ଏହି ଉପଦେଶରେ କୁହାଯାଉଛି—ଯେଉଁ ଧନ ହଠାତ୍ ମିଳେ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟରେ ଉପାର୍ଜନ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ନ୍ୟାୟ ଓ ଦୟାରେ ନିଜ ପାଳ୍ୟମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଚଳାଇବାରେ ବ୍ୟୟ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଥା ଯଜ୍ଞ ଆଦି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଧନ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଘରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ଘରେ ପ୍ରେମ ବା ଆସକ୍ତି ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଗୃହସ୍ଥ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଲସ୍ୟ କିମ୍ବା ଅବଧାନ ହୀନତା ମଧ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଏହି ସଂସାରିକ ବସ୍ତୁକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ଏହା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉନି, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଅନିତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି। ପୁଅ, ଝିଅ, ପତ୍ନୀ ଓ ଆପ୍ତସ୍ବଜନଙ୍କ ସମ୍ମିଳନ କେବଳ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମିଶିବା ପରି, ସେମାନେ ଏହି ଦେହରୁ ସ୍ୱପ୍ନ ପରି ବିଦାୟ ନେଇଯାନ୍ତି। ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଗୃହରେ ଅତିଥି ପରି ବାସ କରନ୍ତି—ଘରକୁ ନିଜ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ମମତା ଓ ଅହଂକାର ରହିନଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋର ନିମିତ୍ତେ ନିଜ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଘରେ ରୁହିବା, ବନକୁ ଯିବା କିମ୍ବା ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେଇ ଭିକ୍ଷାଟନ କରିବା ଯେକୌଣସି ଅବସ୍ଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି। କିନ୍ତୁ ଯାହାର ମନ ଘରେ ଆସକ୍ତ, ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ପ୍ରତି ଆକୁଳ, ନାରୀ ମଧ୍ୟେ ମୋହିତ, ମନରେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଭ୍ରମିତ, ସେ 'ମୋର' ଓ 'ମୁଁ' ଭାବନାରେ ବନ୍ଧିଥାଏ। ସେ ଚିନ୍ତା କରେ—"ମୋର ବୃଦ୍ଧ ପିତାମାତା, ପତ୍ନୀ, ଛୋଟ ପୁଅ-ଝିଅମାନେ—ମୋ ବିନା ଅସହାୟ ଓ ଦୁଃଖିତ, କିପରି ବଞ୍ଚିବେ?" ଏହିପରି ଘର ଆସକ୍ତିରେ ମନ ଭ୍ରମିତ ଓ ଅତୃପ୍ତ ଥାଇ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଘନ ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୂତଦେବ କହିଲେ—ଯିଏ ଅଶ୍ୱଥାମାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମାତୃଗର୍ଭରେ ମୃତ୍ୟୁ ବର୍ଜିତ ହେଲେ, ସେ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କୃପାରେ ରକ୍ଷିତ ହେଲେ। ତକ୍ଷକ ନାମକ ନାଗ, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ହୁଁକି ଦେଲେ, ତଥାପି ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ମନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଥିଲାବଳି ସେ ମୃତ୍ୟୁ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି, ଅଜୟ ପଦବୀକୁ ବୁଝି, ଭ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଗୌରବ ଗାଥାର ଅମୃତରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅରବିନ୍ଦ ପଦ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରୀକ୍ଷିତ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ରାଜ୍ୟ କରିଥିଲେ, କଳି ଯଦିଓ ଉପସ୍ଥିତ, ସେ ଅଧିକାର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଯେ ଦିନ ଏବଂ ଯେ ସମୟରେ ପ୍ରଭୁ ପୃଥିବୀ ଛାଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ, ସେଉଁଠିଠାରେ କଳି, ଯାହା ଅଧର୍ମର ମୂଳ, ପ୍ରବେଶ କଲା। ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା କଳିକୁ ଦ୍ୱେଷ କରୁନଥିଲେ; ଯେପରି ମଧୁମକ୍ଷିକା ଫୁଲରୁ ମଧୁ ନେଇ ଯାଏ, ସେପରି ସେ ଶୁଭ ଫଳ ଶୀଘ୍ର ପାଇଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ନୁହଁ। କଳି ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ଠାରେ ଦୁଷ୍ଟ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟଭିତ; ଅବିବେକୀ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଏକ ନିର୍ମମ ବଘା ପରି ଚଳାଏ। ଏହିପରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ପବିତ୍ର ଉପାଖ୍ୟାନ କହିଛି, ଯେଉଁଠି ବାସୁଦେବଙ୍କ ଚମତ୍କାର କଥା ରହିଛି। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଯେକୌଣସି ଉପାଖ୍ୟାନ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ ଜୀବନ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ତେବେ, ଋଷିମାନେ କହିଲେ—"ହେ ମୃଦୁଭାଷୀ ସୂତ, ତୁମେ ଦୀର୍ଘଯୁଗୀ ଓ ପବିତ୍ର କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କର, କାରଣ ତୁମେ ମାନବମାନେ ପାଇଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳାମୃତ ପ୍ରକାଶ କର। ଏହି ଅନିଶ୍ଚିତ ସଂସାରରେ, ଯେଉଁଠି ଲୋକମାନଙ୍କ ମନ ଭ୍ରମିତ, ତୁମେ ଆମକୁ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଚରଣାମୃତ ମଧୁପାନ କରାଉଛ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଆମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ବା ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ବଦଳେବାକୁ ଚାହେଁନାହିଁ—ଅନ୍ୟ ମାନବ ଲାଭ ତ ଦୂରର କଥା।" "ପ୍ରଭୁ ଯିଏ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଶରଣ, ତାଙ୍କର ଉପାଖ୍ୟାନ ଶୁଣିବାରେ କିଏ ତୃପ୍ତି ପାଇପାରିବ? ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅସୀମ ଗୁଣର ସୀମା ପାଇପାରିନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଜ୍ଞ, ତୁମେ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଶ୍ରୋତାମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର ହରିଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ କହ।" "ଯେ ପରୀକ୍ଷିତ, ମହାଭକ୍ତ, ତାଙ୍କର ଅଟୁଟ ବୁଦ୍ଧି ମୁକ୍ତି ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ଥିଲା, ସେ ବ୍ୟାସପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ତେଣୁ, ଆମେ ତାହା ପୁନି କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ—ଏହା ଅତି ଶୁଭ, ବିଚିତ୍ର, ଯୋଗମୟ, ଅପରିମିତ ଲୀଳାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯାହା ପରୀକ୍ଷିତ ଓ ଭକ୍ତମାନେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ।" ସୂତଦେବ କହିଲେ—"ଆଜି ଆମେ ତଳ ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରି ଧନ୍ୟ ହୋଇଛୁ। ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ବାଣୀ ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟ କୁଳ ଓ ମନସିକ ଅଶୁଦ୍ଧି ଶୀଘ୍ର ଦୂର ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅପ୍ରମେୟ ଶକ୍ତି ଓ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ମଳ ଦୂର ହୁଏ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପଦଧୂଳି ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିପରୀତ କିଛି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ପଦ୍ୟା ଜଳ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦନଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ପୃଥିବୀକୁ ପବିତ୍ର କରେ; ଏହିପରି ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ପଦକାମନା କରୁଥିବା କିଏ ପବିତ୍ର ହେବେ ନାହିଁ?" "ଏଠାରେ ଭକ୍ତମାନେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ, ହଠାତ୍ ଦେହ ଓ ଦେହୀୟ ସମ୍ପର୍କର ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି, ହଂସମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦକୁ ଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଅହିଂସା, ଶାନ୍ତି ଓ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରବଳ। ମୁଁ ତୁମେ ପଚାରିଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ମୁଁ ଯେତେଦୂର ଜାଣିଛି, ସେତେଦୂର କହିବି।