ସୂତଜୀ ଗଭୀର କୃତଜ୍ଞତାରେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଆପଣମାନେ ଯେପରି ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ, ସେହି ପରି ମୁଁ ପରୀକ୍ଷିତ ମହାରାଜଙ୍କ ପବିତ୍ର କଥାବଳୀ, ଯାହା ଶ୍ରୀବାସୁଦେବଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୌତୁକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁବାଦ କରିଦେଲି। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ କଥା ଅଛି, ତାହା ଶୁଣିବାକୁ ଏବଂ ଚିନ୍ତନ କରିବାକୁ ସେମାନେ ଚାହିଁବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଜୀବନର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଆଶା କରନ୍ତି।" ତାପରେ ସେଠାରେ ବସିଥିବା ମୁନିଗଣ କହିଲେ, "ହେ ସୂତ, ତୁମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ଏବଂ ତୁମର ଶୁଭ ଖ୍ୟାତି ଅମର ରହୁ। କାରଣ, ତୁମେ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳାମୃତ କଥା ପ୍ରଚାର କରୁଛ। ଏହି ଅସ୍ଥିର ଜଗତରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକଙ୍କ ମନ ଅନେକ ଦୂଷିତ ଓ ଅନିଶ୍ଚିତ, ତୁମେ ଆମକୁ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପଦପଦ୍ମର ମଧୁମୟ ରସ ପାନ କରାଉଛ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମାତ୍ର ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଆମେ ସ୍ୱର୍ଗ, ମୋକ୍ଷ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମାନବୀୟ ଲାଭ ସବୁଠୁ ବଦଳାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ।" "କିଏ ଏହି ଅମୃତମୟ କଥା ଶୁଣି ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରିପାରିବ? ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅସୀମ ଗୁଣର ସୀମା ପାଇଁ ଶକ୍ତି ନାହାନ୍ତି। ଏହିପରି ଦୟାଳୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତ, ଅପରିମିତ ଗୁଣର ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟମାଳା ଆମେ ଆହୁରି ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।" "ପରୀକ୍ଷିତ ମହାରାଜ, ଯେଉଁଠି ନିର୍ମଳ ବୁଦ୍ଧି ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏକାଗ୍ର ଥିଲା, ବ୍ୟାସପୁତ୍ରଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେହି ମହାଶୁଭ, ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଯୋଗମୟ କଥା, ଯାହାର ଅର୍ଥ ଲୁଚା ନୁହେଁ ଏବଂ ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅନନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହା ପରୀକ୍ଷିତ ଓ ଭକ୍ତମାନେ ମଧୁର ଭାବେ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ, ଆମ ପାଇଁ ଆହୁରି ଖୋଲିବାକୁ ଦୟା କର।" ସୂତଜୀ କହିଲେ, "ଆଜି ଆମେ ଯଦ୍ୟପି ନିମ୍ନ କୁଳର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି ଧନ୍ୟ ହେଲୁ। ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦସଂଗତି ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ କୁଳ ଓ ଚିତ୍ତର ଦୁଃଖ ଶୀଘ୍ର ଦୂର ହୁଏ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀଗୁଣଗାନ କରିବା ଏଠାରେ ଅଧିକ ଶୁଭକର।" "ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଗୁଣ ଏପରି ଯେ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପାଦଧୂଳି ପାଇଁ ତ୍ୟାଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯେଉଁପ୍ରଭୁ ନିଜେ ଏହି ପୂଜା ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି ନାହାନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଦନଖ ଉପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳ, ଯାହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ସେହି ଜଳ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ଏପରି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଆଶା କରୁଥିବା ଜନ ଏହି ମୁକୁନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା କିପରି ଅପବିତ୍ର ରହିପାରିବେ?" "ଏଠି, ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେହ ଓ ଦେହୀୟ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅହିଂସା, ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ୱଧର୍ମରେ ଅବିଚଳ ରହି, ହଂସମୁନିମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦକୁ ଯାଆନ୍ତି।" "ଆପଣମାନେ ମୋତେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ ମୋ ଅନୁଭୂତି ଅନୁଯାୟୀ କହିବି। ପକ୍ଷୀମାନେ ଆକାଶରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଉଡ଼ନ୍ତି, ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଅନୁଭୂତି ଅନୁଯାୟୀ ବିଷ୍ଣୁପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।" "ଏକଥା ହେଉଛି, ଏକଦିନ ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା ଶିକାର କରିବାକୁ ଅଟବୀ ମଧ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ଏକ ମୃଗକୁ ଧାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଲାନ୍ତ, ଭୂକ୍ଷା ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ। ଜଳ ଖୋଜିବାକୁ ଏକ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏଠାରେ ଏକ ମୁନି ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦ୍ରା ଥିଲା।" "ମୁନି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣ, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ସଂୟମ କରି, ତିନି ଲୋକ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ, ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦରେ ଏକତା ହୋଇଥିଲେ। ମୁନି ଜଟା ଓ ମୃଗଚର୍ମ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ରାଜା ତୃଷ୍ଣାରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ତାଙ୍କଠାରୁ ଜଳ ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ। କିନ୍ତୁ ଘାସ, ମାଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ ବା ପ୍ରଥାନୁସାରେ ଜଳ ଓ ମିଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଏହି ଅବହେଳା ଅନୁଭବ କରି, ରାଜାଙ୍କ ମନେ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।" "ଏପରି କ୍ରୋଧ ଏପର୍ଵ ଭୂକ୍ଷା ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ଆଗରୁ କେବେ ହୋଇନଥିଲା। ତେଣୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରତି ଇର୍ଷ୍ୟା ଏବଂ କ୍ରୋଧ ଆସିଲା। ତାପରେ, ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ଏକ ମୃତ ସର୍ପକୁ ଉଠାଇ ମୁନିଙ୍କ କନ୍ଧ ଉପରେ ରଖି, ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ।" "ଏହି ମୁନି ନିଜେ ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଚକ୍ଷୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ, ନାକି ଏହା କେବଳ ଚଳ? କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କେମିତି ଏପରି ହୋଇପାରିବେ?" "ଏହି ସମୟରେ, ମୁନିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅସାଧାରଣ ତେଜସ୍ୱୀ, ଶିଶୁମାନେ ସହିତ ଖେଳୁଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଶୁଣିଲେ ଯେ ରାଜା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହିପରି କହିଲେ—" "ହାୟ! ରାଜମାନେ କେମିତି ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞଭାଗ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ମାଲିକଙ୍କୁ ଦାସମାନେ ଯେପରି ଅପମାନ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଦ୍ୱାରପାଳ ବା କୁକୁର ମାଲିକ ପ୍ରତି ଯେପରି ଅପରାଧ କରେ।" "ଏଠି ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନ୍ମରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୃହର ରକ୍ଷକ କରି ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଏହିପରି ଦ୍ୱାରପାଳ କିପରି ଗୃହର ଭୋଗ ବା ବସ୍ତୁ ଭୋଗ କରିବାର ଅଧିକାରୀ?" "ଏବେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଯେଉଁଠି ଚିରପଥଭ୍ରଷ୍ଟଙ୍କ ନେତା, ତାଙ୍କ ବିଦାୟ ପରେ ଧର୍ମର ସେତୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଏହି ଅନ୍ୟାୟୀମାନେ ମୁଁ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଛି; ମୋର ଶକ୍ତି ଦେଖ।" "ଏହିପରି କହି, କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତ, ଏହି ଶିଶୁ ମୁନି ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ସହିତ କୌଶିକୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶାପ ଦେଇଦେଲେ—" "ଏପରି ଅତିକ୍ରମ କରି, ମୋର ଉଦ୍ଧେଶ୍ୟରେ ତକ୍ଷକ ସପ୍ତମ ଦିନରେ ଏହି ବଂଶନାଶକ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ଦଂଶିବ।" "ଏପରେ, ଶିଶୁ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ କନ୍ଧ ଉପରେ ସର୍ପ ଦେଖି, ଶୋକରେ ବିହ୍ବଳ ହୋଇ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ କାନ୍ଦିଲେ।" "ଏ ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୁଃଖର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଲେ, ଏବଂ ନିଜ କନ୍ଧ ଉପରେ ମୃତ ସର୍ପ ଦେଖିଲେ।