ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଶ୍ରୀମୟ ଗାଥାରେ, ଧର୍ମର ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଜୀବନର ନୀତି ଅନେକ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି—ଯଦି ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଃଖରେ ପଡିଯାନ୍ତି, ସେ ବ୍ୟବସାୟ କରିବା, ବସ୍ତୁ ବିକ୍ରୟ କରିବା କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ଚାଳିବା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଜୀବିକା ଚାଲାଇପାରିବେ; କିନ୍ତୁ କୁକୁର ଭଳି ଅନୀତି ଆଜୀବିକା କେବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଦୁଃଖରେ ଥିଲେ, ବୈଶ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଜୀବିକା କିମ୍ବା ଶିକାର କରିବା, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଅନୁମତି ଅଛି; କିନ୍ତୁ କୁକୁର ଭଳି ଜୀବିକା କେବେ ନୁହେଁ। ବୈଶ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଶୂଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ, ଶୂଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀୟ କୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଚାଲାଇପାରିବେ; ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ଅପମାନଜନକ ଜୀବିକା ଚାଲାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପ୍ରତିଦିନ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ, ଦାନ ଓ ଯଥାସମୟର ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା, ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ଜୀବଗୁଡିକୁ, ଯେଉଁମାନେ ମୋର ରୂପ, ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ଧନ ଅନାୟାସରେ ମିଳେ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ନାହିଁ, ସେ ଦ୍ୱାରା ପରିବାର ଓ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା ଓ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ୍, ସଦା ନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା। ଘର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ରଖିବା ଅନୁଚିତ୍, ଗୃହସ୍ଥ ରୁପେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସାବଧାନ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଅସ୍ଥାୟୀ ବସ୍ତୁକୁ ଦୃଷ୍ଟିଗତ କରି, ତାହା ଦେଖିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗଲା ଭାବି ଦେଖନ୍ତି। ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ, ପରିବାର ଏକ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ମିଳିବା ଭଳି; ଏହି ସମ୍ପର୍କ ଶରୀରରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ, ଶୁନିଲା ସ୍ୱପ୍ନ ଭଳି। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ମୁକ୍ତ ଲୋକ ଘରେ ଅତିଥି ଭଳି ରହନ୍ତି, ଘର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଓ ଅହଂକାର ରହିନଥାଏ। ମୋ ପାଇଁ ଭକ୍ତିରେ ଉପଦେଶିତ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ କରି, ଘରେ ରହିବେ, ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବେ, କିମ୍ବା ସନ୍ତାନ ଥିଲେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରି ଭିକ୍ଷୁ ଭଳି ଘୁଞ୍ଚିବେ। ଯେଉଁ ମନେ ଘର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି, ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ଆଶାରେ ଦୁଃଖିତ, ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ମୋହିତ, ଅପରାଧିତ ଓ ଭ୍ରାନ୍ତିରେ 'ମୋର' ଓ 'ମୁଁ' ଭାବରେ ବନ୍ଧିତ ହେଉଛି। 'ହାୟ, ମୋ ଦୁଃଖିତ ବୃଦ୍ଧ ପିତାମାତା, ପତ୍ନୀ, ଶିଶୁ ପୁତ୍ର କନ୍ୟାମାନେ—ମୋ ନଥିଲେ କେମିତି ବଞ୍ଚିବେ, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ୟଥା ହେଉଛନ୍ତି?' ଏପରି ଘର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିରେ ହୃଦୟ ଆବୃତ, ମନ ଭ୍ରାନ୍ତ, ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗିଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ନୀତି ଓ ଚିନ୍ତାରେ, ସୂତ ମୁନି କହିଲେ—ଯିଏ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ମାରାଯିବା ହୋଇନଥିଲା, କାରଣ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କୃପା ଦ୍ୱାରା ମାତୃ ଗର୍ଭରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଟକ୍ଷକ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଥିଲା, ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ରୋଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦୁଃଖରେ ଭ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ତାଙ୍କର ମନ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଥିଲା। ସବୁ ଆସକ୍ତି ଛାଡି, ଅଜୟ ଅବସ୍ଥା ବୁଝି, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଗଙ୍ଗାରେ ଶରୀର ଛାଡିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଭଗବାନଙ୍କର ଚମତ୍କାର ଗାଥାର ଅମୃତରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମ ନାହିଁ, କାରଣ ତାଙ୍କର ମନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ଉପରେ ଥିଲା। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଭିମନ୍ୟୁପୁତ୍ର, ପରୀକ୍ଷିତ, ଭୂମିରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ, ତେଉଁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଳି ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ୟାୟ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଭଗବାନ ଭୂମିରୁ ବିଦାୟ ନିଅନ୍ତିବା ଦିନ ଓ ସମୟରେ, କଳି ତୁରନ୍ତ ଆସିଗଲେ, ଅନ୍ୟାୟର ମୂଳ ଭଳି। ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା କଳିକୁ ଘୃଣା କରିନଥିଲେ, ଫୁଲରୁ ମଧୁ ନେବା ମଧୁମାକୁ ଭଳି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ଫଳ ଶୀଘ୍ର ମିଳେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ଲାଭ ପାଇନଥିଲେ। କଳି ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ପାଖରେ ନିଷ୍ଠୁର, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଭୟ କରେ; ଜ୍ଞାନୀ ଓ ନିର୍ଭୟଙ୍କୁ କଳି କି କରିପାରିବ? ଅସାବଧାନ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ମେଉଁ ମାନବ ଭଳି କଳି ଚଳାଯାନ୍ତି। ସୂତ କହିଲେ—ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷିତର ଏହି ପବିତ୍ର କଥା, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀବାସୁଦେବଙ୍କର ଗାଥା ରହିଛି, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ପରି ଉତ୍ତର ଦେଇଛି। ଭଗବାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଗାଥା, ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଏହି ଗାଥା ଏହି ଜୀବନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକମାନେ ତ୍ରିବେ। ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଓ ସୂତ, ଆପଣ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଶୁଦ୍ଧ କୀର୍ତିରେ ଅବିରତ ରୁହନ୍ତୁ, କାରଣ ଆପଣ ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟର ଅମୃତ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଏହି ଅନିଶ୍ଚିତ ଜଗତରେ, ଯେଉଁଠି ଲୋକମାନେ ଭ୍ରାନ୍ତିରେ ଅଛନ୍ତି, ଆପଣ ଆମକୁ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ମଧୁର ମଦ୍ୟ ପାନ କରାନ୍ତି। ଭଗବାନଙ୍କର ଭକ୍ତମାନେ ସହ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ ମିଳିବାକୁ ମୁଁ ସ୍ଵର୍ଗ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ବଦଳାଇବି ନାହିଁ—ଅନ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଖିବା ଦୂର କଥା। ଏହି ଗାଥାର ଅମୃତ ଶୁଣିବାରେ କିଏ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବ? ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କର ଗୁଣର ଶେଷ ପାଇନଥିଲେ। ଏହିପରି, ଆପଣ, ଶ୍ରୀପରମାତ୍ମା ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହରିଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଦେଶ କରନ୍ତୁ, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଅତି ଆଗ୍ରହୀ। ପରୀକ୍ଷିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତ, ଯାହାର ଅବିଚଳିତ ବୁଦ୍ଧି ମୁକ୍ତି ପ୍ରତି ଉନ୍ମୁଖ, ବ୍ୟାସପୁତ୍ରଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଗରୁଡଂଧ୍ୱଜ ଭଗବାନଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ଉପରେ ପହଁଚିଲେ। ଏହିପରି, ଆପଣ ଆମକୁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚମତ୍କାର, ଯୋଗମୟ ଗାଥା କହନ୍ତୁ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ଗୁପ୍ତ ନୁହେଁ, ଯାହା ଭଗବାନଙ୍କର ଅନନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଆ, ଯାହା ପରୀକ୍ଷିତ ଓ ଭକ୍ତମାନେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା। ସୂତ କହିଲେ—ଆଜି ଆମେ, ନିମ୍ନ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବଡ଼ମାନଙ୍କ ପାଥେ ଚାଲି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୋଇଛୁ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କର ଶବ୍ଦ ସଂଗତି ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଦୁଷ୍ଟ କୁଳ ଓ ମନର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।