ଏହି ସମୟରେ, ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ଅନୁଭବ ଅଛି, ତେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ଏହା ଠିକ୍ ଯେପରି, ପକ୍ଷୀମାନେ ଆକାଶରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଉଡ଼ନ୍ତି, ସେପରି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ-ନିଜ ବୁଝିବାର ଅନୁସାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଏକଥା ଥିଲା, ଏକଦିନ ଏକ ରାଜା ଶିକାର କରିବାକୁ ବନରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଉଠାଇ ଏକ ମୃଗକୁ ଧୌଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଚେଷ୍ଟାରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲାନ୍ତ, ଭୂଖ ଓ ତିଆଳିରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ। ପାଣି ଖୋଜିବାକୁ ସେ ଏକ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଋଷି ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ମୁଦ୍ରିତ ଥିଲା। ସେ ଋଷି ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣ, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତିନି ଗୁଣକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅବିକାର ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥାରେ ଅନ୍ତର୍ଲୀନ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହ ଜଟା ଓ ମୃଗଚର୍ମରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା, ରାଜା ତିଆଳିରେ ପୀଡ଼ିତ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କଠାରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଘାସ, ମାଟି, ଅନ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବସ୍ତୁ, ସାଧାରଣ ଜଳ କିମ୍ବା ମିଠା କଥା ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଏହି ଅବହେଳା ଅନୁଭବ କରି ରାଜା ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କେବେ ଏପରି ଭୂଖ ଓ ତିଆଳି ଭୋଗ କରିନଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନେଇ ତାଙ୍କର ମନରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତା’ପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଆସି, ସେ ମୃତ ସାପକୁ ଉଠାଇ ଋଷିଙ୍କ ଗଳାରେ ରଖିଦେଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ। ରାଜା ଚିନ୍ତା କଲେ—ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଚକ୍ଷୁ ମୁଦ୍ରିତ ରଖିଛନ୍ତି, ସେ ଏହି ଧ୍ୟାନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି କି, ନା କେବଳ ଅଭିନୟ? କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏପରି କରିପାରନ୍ତି କି? ଏହି ସମୟରେ, ଋଷିଙ୍କ ପୁଅ ଅସାଧାରଣ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ, ସେ ଅନ୍ୟ ଛୁଆଁମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ସେଠାରେ ଏହିପରି କହିଲେ—ହାୟ, ରାଜାମାନେ କେମିତି ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛନ୍ତି! ସେମାନେ ଯେପରି ଅତି ଲୋଭୀ, ଯଜ୍ଞର ଅନ୍ନ ଖାଆନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ଅପରାଧ। ଯେପରି ଦ୍ୱାରପାଳ କିମ୍ବା କୁକୁର ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ଏହି ଅପରାଧ ତାହା ପରି। ଏ ରାଜା ଜନ୍ମରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୃହର ରକ୍ଷକ ବାନ୍ଧିଛନ୍ତି; ତେବେ ଏହି ଦ୍ୱାରପାଳ କିପରି ଗୃହର ଧନର ଭାଗୀ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ? କୃଷ୍ଣ, ଭଗବାନ, ଏହି ଲୋକମାନେ ମାର୍ଗଭ୍ରଷ୍ଟ ହେଲେ ସହାୟ କରୁଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ନାହାନ୍ତି; ଏହି ଅଧର୍ମକୁ ମୁଁ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଛି—ମୋ ଶକ୍ତି ଦେଖ। ଏପରି କହି, କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ୍ ହୋଇ, ସେ ଯୁବକ ଋଷି, ତାଙ୍କ ସହଖେଳିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରି, କୌଶିକୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶାପ ଦେଲେ—ମୋ ଆଦେଶରେ, ଏହି ବଂଶ ନାଶକ ରାଜାକୁ ସପ୍ତମ ଦିନରେ ତକ୍ଷକ ନାମକ ସାପ ଦଂଶନ କରିବ। ଏପରି ଶାପ ଦେଇ, ସେ ଛୁଆଁ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଗଳାରେ ମୃତ ସାପ ଦେଖି, ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଦୁଃଖ ଶୁଣି, ଆଉ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି, ଗଳାରେ ମୃତ ସାପ ଦେଖିଲେ। ସେ ସାପଟିକୁ ଫେଲି ଦେଲେ ଏବଂ ପୁଅକୁ ପଚାରିଲେ—ବେଟା, କାହିଁକି କନ୍ଦୁଛ? କିଏ ତୁମକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଛି? ଏମିତି ପଚାରିବା ପରେ, ପୁଅ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଦେଲେ। ରାଜା ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଶାପ ମିଳିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପିତା ତାଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ଆନନ୍ଦ ହେଲେ ନାହିଁ। ହାୟ, ଆଜି ତୁମେ ବଡ଼ ଅପକାର କଲ, ତୁମର ଅପରାଧ ଛୋଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଦଣ୍ଡ ବଡ଼ ଦେଲ। ହେ ଅପକ୍ୱ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ପୁଅ, ତୁମେ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଲୋଚନା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କ ଅପରାଜିତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ନରଦେବ ନାମକ ରାଜା, ଚକ୍ରଧାରୀ, ଅବହେଳିତ ହେବେ, ଏ ଜଗତ ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବ, ଏବଂ ରକ୍ଷା ନ ମିଳିଲେ ମେଷାଳି ଝୁଣି ପରି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବ। ଆଜି, ଅପରାଧ ଅବିରତ ଭାବେ ଆମ ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ରକ୍ଷକ ନଥିଲେ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କର ଧନ ଛିନି ନେଉଛନ୍ତି; ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ ମାରୁଛନ୍ତି, ଶାପ ଦେଉଛନ୍ତି, ଚୋରି, ଗାଈ, ମହିଳା, ସମ୍ପତ୍ତି ଦଖଲ କରୁଛନ୍ତି। ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଧର୍ମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ପ୍ରଥା ନଶ୍ଟ ହେଉଛି, ଯାହା ତିନି ବେଦରେ ଉପଜିତ। ଏହା ପରେ ଧନ ଓ କାମରେ ଲିନ ଲୋକମାନେ କୁକୁର, ବାନର ପରି ବ୍ୟବହାର କରି, ଜାତିମିଶ୍ରଣ କରାନ୍ତି। ଏହି ରାଜା ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ବୃହତ୍ ଶ୍ରବା ନାମକ ମହାରାଜା, ଏକ ରାଜର୍ଷି, ଭକ୍ତ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ଅପକ୍ୱ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଛୁଆଁ ଦ୍ୱାରା ଅପରାଧ ହୋଇଛି; ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା ଭଗବାନ ଏହି ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ଭକ୍ତମାନେ ଅପମାନ, ଠକେଇ, ଶାପ, ଗାଳି, କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେନ୍ତି ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏଭଳି, ପୁଅଙ୍କ ଅପରାଧରେ, ମହାର୍ଷି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଏହି ଅପରାଧକୁ ମନରେ ନେଲେ ନାହିଁ। ସାଧୁମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ଦୁନିଆରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପଡ଼ନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଶୋକ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ଆତ୍ମାର ଗୁଣରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ଏହିପରି ନିୟମ ଅଛି—ପାଦ ଧୋଇନାହିଁ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଭିଜା ପାଦ କିମ୍ବା ଭିଜା ମୁଣ୍ଡ ନେଇ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ନଗ୍ନ ଶୋଇବା, ପ୍ରଭାତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସବୁବେଳେ ପବିତ୍ର ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରଭାତରେ ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀମାନେ ମାଳା, ଗନ୍ଧ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଆଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ପୂଜି, ସେଉଁଠି ବସିବା ଓ ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ବସିଥିବା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।