ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ମହାପୁରୁଷ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ରାମ, ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଏବଂ ସାତ୍ୱତଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଉଛି। ସେ ଗୁଣମାଳିକାର ପ୍ରଦୀପ, ଗୁଣରେ ଆତ୍ମାକୁ ଲୁଚାଇଥିବା, ଗୁଣର କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଦୃଶ୍ୟମାନ, ଗୁଣର ଦ୍ରଷ୍ଟା ଏବଂ ଅନ୍ତଃକରଣର ଅଧିପତି। ଅଦ୍ୱିତୀୟ ହୃଷୀକେଶ, ଅଦ୍ୟତନ ଏବଂ ପ୍ରକଟ ଦୁହିଁରେ ବିହାର କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରକଟ ଜଗତକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା, ମହାମୁନି ଏବଂ ମାଉନୀ ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର। ସେ ଉଚ୍ଚ ଓ ନୀଚ ମାର୍ଗର ଜ୍ଞାତା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ନିରୀକ୍ଷକ, ଅପ୍ରକଟ ଓ ପ୍ରକଟ ଦୁହିଁ, ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ତାହାର କାରଣର ଦ୍ରଷ୍ଟା। ଏହି ପ୍ରଭୁ, ଗୁଣରେ ଅସଙ୍ଗ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଇଁ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟର ଅଧିପତି, କାଳଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ସ୍ୱଭାବକୁ ଉଦ୍ବୋଧିତ କରନ୍ତି ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଅଦ୍ଭୁତ ଲୀଳା କରନ୍ତି। ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁ ଦେହ ଅଛି—କେତେକ ଶାନ୍ତ, କେତେକ ଚଞ୍ଚଳ, କେତେକ ମୋହମୟ—ସେଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ। ବିଶେଷକରି ଶାନ୍ତ ଦେହ ତାଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ, କାରଣ ସେ ଧର୍ମକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଧାର୍ମିକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଜା ଯଦି ଏକ ଅପରାଧ କରିଥାଏ, ତେବେ ରାଜା ତାହାକୁ ସହିବା ଉଚିତ; ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିଥିବା ପ୍ରତି ଶାନ୍ତ ମନେ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ, ନାଗନୀମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସର୍ପ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ୁଛି; ଆମେ ଦୁଃଖିତ ଓ କୃପାପାତ୍ର ନାରୀମାନେ, ଆମର ପତି—ଯିଏ ଆମର ପ୍ରାଣ—ତାଙ୍କୁ ଆମକୁ ଫେରାଇଦିଅ। ଆମେ ତୁମ ଦାସୀ, ଆମକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ, ଯାହା ଆମେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂରଣ କରିବା ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା। ଏପରି ଭାବେ, ନାଗନୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ପରେ, ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଅଚେତନ, ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା କାଳିୟକୁ ତାଙ୍କର ପାଦ ଚାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। କାଳିୟ ହସ୍ତପାଦ ଚଳାଇ ପୁନଃ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଓ ହାତ ଜୋଡି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଆମେ ଜନ୍ମକୁ ଦୁଷ୍ଟ, ଅନ୍ଧକାର ଓ ଦୀର୍ଘ କ୍ରୋଧରେ ଆବୃତ; ଏହି ସ୍ୱଭାବ ଛାଡ଼ିବା ଦୁର୍ଲଭ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମିଥ୍ୟା ଆସକ୍ତି।" "ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଗୁଣର ବିଭାଜନ ଦ୍ୱାରା ଗଠନ କରିଛ; ଏହାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱଭାବ, ଶକ୍ତି, ରୂପ, ବୀଜ ଓ ପ୍ରବୃତ୍ତି ସବୁ ତୁମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହାରେ ଆମେ ନାଗମାନେ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧର ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଇଛୁ; ତୁମ ମାୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଅସମ୍ଭବ, ଆମେ ସେଇ ମୋହରେ ଅନ୍ଧ।" "ତୁମେ ସମସ୍ତର କାରଣ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ବିଶ୍ୱପତି; ତୁମେ ଦୟା କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ଯାହା ଉଚିତ ଭାବିବ, ଆମ ପାଇଁ କର।" ଏପରେ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ମାନବ ଭାବରେ କହିଲେ—"ହେ ସର୍ପ, ଏଠାରେ ରୁହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ବିଲମ୍ବ ନ କରି ଉପସାଗରକୁ ଚଳିଯାଅ। ଏହି ନଦୀ ଗୋବିନ୍ଦ, ମନୁଷ୍ୟ, ତୁମ ପରିବାର, ପୁଅ, ଜଣାନୀମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ।" "ଏହି ମୋ ଆଜ୍ଞା ଯିଏ ସ୍ମରଣ କରିବେ, ପ୍ରଭାତ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ, ସେ ତୁମର କୌଣସି ଭୟରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ଉପବାସ ଓ ମୋର ଉପାସନା କରିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ।" "ତୁମେ ରମଣକ ଦ୍ୱୀପ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲ, ମୋର ପାଦଚିହ୍ନ ଥିବାରୁ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ତୁମକୁ ଭୟରେ ଖାଇନଥିଲେ।" ଏପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣି, ନାଗନୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସେମାନେ ଦେବବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧ ତେଲ ଓ ପଦ୍ମମାଳା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କଲେ। ବିଶ୍ୱପତି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ନମସ୍କାର କଲେ। ଏପରେ କାଳିୟ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ, ବନ୍ଧୁ, ପୁଅମାନଙ୍କ ସହ ଉପସାଗର ଦ୍ୱୀପକୁ ଚଳିଗଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଯମୁନା ନଦୀ ବିଷମୁକ୍ତ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ସେ ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧୂପ, ଗନ୍ଧ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ଏହିପରି ଘଟଣା ପରେ, ସୂତଦେବ କହିଲେ—ସେଠାରେ ରାଜା ଦେଖିଲେ ଏକ ଗାଈ ଓ ବୃଷବକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିବା, ଏକ ନିମ୍ନଜାତି ଲୋକ ଗଦା ଧରି ଦଣ୍ଡ ଦେଉଛି, ଯାହା ରାଜସ୍ୱ ଲାଜ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ। ବୃଷବ ଚାନ୍ଦନ ଗଛର ମୂଳ ପରି ଧଳା, ଭୟରେ କମ୍ପିତ, ଅଣ୍ଡାରେ ପିଶାବ ହେଉଥିବା ପରି ତାଳୁଥିଲେ, ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଣ୍ଡ ପାଇ ଦୁର୍ବଳ। ଗାଈ, ଯିଏ ପୂର୍ବେ ଉଷ୍ଣ ଦୁଧ ଦେଉଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଃଖିତ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆଘାତ ପାଇଛନ୍ତି, ପିଲା ଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହଁ, ଶୀର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଓ ଘାସ ପାଇଁ ତରସିବା। ରାଜା ସୁନ୍ଦର ସୁନା ରଥରେ ବସି, ଗମ୍ଭୀର କମ୍ପିତ କଣ୍ଠ ଓ ଧନୁଷ ଉପରେ ତଣାଇ, ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ତୁମେ କିଏ, ଯିଏ ଏହି ଜଗତରେ ମୋର ସୁରକ୍ଷା ତଳେ ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ କ୍ଷତି କରୁଛ? ତୁମେ ରାଜା ପରି ଦେଖାଯାଉଛ, କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଭିନେତା ପରି, ଦ୍ୱିଜ ନୁହଁ।" "ତୁମେ ଯିଏ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛ, ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଦୂରେ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। କିମ୍ବା, ଚାନ୍ଦନ ଗଛ ପରି ଧଳା, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାରିଟିଏ ପାଉଁ ନେଇ ଚାଲୁଛ, ତୁମେ କି ଦେବତା ବୃଷବ ରୂପେ ଆସି ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛ? କୌରବଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଧରା ଆଲିଙ୍ଗିତ ଥିବାବେଳେ, ତୁମ ପରି ଦୁଃଖ ଏଠାରେ କେବେ ଦେଖାଯାଇନଥିଲା।" "ହେ ସୁରଭିର ଝିଅ, ଦୁଃଖ କରନି, ଏଠାରେ ତୁମର ନିମ୍ନଜାତି ଭୟ ଯାଉ; ମାଁ, କନ୍ଦନି, ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଦଣ୍ଡଦାତା। ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା—ଦୁଷ୍ଟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଦୁହିଁ—ଦୁଃଖ ପାଉଛନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ରାଜା ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି, ଆୟୁ, ଶ୍ରୀ ଓ ଧର୍ମ ହରାଇଦେଇଥାଏ।