ମହାରାଜ ପରୀକ୍ଷିତ୍ କଳିକୁ ଘୃଣା କରିନଥିଲେ; ଫୁଲରୁ ମଧୁ ନେଇଥିବା ମଧୁମକୁ ଭଳି, ସେ କଳିରୁ ଲାଭ ନେଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ଲାଭ ନେଇପାରିନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପରୀକ୍ଷିତ୍ଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ଫଳ ଶୀଘ୍ର ଆସିଥିଲା। କଳି ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ସହିତ ହଠାତ ଦୃଢ, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ପାଖରେ ଭୟଭିତ; ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଭୟହୀନଙ୍କୁ କଳି କି କରିପାରିବ? ଅସାବଧାନ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ କଳି ଏକ ଭେଡ଼ିଆ ଭଳି ଚଳିଥାଏ। ମୁଁ ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷିତ୍ଙ୍କ ପବିତ୍ର କଥା, ଯେଉଁଥିରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥା ଅଛି, ବର୍ଣ୍ନନା କରିଛି। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଯେଉଁ କଥା ଅଛି, ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଓ କର୍ମ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ତାହାକୁ ସେମାନେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍ ଯେଉଁମାନେ ଜୀବନର ସତ୍ୟ ଚାହୁଁନ୍ତି। ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ଓ ସୂତଜୀ, ତୁମେ ଦୀର୍ଘଜୀବୀ ହେଉ, ଶୁଧ୍ଧ ଖ୍ୟାତିରେ ଅମର ହେଉ; କ୍ରୀଷ୍ଣଙ୍କ କର୍ମର ଅମୃତ ମାନବମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ପ୍ରଚାର କରୁଛ। ଏହି ଅସ୍ଥିର ଜଗତରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ମନ ରଖନ୍ତି, ତୁମେ ଆମକୁ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପଦପଙ୍କଜର ମଧୁ-ମଦ ପାନ କରାଇଛ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସହ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ ମିଳନକୁ ଆମେ ସ୍ଵର୍ଗ, ମୋକ୍ଷ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମାନବ ଉପକାର ଦେଇ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ କଥା ଏତେ ମଧୁର ଯେ, ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଜନ୍ମିତ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଗୁଣର ଶେଷ ପାଇନାହାନ୍ତି। ଏହିପରି ତୁମେ, ପରମ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ପାଇଁ ହରିଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଶୁଧ୍ଧ କର୍ମ ଏବଂ କଥା ଅବଲମ୍ବନ କରି କଥା କହିବାକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କର। ପରୀକ୍ଷିତ୍, ପରମ ଭକ୍ତ, ଯାହାର ଅବିଚଳିତ ବୁଦ୍ଧି ମୋକ୍ଷ ଉପରେ ଲଗିଥିଲା, ବ୍ୟାସପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥା ଶୁଣି ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜଙ୍କ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି, ଦୟାକରି, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅନନ୍ତ କର୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯୋଗ-କେନ୍ଦ୍ରିତ, ଅତିଶୟ ଶୁଭ, ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଆମକୁ କହିବାକୁ। ସୂତଜୀ କହିଲେ: ଆଜି ମୁଁ ନିମ୍ନ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଥିଲି ମଧ୍ୟ, ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ପାଠ ଅନୁସରି ଧନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି। ପରମ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା, ଦୁଷ୍ଟ କୁଳର ଅପବିତ୍ରତା ଓ ମନସିକ ଦୁଃଖ କୁ ଶୀଘ୍ର ଦୂର କରେ। ତାହାପରି, ଯେଉଁଠି ପରମ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ, ତାଙ୍କ ପଦଧୂଳିକୁ ସବୁକିଛି ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ମହାନ ଭକ୍ତମାନେ ଚାହିଁଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କ ଉପାସନା ଇଚ୍ଛା କରନାହାନ୍ତି। ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦନଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପୂଜା ଜଳ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ; ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ପଦ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକ କିପରି ଅପବିତ୍ର ରହିପାରିବ? ସେଠି, ଭକ୍ତମାନେ ଦେହ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧର ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହଂସ ଋଷିମାନେ ଯେଉଁପରି ଶାନ୍ତି, ଅହିଂସା ଓ ସ୍ଵଧର୍ମରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ସେଠିକୁ ଯାଆନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମେ ଆର୍ୟମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିବାରୁ, ମୋର ଅନୁଭୂତି ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି; ଉଡ଼ନ୍ତା ଚିଡ଼ିଆ ଯେଉଁପରି ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଥାଏ, ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଥକୁ ନିଜ ଅନୁଭୂତି ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏକଦିନ, ପରୀକ୍ଷିତ୍ ଶିକାର କରିବାକୁ ଅଟବରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ; ଧନୁ ଉଠାଇ, ଏକ ମୃଗକୁ ଖୋଜି ଚାଲିଥିଲେ, ଏବଂ ଶିର୍ଷ, ଭୋକ ଓ ପିପାସାରେ ଅତିକ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ। ସେ ଜଳ ଖୋଜି ଏକ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଦେଖିଲେ ଏକ ଋଷି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ବସିଛନ୍ତି, ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ। ସେ ଋଷି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଶ୍ୱାସ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତିନି ଲୋକ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରି, ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦରେ ଏକତା ପାଇଥିଲେ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ। ଜଟା ଓ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଗଳା ଶୁଷ୍କ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଜଳ ଦାନ କରିବାକୁ ବିନତି କଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଘାସ, ମାଟି, ଅନ୍ୟ ଉପଚାର, ପାନୀୟ ଓ ମଧୁର କଥା ମିଳିଲାନାହିଁ; ଅପମାନ ଅନୁଭବ କରି, କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ଏପରି ଭୋକ ଓ ପିପାସାରେ ଆଗରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ହୋଇଯାଇଥିଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧ ଜନ୍ମିଲା। ତେଣୁ, କ୍ରୋଧରେ, ମୃତ ସାପକୁ ଋଷିଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ରଖି ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ବନ୍ଦ ଚକ୍ଷୁ ନିଜେ ଧ୍ୟାନରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ, କିମ୍ବା ଏହା କୃତ୍ରିମ? କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି କଥା ହୋଇପାରିବ? ଋଷିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅତିଶୟ ତେଜସ୍ୱୀ, ଶିଶୁମାନେ ସହିତ ଖେଳୁଥିଲେ; ପିତାଙ୍କୁ ରାଜା ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହେବାକୁ ଶୁଣି, ସେ ଏହିପରି କହିଲେ। "ହାଁ, ଶାସକମାନେ କିପରି ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛନ୍ତି! ଗୃହସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଉପରେ ଦାସମାନେ ଅପରାଧ କରିଛନ୍ତି, ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ କିମ୍ବା କୁକୁରମାନେ ମାଲିକଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଥିବା ଭଳି। କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗୃହର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି; ଏପରି ଦ୍ୱାରପାଳ ଗୃହର ଉପଭୋଗ କିପରି କରିପାରିବ? କ୍ରୀଷ୍ଣ, ପଥଭ୍ରଷ୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ବିଦାୟ ହେଲେ; ଏବେ ଧର୍ମର ସେତୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ମୋର ଶକ୍ତି ଦେଖନ୍ତୁ।" ଏପରି କହି, ରାଗରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ଶିଶୁ ଋଷି କୌଶିକୀ ନଦୀରେ ନିଜେ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଶାପ ଦେଲେ: "ଏହିପରି ଅତିକ୍ରମ କରି, ମୋର ଉଦ୍ଦିପିତ ତକ୍ଷକ ସପ୍ତମ ଦିନରେ ଏହି ବଂଶ ନାଶକ ରାଜାକୁ ଦଂଶିବ।" ତାପରି, ଶିଶୁ ଋଷି ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଦେଖିଲେ ପିତାଙ୍କ ଗଳାରେ ସାପ ବଡ଼ିଛି; ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ଏଂଗିରସ ବଂଶୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୁଃଖ ଶୁଣି, ଧୀରେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି, ମୃତ ସାପକୁ ଦେଖି, ସେ ସାପକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏବଂ ପଚାରିଲେ: "ପୁତ୍ର, କାହିଁକି କନ୍ଦୁଛ? କିଏ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି?" ପୁତ୍ର ସବୁ କଥା ଖୋଲି କହିଲେ। ରାଜା ଅଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଶାପିତ ହେବା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁତ୍ର ଉପରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ନାହିଁ; "ହାଁ, ତୁମେ ଆଜି ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଦେଇଛ, ଅପରାଧ ସାମାନ୍ୟ, ଶାପ ଅତିଶୟ ଭୟଙ୍କର।" "ତୁମେ ରାଜାକୁ ନ୍ୟାୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅପକ୍ୱ ମନ ଧାରଣ କରିଛ। ତାଙ୍କ ଅଜୟ ଶକ୍ତିରେ ଲୋକମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଆନ୍ତି।" "ନରଦେବ ରାଜା, ଚକ୍ରଧାରୀ, ଅପମାନିତ ହେଲେ, ଜଗତ ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ ହେବ, ଅସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ମେଉଁ ମେଉଁ ଭେଡ଼ିଆ ଭଳି ନଷ୍ଟ ହେବ।