ଏକ ସମୟର କଥା, ନାରଦ ମୁନି ବିଭିନ୍ନ ଯୋଗୀ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପଞ୍ଚ ରୋଧନ୍ତା ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନଙ୍କର ପୂର୍ବଜ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ସଦା ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବାସ କରନ୍ତି, ହରିଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରିବାରେ ତଲିନ, ତାଙ୍କର ଲୀଳାର ଅମୃତରେ ମଦିର, ଏବଂ ହରିଙ୍କ ଗଳ୍ପକୁ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ହିଁ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ସଦା ହରିନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ବୟସ ଓ ଦୁଃଖ ଭୟ ଦେଇପାରେନି। ଏକ ଦିନ ଏହି ଯୋଗୀମାନେ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରପାଳ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଫେଲିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର କୃପାରେ ଦ୍ୱାରପାଳ ଫେରି ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଇପାରିଲେ। ନାରଦ ଏହି ଯୋଗୀମାନେ ଦେଖି କହିଲେ, “ମୋର ଭାଗ୍ୟରେ ଏପରି ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆପଣମାନେ ଦେଖିପାଇଛି; ଆପଣମାନେ କୃପାଶୀଳ, ମୋରେ ଦୟା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ମୁଁ ଦୁଃଖୀ।” ନାରଦ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି ଅଶରୀରୀ ବାଣୀ କହିଥିଲା, ତାହା ପାଇଁ କ’ଣ ଉପାୟ? ସେଥିରେ କିପରି ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ?” ତାପରେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଖ କିପରି ଆସେ? ଏହି ତିନି ଉପାଦାନ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଣୀରେ କିପରି ଏକତ୍ୱ ଓ ଆନନ୍ଦ ଆଣିପାରିବ?” କୁମାରମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ଦିବ୍ୟ ମୁନି, ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣନ୍ତୁ। ଉପାୟ ସହଜ ଭାବେ ଏଠାରେ ଅଛି। ନାରଦ, ଆପଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୈରାଗ୍ୟର ମୁକୁଟ ମଣି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସେବକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରବି। ଆପଣ ସଦା ଭକ୍ତିର ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଏହି ଭକ୍ତିର ସ୍ଥାପନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସେବକ ପାଇଁ ସହଜ। ବହୁତ ଋଷିମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପଥ ଦେଖାଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଗୁଡିକ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଓ ପ୍ରୟାସ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ ହୁଏ, ମୁଖ୍ୟତଃ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯିବା ପଥ ଗୁପ୍ତ ରଖାଯାଇଛି; ଏହାର ଶିକ୍ଷକ ଦୁର୍ଲଭ, ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ ଲାଭ ହୁଏ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅକାଶର ବାଣୀ ଆପଣଙ୍କୁ ଯାହା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଯାଉଛି, ଆପଣ ଏହାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧିରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। କିଏ କିଏ ହବି, କିଏ କିଏ ତପ, କିଏ କିଏ ଯୋଗ ଓ କିଏ କିଏ ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା କରନ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ରୂପରେ ଜଣାଯାଇଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ ସର୍ବୋତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଗଣାଯାଇଛି; ଶୁକ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ଉପାଦେଶ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହା ଶୁଣିଲେ, ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟରେ ବଳ ଆସେ; ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ, ଭକ୍ତ ପାଇଁ ସୁଖ ଆସେ। ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ପଥର ଶବ୍ଦ ଅପରେ, କଳିର ସମସ୍ତ ଦୋଷ ସିଂହର ଦହାଡରେ ମେଘା ଭଳି ଅପସାରିଯାଏ। ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଏକତ୍ୱରେ ମିଶି, ପ୍ରେମର ରସ ଆଣି, ଘରେ ଘରେ, ଲୋକେ ଲୋକେ ଖେଳିବ। ନାରଦ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ଓ ଗୀତା ପଠିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଉଦିତ ହୁଏନି, ତେବେ କିପରି?” କୁମାରମାନେ କହିଲେ, “ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ପାଠ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଷୟର ଉପଲବ୍ଧି ହୁଏ; ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦରେ ବେଦର ଅର୍ଥ ଅଛି।” ନାରଦ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ଏହି ସନ୍ଦେହ କାଟନ୍ତୁ, ଦେରି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଆପଣମାନେ ଶରଣାଗତ ପ୍ରତି କୃପାଶୀଳ।” କୁମାରମାନେ କହିଲେ, “ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦର ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଭାଗବତ ଗଳ୍ପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ଏହି ଅଲଗା ଫଳ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଯେପରି ମୂଳରୁ ଶିଖା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରସ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାକୁ ଅଲଗା କରିଲେ ମାତ୍ର ଦେଖିବା ଓ ଉପଭୋଗ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଭାଗବତ ମଧ୍ୟ ଏପରି। ଦୁଧରେ ଘି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଚି଼ପାଇଲେ ମାତ୍ର ଦେବତାମାନଙ୍କ ସୁଖ ବଢେ; ଚିନି ଏବଂ ଶର୍ବତ ଭଳି ଭାଗବତ ଗଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ମାତ୍ର ରସ ଉପଭୋଗ ଯୋଗ୍ୟ।” ଏହି ପୁରାଣ ଭାଗବତ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ପ୍ରକାଶିତ। ଏକେ ଦିନ ବେଦ, ବେଦାନ୍ତରେ ନିମ୍ନିତ, ଗୀତାର ରଚୟିତା ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଅଜ୍ଞାନର ସମୁଦ୍ରରେ ତଳିଗଲେ। ତାପରେ ନାରଦ ଚାରିଟି ଶ୍ଲୋକରେ ଏହା ଉପଦେଶ ଦେଲେ; ଏହା ଶୁଣି ବ୍ୟାସ ତୁରନ୍ତ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର କାରଣ କ’ଣ? ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଏହା ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକ ନାଶ କରେ। ନାରଦ କହିଲେ, “ଏହି ଦୃଷ୍ଟି, ଯାହା ଅସୁଭ ଦୂର କରେ ଓ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ—ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କ ଗଳ୍ପର ଅମୃତରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ପ୍ରେମ ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଶରଣ ନେଇଛି। ଅନେକ ଜନ୍ମର ଭାଗ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ମାନବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗ ମିଳେ; ତାହାରେ ଭେଦ ଉଦୟ ହୁଏ, ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଭିମାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୁଏ। ଏଠି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ମହିମା ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସନକ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଭାଗବତ ଶୁଣିଲେ, ଭକ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟର ପୋଷଣ ହୁଏ। ନାରଦ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏକ ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଶୁକଙ୍କ ଉପଦେଶର ମହିମାରେ ଦୀପ୍ତ, ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ।” ତାପରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “କେଉଁଠି ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବି? ଏଠି ଶୁକଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରର ମହିମା କିଏ କହିବେ?” ଆଉ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ, “କେତେ ଦିନ ଭାଗବତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ? କିପରି ଉପାୟ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ?” କୁମାରମାନେ କହିଲେ, “ନାରଦ, ଆପଣ ନମ୍ର ଓ ବିବେକୀ, ଶୁଣନ୍ତୁ—ଗଙ୍ଗା ତଟ ନିକଟରେ ଆନନ୍ଦ ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି। ଏଠି ଅନେକ ଋଷି ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଆସନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଶୋଭିତ, ନୂତନ ମୃଦୁ ବାଳୁରେ ଆଛି। ଏଠି ଶୁଭ୍ର, ନିରାଳା ସ୍ଥାନ, ସୁବାସିତ ସୁନା ଲଟସର ଗନ୍ଧ, ଏଠି ନିକଟ ଜୀବମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ। ବୃଦ୍ଧ, ଶକ୍ତିହୀନ ଦେହ ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖି, ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ, ଏଠି ଭକ୍ତି ଆସିବ।