ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସଂସାରର ଉତ୍ପତ୍ତି, ରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଳୟରେ ନିର୍ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମୟର ଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱଭାବକୁ ଉଦ୍ବୋଧିତ କରନ୍ତି ଓ ଅପୂର୍ବ ଲୀଳାରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇଥାନ୍ତି। ତିନି ଲୋକରେ ଥିବା ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଶରୀରଗୁଡ଼ିକ—କେହି ଶାନ୍ତ, କେହି ଚଞ୍ଚଳ, କେହି ମୂଢ଼ତାରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି—ସବୁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ। ତଥାପି, ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବ ଥିବାମାନେ ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ, କାରଣ ଏବେ ଆପଣ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ଶାସକଙ୍କ ଅଧୀନ ଥିବା କୌଣସି ଏକ ଅପରାଧକୁ ଶାସକ ଦ୍ୱାରା ସହିବା ଉଚିତ; ଯେ ଅଜ୍ଞାନରେ ଅପରାଧ କରିଛି, ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ସର୍ପ ଏବେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ୁଛି; ଆମେ ଦୁଃଖିତ ଓ କ୍ରୁପା ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନାରୀମାନେ, ଆମ ପତି—ଯିଏ ଆମ ପ୍ରାଣ—ତାଙ୍କୁ ଆମକୁ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଦାସୀ, ଆପଣ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବେ, ଆମେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଏଭଳି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ପରେ, ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ସର୍ପଙ୍କ ଭାର୍ୟାମାନେ ଯେପରି ମହିମା କଲେ, ପ୍ରଭୁ ତାହାର ଅଚେତନ ଦେହକୁ ତାଙ୍କର ପାଦ ଚାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ସର୍ପ କଳିୟା ଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରାଣ ଫେରି ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ଦୁଃଖିତ, ଶ୍ୱାସ ନେବାକୁ ଅସୁବିଧା ହେଉଥିବା, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଭୟଭୀତ ଥିଲେ, ହାତ ଜୋଡି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଆମେ ଜନ୍ମକୁ ଦୁଷ୍ଟ, ଅନ୍ଧକାର ଓ ପ୍ରାଚୀନ କ୍ରୋଧରେ ଢାକି ରହିଛୁ; ଏହି ସ୍ୱଭାବ ପ୍ରାୟ ବିଦାୟ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମିଛ ଆସକ୍ତି ଭାବେ ରହିଛି। ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଆପଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ଏଠିରେ ଗୁଣ, ଶକ୍ତି, ରୂପ, ବୀଜ ଓ ପ୍ରବୃତ୍ତି ସମସ୍ତ ଆପଣଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଆମେ ସର୍ପମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମାୟାରେ ଭାସୁଥିବା, କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରବଳ; ଏହି ମାୟାକୁ ଛାଡ଼ିବା ଆମ ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏହାରେ ମୁହଁ ଦେଇ ରହୁଛୁ। ଆପଣ ସମସ୍ତର କାରଣ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ; ଆପଣ ଦୟା କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ଦେଲେ, ଯାହା ଉଚିତ ମନେ କରିବେ, ତାହା କରନ୍ତୁ।" ଏହି ଭାବରେ କଳିୟା କହିବା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ମାନବ ରୂପେ କହିଲେ—"ହେ ସର୍ପ, ଏଠାରେ ରୁହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବିଳମ୍ବ ନ କରି, ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଅ। ଏହି ନଦୀକୁ ଗାଈ, ମଣିଷ ଓ ତୁମର ପରିବାର ଉପଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଛାଡ଼ି ଦିଅ। ଏହି ଆଦେଶକୁ ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ପ୍ରଭାତ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସ୍ମରଣ କରି ପଢ଼ିବେ, ସେ ତୁମର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ। ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଖେଳିଥିଲି, ସେଠାରେ ଯେ କେହି ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ଉପବାସ ଓ ମୋର ପୂଜା କରି ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ। ତୁମେ ରମଣକ ଦ୍ୱୀପ ଛାଡ଼ି ଏଠି ଆସିଥିଲ, ଏଠାରେ ମୋର ପାଦଚିହ୍ନ ଥିଲାବଳେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ତୁମକୁ ଭୟରେ ଖାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।" ଏପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, ସର୍ପଙ୍କ ଭାର୍ୟାମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜା କଲେ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧ ତେଲ ଓ ବଡ଼ ପଦ୍ମମାଳା ଦେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆରାଧନା କଲେ। ଏହାପରେ ସମସ୍ତେ ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ନମସ୍କାର କଲେ। କଳିୟା ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଭାର୍ୟା, ପୁଅ ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱୀପକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମାନବ ରୂପରେ ଲୀଳା କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ଯମୁନା ନଦୀ ବିଷମୁକ୍ତ ହେଲା। ଏଠି, କୌଣସି ଭକ୍ତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧୂପ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ସେଠାରେ ରାଜା ଦେଖିଲେ ଏକ ଗାଈ ଓ ବୃଷଭକୁ ଜଣେ ନିମ୍ନଜାତି ଲୋକ ଗଦା ନେଇ ନିର୍ଦୟ ଭାବେ ପିଟୁଛି, ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ଅସହାୟ। ସେ ବୃଷଭ ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଗାଁଠ ଭଳି ଧଳା, ଭୟରେ ଅନ୍ତଃସ୍ରାବ ହେଉଥିବା, କମ୍ପିତ ଓ ଏକ ପାଉଁରେ ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଛି। ଗାଈ, ଯେଉଁଠି ଏକ ସମୟରେ ଗରମ ଦୁଧ ଦେଉଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଃଖିତ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଦରେ ଭୟଭୀତ ଭାବେ ପିଟାଯାଇଛି, ତାଙ୍କର ବଛା ଅଲଗା ହୋଇଯାଇଛି, ଚକୁ ଲୁହାରେ ଭରିଯାଇଛି, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଘାସ ପାଇଁ ଆକୁଳ। ରାଜା ସୁନ୍ଦର ସୁନାର ରଥରେ ଚଢ଼ି, ତୀବ୍ର ସ୍ୱରରେ ଧ୍ୱନି କରି, ଧନୁଷ ଉଚ୍ଚ କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ତୁମେ କିଏ, ଯେ ମୋର ରକ୍ଷାରେ ଥିବା ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ ହାନି କରୁଛ? ତୁମେ ରାଜା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛ, କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଭିନେତାଙ୍କ ପରି; ଦ୍ୱିଜ ନୁହେଁ। ଯେ ଗୁପ୍ତରେ ନିର୍ଦୋଷଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ସେ ମରଣ ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ କୃଷ୍ଣ ଓ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଦୂରେ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ବୃଷଭ, ତୁମେ ଧଳା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅଳ୍ପ ପାଉଁରେ ଚାଲୁଛ, ଦେବତା ତ? ପୃଥିବୀରେ କୌରବ ରାଜାମାନେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ କେବେ ଦୁଃଖ ଆସିନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏ ଦୁଃଖ ତୁମ ପରି ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି।" "ହେ ସୁରଭୀର କନ୍ୟା, ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏଇ ନିମ୍ନଜାତି ଲୋକର ଭୟ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ। ମା, ଲୁହା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଦଣ୍ଡକାରୀ। ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଦୁଷ୍ଟ ଓ ସଜ୍ଜନ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ, ସେ ରାଜା ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି, ଆୟୁ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ପଥ ହରାଏ। ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ସୁବିଧା ଦେବା ଓ ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିବାକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରିବା; ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁକୁ ମୁଁ ମାରିଦେବି।" "ହେ ଚାରିପାଉଁ ଥିବା ସୁରଭୀର ଝିଅ, କିଏ ତୁମର ତିନିଟି ପାଉଁ କାଟିଦେଲା? ଏପରି ଲୋକ କୃଷ୍ଣପରାୟଣ ରାଜ୍ୟରେ କେବେ ଥାଉ ନାହିଁ। ବୃଷଭ, ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, କିଏ ନିର୍ଦୋଷଙ୍କୁ କ୍ଷତି ଦେଲା, ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ନଷ୍ଟ କଲା? ଯେ ନିର୍ଦୋଷଙ୍କୁ ହାନି କରେ, ସମସ୍ତଠାରେ ଭୟ ପ୍ରସାରିତ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡିତ କଲେ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିଶ୍ଚିତ।