ଯେଉଁଠି ଭଗବାନ୍ ହରିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ଆକାରରେ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଠି ସେ ପୂଜାରୀମାନଙ୍କୁ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେ ଭଳି ଅନ୍ତର୍ବାହିର ହବା ପରି ସମସ୍ତ ଚେତନାଚେତନ ଜୀବର ଆତ୍ମା ଅଟୁଟ ଭାବରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମା ଥିବା ପରିକ୍ଷିତ ରାଜାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଶୁଣି କଳି ଭୟରେ କାପୁଥିଲା। ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ତଳୱାର ଉଠାଇ ଦେଖି, ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ କଳି କହିଲା—“ହେ ରାଜନ୍! ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ମୁଁ ଯେଉଁଠି ରହିବି, ମୁଁ ସେଠି ଆପଣଙ୍କୁ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଦେଖୁଛି। ଏହିଯୋଗୁ ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି ରହିପାରିବି।” ତେଣୁ ସେ ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ପରିକ୍ଷିତ କଳିଙ୍କୁ ଚତୁର୍ବିଧ ଅଧର୍ମ ଥିବା ସ୍ଥାନ—ଜୁଆ, ମଦ୍ୟପାନ, ଅବିଚାର ନାରୀସଙ୍ଗ ଓ ହିଂସା—ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଇଦେଲେ। ପୁଣି କଳି ଅନୁରୋଧ କଲାପରେ, ପରିକ୍ଷିତ ସେଠାରେ ସୁନା ଦେଲେ, ଯାହାଠାରୁ ମିଥ୍ୟା, ମଦ, କାମ, ମୋହ ଓ ପଞ୍ଚମ ଭାବେ ଶତ୍ରୁତା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଅଧର୍ମ ନିବାସସ୍ଥଳୀକୁ କଳିଙ୍କୁ ଦେଇ, ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ କଳି ସେଠି ରହିଲା। ତେଣୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ମଙ୍ଗଳ ଚାହେ, ସେମାନେ କେବେ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ବିଶେଷ କରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା, ନେତା ବା ଗୁରୁମାନେ। ପରିକ୍ଷିତ ଧର୍ମ, ଶୂଚିତା ଓ ଦୟା—ଏହି ବୃଷଭର ତିନିଟି ହରାଇଯାଇଥିବା ପାଦକୁ ପୁନର୍ବାସିତ କଲେ, ବୃଷଭକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଉନ୍ନତ କଲେ। ବୃଦ୍ଧ ପିତାମହ ଅର୍ଥାତ୍ ଯଦୁଷ୍ଠିର ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟଭାର ଦିଆଯିବା ପରେ, ପରିକ୍ଷିତ ଏବେ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି। ଏହି ମହାନ ରାଜା, କୌରବ ଦିଗ୍ଗଜମାନଙ୍କ ମହିମାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ, ହସ୍ତିନାପୁରରେ ରହୁଛନ୍ତି। ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ପରିକ୍ଷିତ ମାଟିକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତେ ମହାୟଜ୍ଞରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରୁଛନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଏହି ରାଜା, ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବକୁ ଛାଡ଼ି, ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଆନନ୍ଦରେ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି। ଏଠି ଏହି ନୀତି ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି—ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି କଷ୍ଟରେ ରହିଥାଏ, ବ୍ୟବସାୟ କିମ୍ବା ବସ୍ତୁ ବେଚି କିମ୍ବା ତଳୱାର ଚଳାଇ ଜୀବିକା ଚାଲାଇପାରିବେ, କିନ୍ତୁ କୁକୁର ଭଳି ଅମାନ୍ୟ ଉପାୟ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ବିପଦରେ ବୈଶ୍ୟ କାମ କିମ୍ବା ଶିକାର କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭଳି କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଅମାନ୍ୟ ଉପାୟ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବୈଶ୍ୟ ଶୂଦ୍ର କାମ କରିପାରେ, ଶୂଦ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ର କାମ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ସଉଖ୍ୟ ପାଇଲେ ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବେଦାଧ୍ୟୟନ, ପିତୃପୂଜନ, ଦେବପୂଜା, ଦାନ ଓ ଉପଲବ୍ଧ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦିନ ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ମୋ ରୂପ ଭାବେ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ଧନ ସଯୋଗକ୍ରମେ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟସହିତ ଉପାର୍ଜିତ, ତାହାରେ ନିଜ ନିର୍ଭର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରଖିବା ଓ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଘରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପରିବାର ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହି ନଶ୍ୱର ସଂସାରକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯିବା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ୱର ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି। ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ ଓ ନିକଟାତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମିଳନ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମିଳିବା ପରି—ସେମାନେ ଶରୀର ଛାଡ଼ି ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ ପରି ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏପରି ଭାବନା କରୁଥିବା ମୁକ୍ତ ଜୀବ ଘରେ ଅତିଥି ଭଳି ରହେ, ଆସକ୍ତି ଓ ଅହଂକାର ରହିନଥାଏ। ଘରସ୍ଥ ଧର୍ମକୁ ମୋ ପାଇଁ ଭକ୍ତି ସହିତ କରି, ଘରେ ରହିବା, ବନକୁ ଯିବା କିମ୍ବା ନିଜ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେଇ ଭିକ୍ଷୁକ ଭଳି ଘୁରିବା—ଏହି ସବୁ କରିପାରିବେ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ଘରେ ଆସକ୍ତ, ପୁତ୍ର, ଧନ, ମହିଳା ଓ ମୋ ଓ ମୋର ଭାବନାରେ ବନ୍ଧିଥାଏ, ସେ ଦୁଃଖିତ ଓ ମୂଢ଼ ହୋଇ ପଡ଼େ। “ମୋ ବୃଦ୍ଧ ପିତାମାତା, ପତ୍ନୀ, ଶିଶୁପୁତ୍ର ପୁତ୍ରୀମାନେ—ମୋ ବିନା କିପରି ଦୁଃଖରେ ବଞ୍ଚିବେ?”—ଏହିପରି ଚିନ୍ତାରେ ମନ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଥାଇ, ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ସେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଏଉଁ ସମୟରେ, ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଛନ୍ତି—ଯିଏ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମା'ର ଗର୍ଭରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାରୁ ରକ୍ଷିତ ହେଲେ, ସେହି ପରିକ୍ଷିତଙ୍କୁ ଅଦ୍ଭୁତ କୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣଙ୍କ କୃପା ରକ୍ଷା କଲା। ଏହି ରାଜା, ଯାହାଙ୍କୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ତକ୍ଷକ ନାଗ ମାରିବାକୁ ଆସିଥିଲା, ମୃତ୍ୟୁ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ମଧ୍ୟ ବିମୂଢ଼ ହେଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ନିଜ ମନକୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣରେ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି, ଅଜୟ୍ୟ ପଦକୁ ବୁଝି, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଗଙ୍ଗାତୀରେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରିତାମୃତରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ନ ପଡ଼ନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଭିମନ୍ୟୁପୁତ୍ର ପରିକ୍ଷିତ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି କଳି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅଧିକାର କରିପାରେନି। ଯେଉଁ ଦିନ ଭଗବାନ୍ ଏହି ପୃଥିବୀ ଛାଡ଼ିଗଲେ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ କଳି ଅଧର୍ମ ପ୍ରବେଶ କଲା। ପରିକ୍ଷିତ ରାଜା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପରି କଳିଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେ ଫୁଲରୁ ମଧୁ ନେଇଥିବା ମଧୁମକ୍ଷୀ ପରି ହେବାରୁ, ସେ ଦ୍ରୁତ ଶୁଭ ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ନୁହଁନ୍ତି। କଳି ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦୁଷ୍ଟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଭୟଭୀତ। ଜ୍ଞାନୀ ଓ ନିର୍ଭୟଙ୍କୁ କଳି କିଛି କରିପାରେନି; ଅସାବଧାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନୀକ୍ରୁର ଓଲ୍ଲା ପରି ଘୁରେ। ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ମୁଁ ଆପଣମାନେ ଚାହିଥିବା ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ଏହି ପୁନ୍ୟ କଥା, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଚରିତ୍ର ରହିଛି, ବৰ্ণନା କଲି। ଯେଉଁ କଥାଗୁଡ଼ିକ ଭଗବାନଙ୍କ ମହତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଗୁଣ ଓ ଚରିତ୍ର ଉପରେ ଆଧାରିତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଜୀବନ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ମୁନିମାନେ କହିଲେ—“ହେ ସୂତ!