମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ଜଗତରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ତଥାପି ସେମାନେ ଦୁଃଖିତ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାର ଗୁଣରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। କେବେ ମଧ୍ୟ ପାଦ ଧୋଇ ନ ଶୋଇବା, ଭିଜା ପାଦ, ଭିଜା ମୁଣ୍ଡ ନିଏ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ଖାଇବା, ନଗ୍ନ ହୋଇ ଶୋଇବା, ପ୍ରଭାତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସବୁବେଳେ ପବିତ୍ର ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦୂଧ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀ, ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଉପବାସ ପୂର୍ବରୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ମାଳା, ଗନ୍ଧ, ଅର୍ପଣ, ଆଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବେ; ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପୂଜି, ସେ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ବସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରି, ସେମାନଙ୍କ ଶୁଶୂଷା କରିବେ। ଏହି ପୁଂସବନ ବ୍ରତକୁ ଏକ ବର୍ଷ ଅଟୁଟ ରଖିଲେ, ତେବେ ତୁମେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ପାଇବ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମାରିଦେବ। ଦିତି ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣି, “ଏହା ହେଉ” ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କଲେ, ଏବଂ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ବୀଜ ଗ୍ରହଣ କରି, ନିଷ୍ଠାର ସହିତ ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ମାମୀ ଦିତିଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ମହାନ ମାନ୍ୟତାଦାତା, ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଦିତିଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ସେବା କରିଥିଲେ। ସେ ସମୟ ସମୟରେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଫୁଲ, ଫଳ, ଦର୍ଭା, କୁଶ, ପତ୍ର, ଅଙ୍କୁର, ମାଟି ଓ ପାଣି ଆଣିଥିଲେ। ଏହିପରି, ଦିତି ବ୍ରତ ରଖୁଥିବା ବେଳେ, ହରି ତାହା ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ହରିଣ ରୂପେ ହରିଣ ପରି କୌଶଳରେ ସେବା କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ବ୍ରତରେ କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ଦିତି ଏହି ବ୍ରତରେ ଅତି ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ। ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ, କିପରି ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବେ। ଏକ ସନ୍ଧ୍ୟା, ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଭୋଜନ କରି, ପାଦ ଧୋଇନଥିବା ଓ ଜଳରେ ପବିତ୍ର ହୋଇନଥିବା ଦିତି, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମନ ମୁଢ଼ି ଶୋଇପଡ଼ିଲେ। ସେଉଁଠି ଅବସର ଦେଖି, ଯୋଗଶକ୍ତିର ମାହାରଥୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା, ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗ କଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗ କନ୍ଦୁଥିଲା, ତେବେ ସେ ମନେ ମନେ କହିଲେ, “କନ୍ଦନିଅ ନାହିଁ।” ଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭାଜିତ କରିବା ବେଳେ, ସେମାନେ ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ, “ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମର ଭାଇ ମରୁତ, ଆମକୁ ଲୋକା କରିବାକୁ କାହିଁକି ଚାହୁଁଛ?” କୌଶିକ କହିଲେ, “ଭୟ କରନିଅ, ଭାଇମାନେ; ତୁମେ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।