ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ମହାମୁନି ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣ, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ସଂଯମ କରି, ସମସ୍ତ ତ୍ରିଲୋକ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅବିକାର ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ଜଟା ଓ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ତିବ୍ର ତ୍ରିଷ୍ଣାରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ରାଜା ତାଙ୍କଠାରେ ପହଁଚି, ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ମୁନିଙ୍କୁ ଜଳ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଲେ। କିନ୍ତୁ ରାଜା ଘାସ, ମାଟି, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର, ଏବଂ ପରିଚିତ ଜଳ ଓ ସମ୍ମାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦ ପାଇଲେ ନାହିଁ। ଏଥିରୁ ସେ ଅପମାନିତ ବୋଧ କରି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କେବେ ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଭୁଖ ଓ ତ୍ରିଷ୍ଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇନଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନେଇ ତାଙ୍କର ମନରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। କ୍ରୋଧରେ ଏସବୁ ଭାବନାରେ, ସେ ଏକ ମୃତ ସାପକୁ ଉଠାଇ ମୁନିଙ୍କ ଗଳାରେ ରଖିଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ। ରାଜା ଚିନ୍ତା କଲେ: "ଏହି ମୁନି ସତ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ତ, କିମ୍ବା ଏହା କେବଳ ଏକ ଅଭିନୟ? କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କ'ଣ ଏପରି ହୁଏନି?" ଏହି ସମୟରେ ମୁନିଙ୍କ ପୁଅ, ଅସାଧାରଣ ତେଜସ୍ୱୀ, ଅନ୍ୟ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତି ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟ ଆଚରଣ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ସେ ସେଠାରେ ଏହିପରି କହିଲେ: "ହାୟ, ଏହି ଶାସକମାନେ କେତେ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛନ୍ତି! ସେମାନେ ଯେପରି ଆହୁତି ଖାଇବାରେ ଲାଲସି, ସେପରି ଗୃହସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରୁଛନ୍ତି, ପାଳକା କୁକୁରମାନେ ମାଲିକଙ୍କୁ ଯେପରି ଅପମାନ କରେ।" "ଏ ରାଜା ଜନ୍ମରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୃହର ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏମିତି ଦ୍ୱାରପାଳ କିପରି ଗୃହର ଧନର ଉପଭୋଗ କରିପାରିବ?" "କୃଷ୍ଣ, ଭଗବାନ, ଏବେ ଲୋକମାନେ ଠାରୁ ବିୟୋଗ ହୋଇଛନ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ଧର୍ମର ସେତୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ମାନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଶାସନ କରିବି; ମୋର ଶକ୍ତି ଦେଖ।" ଏପରି କହି, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ହେଲା। ସେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ କୌଶିକୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶାପ ଦେଲେ: "ଏହି ରାଜବଂଶ ନାଶକ ପରିକ୍ଷିତକୁ ମୋର ଉଦ୍ୟୋଗରେ ତକ୍ଷକ ସାପ ସପ୍ତମ ଦିନରେ ଦଂଶନ କରିବ।" ଏପରି ଶାପ ଦେଇ, ସେ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଗଳାରେ ମୃତ ସାପ ଦେଖି ଦୁଃଖରେ ଅତି କ୍ରନ୍ଦନ କଲେ। ଏ ଆଙ୍ଗିରସ ଗୋତ୍ରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୁଅଙ୍କ ଦୁଃଖର କ୍ରନ୍ଦନ ଶୁଣି, ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଲେ ଏବଂ ଗଳାରେ ମୃତ ସାପ ଦେଖି, ତାହାକୁ ଫିଙ୍କିଦେଲେ। ସେ ପଚାରିଲେ, "ବାପା, କାହିଁକି କନ୍ଦୁଛ? କିଏ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟାୟ କଲା?" ତେଣୁ ପୁଅ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲା। ଏହିପରି ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ରାଜାକୁ ଶାପ ଦିଆଯାଇଛି ବୋଲି ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ଅନନ୍ଦିତ ହେଲେ ନାହିଁ; ବିଷାଦରେ କହିଲେ, "ହାୟ, ଏ ଛୋଟ ଅପରାଧ ଦେଖି ତୁମେ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଦେଲା।" "ତୁମେ ରାଜାଙ୍କ ନ୍ୟାୟ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଓ ଅପକ୍ୱମନା। ତାଙ୍କର ଅଜେୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।" "ଏ ନରଦେବ ନାମକ ରାଜା, ରଥଚକ୍ରଧାରୀ, ଯଦି ଅବମାନିତ ହେବେ, ତେବେ ଜଗତ ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯିବ ଏବଂ ରକ୍ଷା ବିହୀନ ହୋଇ ମେଷ ଦଳ ଭଳି ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯିବ।" "ଆଜି ଅନ୍ୟାୟ ଅବିରତ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠି ରକ୍ଷକ ନାହିଁ, ସେଠି ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କର ଧନ ଲୁଟୁଛନ୍ତି, ଏକାଉଁଠି ହତ୍ୟା, ଶାପ, ଚୋରି, ଗାଈ, ଜନାନୀ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଦଳିଯାଉଛି।" "ତାପରେ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ ନାସ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଚର୍ଯ୍ୟା ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଯାହା ତିନି ବେଦରେ ଉପଜିତ। ଏହା ପରେ ଧନ ଓ ଭୋଗରେ ଲିନ ଲୋକମାନେ କୁକୁର ଓ ବାନର ଭଳି ଜାତିମିଶ୍ରଣ କରନ୍ତି।" "ଏହି ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ ରାଜା ବୃହତ୍ଶ୍ରବା, ଏକ ରାଜର୍ଷି, ଏକ ସତ୍ୟ ଭକ୍ତ, ଯିଏ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।" "ଏକ ଅପକ୍ୱବୁଦ୍ଧି ଶିଶୁ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରାଜାଉପରେ ଅପରାଧ ହୋଇଛି; ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ଏହି ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।" "ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ଅପମାନ, ଠକା, ଶାପ, ଅପମାନ, କିମ୍ବା ହତ୍ୟା ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେନ୍ତି ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।" ଏହିପରି, ପୁଅଙ୍କ ଅପରାଧରେ ମହାମୁନି ତୀବ୍ର ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜେ ଅପମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଏହି ଅପରାଧକୁ ମନରେ ଧରିଲେ ନାହିଁ। ସାଧାରଣତଃ, ଏହି ଜଗତର ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପଡ଼ନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ନ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି, ନ ଆନନ୍ଦିତ, କାରଣ ସେମାନେ ଆତ୍ମଗୁଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ନିୟମ ଥିଲା—ପାଦ ଧୋଇନାହିଁ, କିମ୍ବା ଭିଜା ପାଦ, କିମ୍ବା ଭିଜା ମୁଣ୍ଡ ନେଇ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଙ୍ଗା ଶୋଇବା, କିମ୍ବା ଉଷା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସଦା ଶୁଚି, ପବିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ମଣିଷ ଦିନର ଆରମ୍ଭରେ ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଶୂରବୀରମାନେ ମାଳା, ଗନ୍ଧ, ତର୍ପଣ, ଅଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ତ୍ରୀ, ପତିଙ୍କୁ ପୂଜି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ବସିଥିବା ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପୁଂସବନ ଵ୍ରତକୁ ଏକ ବର୍ଷ ଅଟୁଟ ରଖିଲେ, ଏକ ଏମିତି ପୁଅ ଜନ୍ମିବେ ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଜିତିପାରିବ। ଡିତି ଏହି କଥାକୁ ମଣ ଦେଇ "ଏମିତି ହେଉ" ବୋଲି କହି, କଶ୍ୟପଙ୍କ ତରଫରୁ ଗର୍ଭଧାରଣ କରି, ଏହି ଵ୍ରତକୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ। ଡିତିଙ୍କ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ମାମୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରେ ବଡ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସେବା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଅରଣ୍ୟରୁ ଫୁଲ, ଫଳ, ଦର୍ଭା, କୁଶ, ପତ୍ର, ଅଙ୍କୁର, ମାଟି ଓ ଜଳ ଆଣିଦେଉଥିଲେ।