ଏହି ଘଟଣାରେ, ଏକ ଦିନ ରାଜପୁତ୍ର ପରିକ୍ଷିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଭୁକ୍ତି ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ ହେଲେ; ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏପରି ଭାବେ ସେ କେବେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇନଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରତି ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧ ଅନୁଭବିଲେ। କ୍ରୋଧାବେଗରେ ସେ ଏକ ମୃତ ସାପକୁ ଋଷିର କନ୍ଧରେ ରଖିଦେଲେ ଓ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖି ସେ ଭାବିଲେ—ଏହି ମହାପୁରୁଷ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନ୍ତର୍ମୁଖ କରି ଚକ୍ଷୁମୁଦ୍ରା କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା କି ମାତ୍ର ଢୋଙ୍ଗ? କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏପରି କଣ କରନ୍ତି? ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅସାଧାରଣ ତେଜଉଜ୍ଵଳ ପୁଅ ଅନ୍ୟ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସହ ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟ ଘଟିଛି ବୋଲି ଶୁଣି, ସେ ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କହିଲେ—ହାୟ! ଏହି ଶାସକମାନେ କେମିତି ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞବଳି ଭୋଗ କରିବା ଲୋଭୀଙ୍କ ପରି। ଯେପରି ବାହ୍ୟ ଦ୍ୱାରପାଳ ନାଥଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ସେପରି ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନ୍ମର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୃହର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି; ତେବେ ଏହି ଦ୍ୱାରପାଳ କିପରି ଗୃହସ୍ଥ ଧନର ଉପଭୋଗ କରିବାର ଅଧିକାରୀ? କୃଷ୍ଣଭଗବାନ ଏହି ଭୂମିରୁ ବିଦାୟ ନେଇଛନ୍ତି—ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମର ସେତୁ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଛି, ସେଉଁଠି ଏବେ ମୁଁ ତାହାର ଶାସନ କରିବି; ମୋର ଶକ୍ତି ଦେଖ। ଏଭଳି କହି, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ହୋଇଗଲା, ଏହି ଯୁବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ସହ କୌଶିକୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଶାପ ଦେଲେ—ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତକ୍ଷକ ନାଗ ଏହି ବଂଶନାଶକ ରାଜାକୁ ସପ୍ତମ ଦିନ ଦংশନ କରିବ। ଏପରେ, ସେ ଶିଶୁ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସି, ନିଜ ପିତାଙ୍କ କନ୍ଧରେ ମୃତ ସାପ ଦେଖି ଦୁଃଖରେ ଭାସିଗଲେ ଓ ବିଲାପ କରି ଚିତ୍କାର କଲେ। ଆଙ୍ଗିରସ ଗୋତ୍ରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଦୁଃଖର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଆଉ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଲେ, ଏବଂ କନ୍ଧରେ ସାପ ଦେଖି ସେଠାରେ ତାହାକୁ ଫେଲିଦେଲେ। ପଚାରିଲେ—"ବେଟା, କାହିଁକି କନ୍ଦୁଛ? କିଏ ତୋତେ ଅନ୍ୟାୟ କଲା?" ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଶିଶୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଖୋଲି କହିଲେ। ରାଜା ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ନାହିଁ; କହିଲେ—"ହାୟ, ତୁମେ ଆଜି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଘଟଣା କରିସାରିଛ। ତୁମ ଅପରାଧ ଛୋଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ଦଣ୍ଡ ବଡ଼।" ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ—"ହେ ଅପକ୍ୱବୁଦ୍ଧି, ତୁମେ କି ରାଜାଙ୍କୁ ବିଚାର କରିବା ଯୋଗ୍ୟ? ରାଜାଙ୍କ ଅପରିମିତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯଦି ଏହି ନରଦେବ ରାଜାଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ଅବହେଳା କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯିବ ଓ ଅତି ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବ, ଯେପରି ଖେଡ଼ିଆ ବେଘେର ମେଷମାନେ। ଏବେ ପାପ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛି, କାରଣ ଲୋକମାନେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟର ଧନ ହରଣ, ଆପସରେ ହତ୍ୟା, ଶାପ, ଚୋରି, ଗୋ, ନାରୀ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଦଳନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ମହାପୁରୁଷ ଧର୍ମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ପ୍ରଥା, ଯାହା ତିନି ବେଦରେ ଆଧାରିତ, ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ; ଏବଂ ଲୋକମାନେ ଧନ ଓ ଭୋଗରେ ଲିନ୍ନ ହୋଇ, କୁକୁର ଓ ବନର ମାନଙ୍କ ପରି, ଜାତିମିଶ୍ରଣ ଘଟାଇବେ।" "ଏହି ରାଜା ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ବୃହତ୍ଶ୍ରବା ନାମକ ଏକ ମହାନ ରାଜର୍ଷି, ଭକ୍ତ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ଦେବମାନ୍ୟ। ଏମିତି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରାଜା ଉପରେ ଏକ ଅପକ୍ୱ ଶିଶୁ ଅପରାଧ କରିଛି; ଭଗବାନ ଏହି ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରୁନ୍ତୁ। ଭକ୍ତମାନେ ଅପମାନ, ଠକା, ଶାପ, ନିନ୍ଦା କିମ୍ବା ହତ୍ୟା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଇନାହାନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଏହି କ୍ଷମତା ଥାନ୍ତି।" ଏହିପରି ଭାବରେ, ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା ମହାମୁନି ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜେ ଅପମାନିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଏହି ଅପରାଧକୁ ମନେ ରଖିଲେ ନାହିଁ। ପୃଥିବୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପକାଯାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ନ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି, ନ ଆନନ୍ଦିତ, କାରଣ ସେମାନେ ଆତ୍ମାର ଗୁଣରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ନିୟମ ଓ ଶୁଚିତା ଉପରେ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ—ପାଦ ଧୋଇ ନ ଶୋଇବା, ଭିଜା ପାଦ କିମ୍ବା ଭିଜା ମୁଣ୍ଡରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟର ଦିଆ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ନଗ୍ନ ଶୋଇବା, ଉଷା କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସଦା ଶୁଚି, ସଫା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦ୍ୱାରା ଦିନାରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍। ନାରୀମାନେ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀମାନେ ମାଳା, ଗନ୍ଧ, ଅର୍ପଣ ଓ ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବେ; ପତିଙ୍କୁ ପୂଜି ତାଙ୍କ ସେବା କରିବେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ବିରାଜିତ ଭାବି ଧ୍ୟାନ କରିବେ। ଏହିପରି ଏକ ଅଟୁଟ ପୁଂସବନ ବ୍ରତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖିଲେ, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମାରିପାରିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇବ। ଦିତି ଏହାକୁ ମନ ଦେଇ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ; ତାହା ପରେ ସେ ଏହି ବ୍ରତକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ମାମୀ ଦିତିଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରେ ଏକ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ ଭାବରେ ସେବା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଅରଣ୍ୟରୁ ଫୁଲ, ଫଳ, ଦର୍ଭା, କୁଶ, ପତ୍ର, କଳିକା, ମାଟି ଓ ପାଣି ଆଣି ଦେଉଥିଲେ। ଏପରି ଭାବରେ ଦିତି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ; ହରି ତାଙ୍କ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦିତି ଏହି ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ର ମନେ ଅତି ଦୁଃଖ ଓ ଚିନ୍ତା ଭରିଗଲେ। ଏକ ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ, ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ପାଦ ଧୋଇନଥିବା ଦିତି ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଶୋଇ ପଡ଼ିଲେ। ଏହି ସୁଯୋଗରେ ଯୋଗଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଖଣ୍ଡ କଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖଣ୍ଡ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ତେବେ ସେ କହୁଥିଲେ—"କାନ୍ଦନି।