ଏହି ସମୟରେ ଧରିତ୍ରୀ ଜଣେ ଗୁଣବତୀ ଜନନୀ ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ତ୍ୟାଗିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁ ନେଇ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ସେ ବିଲାପ କରୁଥିଲେ: “ଏହି ଅଯୋଗ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ରାଜଧର୍ମ ରୂପେ ଅନ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମୋ ଉପରେ ଭୋଗ କରିବେ।” ଏପରି ଦୁଃଖ ଦେଖି, ମହାନ ରଥୀ ପରୀକ୍ଷିତ ଧର୍ମ ଓ ଧରିତ୍ରୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ୍ଗ ଉଠାଇ, ଅଧର୍ମର ମୂଳକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ। ସେ ଯେତେବେଳେ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ସେ ଅପରାଧୀ ରାଜାଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଛାଡ଼ି, ଭୟକୁ ନେଇ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦୃଃଖ ଦେଖି, ଦୟାମୟ ପରୀକ୍ଷିତ ତାଙ୍କୁ ମାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ଶରଣାଗତ ଥିଲେ। ହଳକା ହସ ସହ ପରୀକ୍ଷିତ କହିଲେ: “ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ହାତ ଜୋଡି ଶରଣ ନେଇଛ, ଗୁଡାକେଶ ଉତ୍ସବର ଉତ୍ତରଧିକାରୀମାନେ ତୁମକୁ କେବେ ଭୟ ଦେବେନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଅଧର୍ମର ସଙ୍ଗୀ ହୋଇ, ମୋ ରାଜ୍ୟରେ ତୁମେ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ। “ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ବସିଛ, ସେଠାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଧର୍ମ—ଲୋଭ, ମିଥ୍ୟା, ଚୋରି, ଅନାଚାର, ପାପ, ଧୂର୍ତ୍ତତା, କଳହ, ଏବଂ କୃତ୍ରିମତା—ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ତୁମେ ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ। ତୁମେ ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟ ସହିତ ରୁହ, ବିଶେଷକରି ଏହି ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଯଜ୍ଞ ମାଧ୍ୟମରେ ଯଜ୍ଞପତି ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ହରି, ଯଜ୍ଞର ରୂପେ ପୂଜିତ, ସେଠି ପୂଜକମାନେ ଶୁଭ ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ସେ ବାୟୁ ପରି ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ।” ଏପରି ଶୁଣି, ସୂତଜୀ କହିଲେ, ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ କଳି ଭୟରେ କାପୁଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ: “ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ମୁଁ ଯେଉଁଠି ବସିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି, ସେଠି ଆପଣଙ୍କୁ ଧନୁଷ ବାଣ ସହ ଦେଖୁଛି। ତେଣୁ ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ମୋ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନି ରହିପାରିବି।” ତାହାପରେ ପରୀକ୍ଷିତ କଳିଙ୍କୁ ଚାରିଟି ସ୍ଥାନ ଦେଲେ—ଯେଉଁଠି ଚାରି ପ୍ରକାର ଅଧର୍ମ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସେହେଲା: ଜୁଆ, ମଦ୍ୟପାନ, ଅନ୍ୟାୟ ମହିଳା ସମ୍ପର୍କ ଓ ହିଂସା। ପୁଣି, କଳି ଆଉ ଏକ ସ୍ଥାନ ଚାହିଲେ, ତେଣୁ ପରୀକ୍ଷିତ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଦେଲେ, ଯାହାରୁ ମିଥ୍ୟା, ମଦାନ୍ଧତା, କାମନା, ରାଗ ଓ ଶତ୍ରୁତା ଉପଜିଲା। ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଅଧର୍ମ ନିବାସସ୍ଥଳୀ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଳିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସେ ସେଠି ରହିଲେ। ଏହିପରି ଅଧର୍ମ ନିବାସସ୍ଥାନରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷକରି ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି—ରାଜା, ଜନନେତା କିମ୍ବା ଆଚାର୍ୟ। ପରୀକ୍ଷିତ ତାହାପରେ ବୃଷଭ ରୂପୀ ଧର୍ମଙ୍କ ତିନିଟି ହରାଯାଇଥିବା ପାଦ—ତପ, ଶୂଚିତା ଓ ଦୟା—ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରି, ଧରିତ୍ରୀକୁ ଆରାମ ଦେଇ, ସମୃଦ୍ଧ କଲେ। ସେ ବୃଦ୍ଧ ପିତାମହଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ସିଂହାସନରେ ବସିଲେ, ଯେତେବେଳେ ରାଜା ପ୍ରବୃତ୍ତି ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ଏବେ ସେ ରାଜା, କୌରବ ବଂଶର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ହସ୍ତିନାପୁରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ସ୍ଵାଧୀନ ଭାବେ ରହୁଛନ୍ତି। ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ରକ୍ଷଣାବଳୀରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମହାଯଜ୍ଞରେ ଲିନ ଅଛ। ଏଭଳି ରାଜା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ଦୁଃଖରେ ରହିବେ, ତେବେ ବ୍ୟବସାୟ କିମ୍ବା ବସ୍ତୁ ବିକ୍ରୟ କରି, କିମ୍ବା ଅତି ଅବସ୍ଥାରେ ତଳୱାର ଧାରଣ କରି ଜୀବିକା ଚାଲାଇପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କୁକୁର ଭଳି ନିଚ ଉପାୟରେ କେବେ ନୁହେଁ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ବିପଦେ ବ୍ୟାପାର କିମ୍ବା ଶିକାର କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣର କାମ କରିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିଚ ଉପାୟେ ନୁହେଁ। ବୈଶ୍ୟ ଶୂଦ୍ରର କାମ କରିପାରେ, ଶୂଦ୍ର ନିମ୍ନ କଳା କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ନିନ୍ଦନୀୟ କାମ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପ୍ରତିଦିନ ବେଦାଧ୍ୟୟନ, ପିତୃଦେବତା ପୂଜା, ଦାନ ଓ ଯଥାଶକ୍ତି ଅନ୍ନଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ (ଯେଉଁମାନେ ମୋ ରୂପ) ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଯେ ପରିମାଣରେ ଧନ ସଂଗୃହୀତ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଉପାୟରେ ଉପାର୍ଜିତ, ତାହାରେ ନିର୍ଭର କରି ପରିଜନଙ୍କୁ ପାଳନ କରିବା ଓ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ। ଘର ଉପରେ ଅତି ଆସକ୍ତି ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଘରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସାବଧାନ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହି ନଶ୍ୱର ସମ୍ପର୍କକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ଯେପରି ଅପରିଚିତ ଯାତ୍ରୀ ମିଳି ପୁଣି ଛାଡ଼ିଯାଆନ୍ତି, ଏହି ଦେହ ଛାଡ଼ି ସମ୍ପର୍କ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ମୁକ୍ତ ଜୀବ ଘରେ ଅତିଥି ଭଳି ରହେ, ଆସକ୍ତି ଓ ଅହଙ୍କାର ଛାଡ଼ି ଅବସ୍ଥାନ କରେ। ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହ ଘରସ୍ଥ ଧର୍ମ କେବଳ ମୋ ପାଇଁ କରେ, ଘରେ ରହିପାରେ, ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇପାରେ, କିମ୍ବା ସନ୍ତାନ ଥିଲେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରି ଭିକ୍ଷାଟନ କରିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଘର ଉପରେ ଆସକ୍ତ, ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ଲୋଭରେ ଅନ୍ଧ, ନାରୀ ମୋହରେ ଦୁଃଖିତ ଓ ମୂଢ଼, ସେ ‘ମୋର’ ଓ ‘ମୁଁ’ ଭାବରେ ବନ୍ଧିତ ହୁଏ। “ହାୟ, ମୋ ବୃଦ୍ଧ ପିତାମାତା, ମୋ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ମୋ ଶିଶୁ ସନ୍ତାନମାନେ—ମୋ ବିନା ଏମାନେ କିପରି ଚାଲିବେ?” ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ମନ ଆସକ୍ତ ଓ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥାଏ, ମୃତ୍ୟୁ କାଳେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ସୂତଜୀ କହିଲେ: ଯିଏ ଅଶ୍ୱଥାମାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମାଆଁ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇନଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ରିୟାଶୀଳ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କୃପାରେ ରକ୍ଷା ମିଳିଥିଲା। ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣର କ୍ରୋଧରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ତକ୍ଷକ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁର ମୁହଁମୁହିଁ ଆସିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ମନ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ ନାହିଁ। ଯିଏ ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି, ଅଜୟ ଅବସ୍ଥା ବୁଝି, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ।