ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭୂଲୋକରୁ ବିଦାୟ ନେବା ଦିନ ଏବଂ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଅଧର୍ମର ମୂଳ କଳି ବି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ କଳିଙ୍କୁ ଘୃଣା କରିଲେ ନାହିଁ; ସେ ତ ମଧୁମକୁନ୍ଡ ଭଳି ଫୁଲରୁ ସାର ନେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ଫଳ ଶୀଘ୍ର ଆସିଥିଲା, ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ଫଳ ପାଇଲେ ନାହିଁ। କଳି ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ପାଖରେ ଦୁଷ୍ଟ ହୁଏ, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟ କରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ନିର୍ଭୟଙ୍କୁ କଳି କ’ଣ କରିପାରିବ? ଅସାବଧାନ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳି ଏକ ନିର୍ମମ ବଘା ଭଳି ଚଳାଚଳ କରେ। ମୁଁ ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷିତ ମହାରାଜଙ୍କ ପବିତ୍ର କଥା, ଯେଉଁଥିରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଅଛି, ତୁମେ ଯେପରି ଚାହିଲ, ତାହା କହିଦେଲି। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଯେଉଁ କଥାଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ସେହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ ଜୀବନ ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ ଋଷିମାନେ କହିଲେ, "ହେ ସୂତ, ତୁମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ତୁମର ଶୁଦ୍ଧ କୀର୍ତ୍ତି ଚିରଞ୍ଜୀବୀ ହେଉ, କାରଣ ତୁମେ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳାମୃତକୁ ପ୍ରଚାର କରୁଛ। ଏହି ଅସ୍ଥିର ଜଗତରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନ ଅନ୍ଧକାର ହୋଇଯାଏ, ତୁମେ ଆମକୁ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପଦପଦ୍ମର ମଧୁ ମଦ୍ୟ ପାନ କରାଉଛ।" "ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସଂଗ ବିନିମୟରେ ଆମେ ସ୍ୱର୍ଗ, ମୋକ୍ଷ କିମ୍ବା ମାନବ ଲୋକର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦାନ ମଧ୍ୟ ଚାହିବୁ ନାହିଁ। ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆଶ୍ରୟ, ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ରାମୃତ ଶ୍ରବଣରେ କିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇପାରିବ? ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅପାର ଗୁଣ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ ପାଇଛନ୍ତି।" "ଏହିପରି ତୁମେ, ମହାଭାଗ, ଅମାନ୍ୟ ଶ୍ରୋତାମାନେ ପାଇଁ ହରିଙ୍କ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଆମକୁ କଥାହେଉ। ପରୀକ୍ଷିତ, ଏହି ମହାଭାଗବତ, ତାଙ୍କ ଅଚଳ ଧ୍ୟାନ ମୋକ୍ଷ ଉପରେ ଥିଲା, ବ୍ୟାସପୁତ୍ରଙ୍କ କଥା ଶ୍ରବଣ କରି, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରାପ୍ତି ଲାଭ କଲେ।" "ଏହିପରି, ମୁଁ ଅପ୍ରତିହତ, ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଯୋଗ ମୟ କଥା, ଯାହାର ଅର୍ଥ ଗୁପ୍ତ ନୁହେଁ, ଯାହାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅନେକ ଲୀଳା ରହିଛି, ଯାହା ପରୀକ୍ଷିତ ଓ ଭକ୍ତମାନେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ, ଆମକୁ ଏହି କଥା କହିବାକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କର।" ସୂତ କହିଲେ, "ଆଜି ଆମେ ନିମ୍ନ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବଡ଼ମାନେ ଦେଖାଇଦେଇ ଆମେ ଧନ୍ୟ ହେଲୁ। ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସଂଗ ଓ ତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟ କୁଳର ଦୋଷ ଓ ଚିତ୍ତବିକାର ଶୀଘ୍ର ଦୂର ହୁଏ। ଯିଏ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରେ, ସେଠାରେ ତ ଅନେକ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ମିଳେ। ସେ ପ୍ରଭୁ ଅପାର ଶକ୍ତିର ଧାମ, ତାଙ୍କୁ ‘ଅନନ୍ତ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" "ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଗୁଣ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପୂର୍ବରୁ ଏହି କଥା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଦୃଢ଼ ଉଦାହରଣ ମିଳିଗଲା। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଦ୍ୟାର୍ଥ ତାଙ୍କ ପାଦନଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ; ଏହିପରି, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣ ଚାହନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ଅପବିତ୍ର ହେଇପାରିବେ?" "ଏଠାରେ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସ୍ୱଦେହ ଓ ସମ୍ପର୍କ ଛାଡ଼ି, ହଁସ ଋଷିମାନଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଅହିଂସା, ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ୱଧର୍ମ ପ୍ରବଳ।" "ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ଯେପରି ଜାଣିଛି, ସେପରି କହିବି। ପକ୍ଷୀମାନେ ଆକାଶରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଉଡ଼ନ୍ତି, ସେପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଉପଲବ୍ଧି ଅନୁଯାୟୀ ବିଷ୍ଣୁପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି।" ଏକଥା ଏପରି ଯେ, ଏକ ଦିନ ପରୀକ୍ଷିତ ଶିକାର କରିବା ପାଇଁ ଅଟବୀ ମଧ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ, ଧନୁଷ ତାଣି ଏକ ମୃଗକୁ ଧାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଅତିଶୟ କ୍ଲାନ୍ତ, ଭୂକ୍କର ଓ ପିଆସରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ହେଲେ। ସେ ପାଣି ଖୋଜି ଏକ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏଠାରେ ଏକ ଋଷି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଚକ୍ଷୁ କୁମ୍ଭିତ କରି ବସିଥିଲେ। ସେ ଋଷି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣ, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ସଂଯମ କରି, ତିନି ଗୁଣ ତ୍ୟାଗ କରି, ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦ ସହ ଏକତା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ମୁଣ୍ଡରେ ଜଟା, ଶରୀରେ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଗଳା ଶୁଷ୍କ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପାଣି ମାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଘାସ, ମାଟି ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବସ୍ତୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଏବଂ ପାଣି ଓ ମିଷ୍ଟି କଥା ମଧ୍ୟ ନ ମିଳିଲା; ଅପମାନିତ ଭାବି ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଭୂକ୍ ଓ ତିରିଷ୍ଣାରେ ଏପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା କେବେ ଭୋଗିନଥିଲେ, ଏବେ ତାଙ୍କ ମନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନେଇ ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧ ଉପଜିଲା। ତାପରେ ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ଏକ ମୃତ ସାପକୁ ତାଙ୍କ ଦେହ ଉପରେ ରଖିଦେଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ମୁନି ଚିତ୍ତ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ଏହି ତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନ କି ସତ୍ୟ, କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା? କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କେମିତି ଥାଆନ୍ତି? ଏହି ମୁନିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜସ୍ୱୀ, ସହପାଠୀମାନେ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ; ବାପାଙ୍କ ଉପରେ ରାଜା ଅନ୍ୟାୟ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ସେଉଁଠିଏ କହିଦେଲେ—"ହାୟ! ରାଜମାନେ କେତେ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛନ୍ତି, ଯେପରି ଲୋଭୀମାନେ ହୋମ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଦାସମାନେ ଯଦି ସ୍୵ାମୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଦ୍ୱାରପାଳ ବା କୁକୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ସମାନ।" "ଏହା ସତ୍ୟ ଯେ, ରାଜା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନ୍ମର, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୃହର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି; ଏପରି ଦ୍ୱାରପାଳ କିପରି ଗୃହର ଧନ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବ?" "କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ମାର୍ଗଭ୍ରଷ୍ଟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିଲେ, ବିଦାୟ ନେଇଛନ୍ତି; ଏବେ ଧର୍ମର ସେତୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଏମାନେ ମୋର ଶାସ୍ତି ଭୋଗିବେ, ଦେଖ, ମୋ ଶକ୍ତି।" ଏପରି କହି, କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଯୁବ ଋଷି କୌଶିକୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଶାପ ଦେଲେ—"ମୁଁ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି, ସେହି ରାଜାକୁ ସପ୍ତମ ଦିନ ତକ୍ଷକ ସାପ ଡ଼ଶିବ।" ତାପରେ ଛୁଆ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ବାପାଙ୍କ ଗଳାରେ ମୃତ ସାପ ଦେଖି ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କଲା। ଆଙ୍ଗିରସ ଗୋତ୍ରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୁଃଖ ଶୁଣି ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି, ଗଳାରୁ ସାପକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "କିଏ ତୁମକୁ ଦୁଃଖିତ କଲା?" ପୁତ୍ର ସବୁ କଥା କହିଦେଲା।