ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ସର୍ପପତ୍ନୀମାନେ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ସମସ୍ତ ମାର୍ଗକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନିରୀକ୍ଷକ ଓ ନିୟନ୍ତା, ଅପ୍ରକଟ ଓ ପ୍ରକଟ ସ୍ୱରୂପରେ ଆପଣ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଖୁଥିବା ଓ ଏହାର କାରଣ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଗୁଣମାନ୍ୟରେ ଅସଙ୍ଗ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ପତ୍ତି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟର ନିୟନ୍ତା, କାଳଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଜୀବର ନିଜ-ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଉଦ୍ବୋଧିତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିର ଅମୋଘ କ୍ରିୟାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲୀଳା କରନ୍ତି। ଏହି ତିନି ଲୋକର ଯେଉଁ ଦେହମାନେ ଆପଣଙ୍କର—କେହି ସାନ୍ତ, କେହି ଚଞ୍ଚଳ, କିମ୍ବା ମୂଢତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ—ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ। ତଥାପି, ସାନ୍ତ ଦେହମାନେ ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ, କାରଣ ଏବେ ଆପଣ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ପୁଣ୍ୟଜନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ରାଜା ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଏକ ଅପରାଧକୁ ମାନ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଅଜ୍ଞାନରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରିଥିବାକୁ ଶାନ୍ତ ମନେ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ସର୍ପ ଏବେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ୁଛି; ସେ ହେଉଛି ଆମ ପତି, ଯିଏ ଆମ ଜୀବନର ଆଶା—ଆମେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଦୟାର ଯୋଗ୍ୟ। ଆପଣ ଆମ ପତିଙ୍କୁ ଆମକୁ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଦାସୀମାନେ, ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବେ ଆମେ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଯିଏ ଏହା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ସର୍ପପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଅଚେତନ, ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା କାଳିୟଙ୍କୁ ନିଜ ପାଦ ଚାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ସେ ଜଣେ ଅବସ୍ଥାନ୍ତର ଓ ଶ୍ୱାସ ଫେରାଇ, ଦୃଷ୍ଟି ମେଳାଇ, ଦୁଃଖ ଓ କ୍ଷୀଣତାରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଶବ୍ଦରେ ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଜନ୍ମକୁ ଦୁଷ୍ଟ, ଅନ୍ଧକାର ଓ ପ୍ରାଚୀନ କ୍ରୋଧରେ ଆବୃତ; ଏହି ସ୍ୱଭାବ ଛାଡ଼ିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ, କାରଣ ଏହି ମିଥ୍ୟା ଆସକ୍ତି ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁରେ ଅଛି। ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଗୁଣର ଵିଭାଜନ ସହିତ ତିଆରି; ଏହାର ସ୍ୱଭାବ, ଶକ୍ତି, ରୂପ, ବୀଜ, ପ୍ରବୃତ୍ତି ସବୁ ଆପଣଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହି ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ, ଆମେ ନାଗମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଆପଣଙ୍କ ମାୟା ତ୍ୟାଗ କରିବା କଠିନ, ଆମେ ତାହାରେ ମୁହଁ ଦେଇ ଅବିବେକରେ ଅଛୁ। ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ନାଥ; ଆପଣ ଦୟା କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ଯାହା ଦେବେ, ଆମ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ ଭାବିବେ, କରନ୍ତୁ।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଶୁଣି, ମାନବ ଭାବ ଧାରଣ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ହେ ସର୍ପ, ଏଠାରେ ରୁହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବିଳମ୍ବ ନ କରି ସାଗରକୁ ଚଳିଯାଅ। ଏହି ନଦୀକୁ ଗାଁ, ମଣିଷ, ତୁମ ଜନ, ଶିଶୁ, ଭାର୍ୟାମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠି ମୋର ଏହି ଉପଦେଶକୁ ସ୍ମରଣ କରି ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପାଠ କରିବେ, ସେମାନେ ତୁମର ଭୟରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଖେଳିଥିଲି, ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ଉପବାସ ଓ ମୋ ସ୍ମରଣ ସହିତ ମୋର ପୂଜା କରିବେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ। ତୁମେ ରମଣକ ଦ୍ୱୀପ ଛାଡ଼ି ଏହି ହ୍ରଦରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲ; ତୁମେ ମୋର ପଦଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବାରୁ ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ଼) ଭୟରେ ତୁମକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିନଥିଲା।” ମୁନି କହିଲେ: ଏପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କୌତୁକ ଶୁଣି ସର୍ପପତ୍ନୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ସେମାନେ ଦେବବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ଓ ବିଶାଳ ପଦ୍ମମାଳା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାପରେ କାଳିୟ ସମସ୍ତ ଭାର୍ୟା, ବନ୍ଧୁ, ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ସାଗର ଦ୍ୱୀପକୁ ଚଳିଗଲେ; ଏହି ସମୟରେ, ମାନବ ଭାବରେ ଲୀଳା କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ଯମୁନା ନଦୀ ବିଷମୁକ୍ତ ହେଲା। ସେ ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧୂପ, ଚନ୍ଦନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ। ଏହିପରେ, ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ସେଠାରେ ରାଜା ଦେଖିଲେ, ଏକ ଗାଈ ଓ ବଳଦକୁ ଅସହାୟ ଭାବେ ମାଡ଼ିଯାଉଁଛି, ଏବଂ ଏକ ନିମ୍ନଜାତୀ ଲୋକ ଗଦା ଧାରଣ କରି ଦାଣ୍ଡ ଦେଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ରାଜାଧର୍ମର ଅପମାନ ହେଉଛି। ସେ ଦେଖିଲେ ଶୁଦ୍ଧ ପଦ୍ମନାଳ ଭଳି ଧଳା ବଳଦ, ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଏକ ପାଉଁରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଅବସ୍ଥିତ, ଶୁଦ୍ରଙ୍କ ମାଡ଼ରେ ଦୁର୍ବଳ ଓ କମ୍ପିତ। ଗାଈ, ଯେଉଁଥି ଏକାଳେ ଉଷ୍ଣ ଦୁଧ ଦେଉଥିଲେ, ଏବେ ଦୁଃଖିତ, ଶୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଦ ଘାଏରେ ଅତି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛି, ଛାନାଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେହେରା ଓ ଶୂନ୍ୟ ଘାସ ଦେଖି ଦୁଃଖିତ। ରାଜା ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଳଙ୍କୃତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଗର୍ଜନ ଧ୍ୱନିରେ ଧନୁଷ୍ୟ ଉଠାଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “କିଏ ତୁମେ, ଏହି ଭୂମିରେ ମୋର ସୁରକ୍ଷା ରହିଥିବା ବେଳେ ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛ? ତୁମେ ରାଜା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛ, କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଭିନେତା ଭଳି, ଦ୍ଵିଜ ନୁହେଁ। ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛ, ଏହି କଳିଯୁଗରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ ଦୂରେ ଯାଇଥିବା ଦ୍ୱାରା, ଏପରି ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀକୁ ମୁଁ ଦଣ୍ଡ ଦେବି। କିମ୍ବା, ହେ ଧଳା ବଳଦ, ତୁମେ ଦେବତା ତୋଳେ ଏକ ପାଉଁରେ ଚାଲୁଛ; ତୁମେ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛ? ପୃଥିବୀ କଦାଚିତ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଦେଖାଯାଉଛ। ହେ ସୁରଭୀକୁମାରୀ, ଦୁଃଖ କରିବ ନାହିଁ; ଏହି ନିମ୍ନଜାତୀ ଲୋକ ପ୍ରତି ଭୟ ଛାଡ଼; ମାଁ, ଆପଣ ଅଶୁଭ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କର ଦଣ୍ଡଦାତା। ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଦୁଷ୍ଟ ଓ ସଜ୍ଜନ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି, ସେଉଁଠି ରାଜା ତାଙ୍କର କୀର୍ତି, ଆୟୁ, ଶ୍ରୀ, ଧର୍ମ ହରାଇ ଦିଏ। ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି, ପୀଡିତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖ ଦେଉଛି, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡିତ କରିବା।