ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସର୍ବ ପ୍ରକାର ତତ୍ତ୍ୱ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ତଃକରଣର ଆତ୍ମା, ଯିଏ ଭିତରେ ଅନୁଭବ କରାଯାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତିନି ଗୁଣର ଭ୍ରାନ୍ତିରେ ଗୁପ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ପ୍ରଣାମ ଜଣାଇଲେ। ସେ ଅନନ୍ତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅଚଳ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରନ୍ତି, କଥିତ ଓ ଅକଥିତ ସମସ୍ତ କଥାର ଶକ୍ତି ଯାହାଁରେ ବିରାଜିତ, ସେଉଁଠି ପୁନି ପୁନି ନମସ୍କାର ହେଲା। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରମାଣ ଜ୍ଞାନର ମୂଳ, ଋଷି, ଶାସ୍ତ୍ରର ଉତ୍ସ, କର୍ମ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସର ପଥ, ଏବଂ ସେଉଁଠି ଭେଦ ହେଉଛନ୍ତି ଭେଦ ନାହିଁ, ସେ ନିଜେ ବେଦ, ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଥର ପ୍ରଣାମ କରାଗଲା। କୃଷ୍ଣ, ରାମ, ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ସାତ୍ୱତଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଗୁଣମଣ୍ଡପ ଦୀପକ, ଗୁଣରେ ଆତ୍ମାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଥିବା, ଗୁଣର କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରାଯାଉଥିବା, ଗୁଣର ଦର୍ଶକ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନ ହେଉଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅବ୍ୟକ୍ତରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିବା, ବ୍ୟକ୍ତ ଜଗତରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦେଉଥିବା, ହୃଷୀକେଶ, ମୌନୀ ଓ ତପସ୍ବୀ ପ୍ରଭୁକୁ ନମସ୍କାର। ଉଚ୍ଚ ଓ ନୀଚ ମାର୍ଗ ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ନିରୀକ୍ଷକ, ବ୍ୟକ୍ତ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଦୁହିଁ, ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ତାହାର କାରଣ ଦେଖୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଗୁଣରେ ଅସଙ୍ଗ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟରେ ଅଧିପତି, କାଳଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରି, ଜୀବମାନଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଜାଗୃତ କରି, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଅଦ୍ଭୁତ ଲୀଳା କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଆପଣଙ୍କ ଅନେକ ଦେହ ଅଛି—କେହି ଶାନ୍ତ, କେହି ଚଞ୍ଚଳ, କେହି ମୋହବଶତଃ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଶାନ୍ତ ଦେହଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କୁ ବେଶି ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏବେ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ପୁଣ୍ୟଜନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ରାଜାଙ୍କୁ ଉଚିତ, ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଏକ ଅପରାଧ କୁ ଖ୍ମା କରିବା; ଯେଉଁ ଅଜ୍ଞାନରେ ଅପରାଧ କରିଛି, ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ମନେ ଖ୍ମା କରିବା ଉଚିତ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ସର୍ପ ଏବେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି; ଆମର ପତି, ଯିଏ ଆମ ପ୍ରାଣ ସ୍ୱରୂପ, ସେ ଆମ ଦୁଃଖିତ ଓ ଦୟାର୍ହ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ପୁନଃ ଫେରି ଆସନ୍ତୁ। ଆପଣ ଆମ ଦାସୀମାନେ କ’ଣ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେବେ, ଆମେ ଆଦେଶକୁ ପାଳନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏହା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏମିତି ଭାବେ ସର୍ପଣୀମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଅବଚେତନ ଏହି ସର୍ପକୁ ତାଙ୍କର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଦମନ କରୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ସେ ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଚେତନା ଓ ଶ୍ୱାସ ଫେରାଇ, ଦୁଃଖ ଓ ଦୁର୍ବଳତାରେ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ହାତ ଜୋଡ଼ି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଆମେ ଜନ୍ମଜାତ ଦୁଷ୍ଟ, ଅନ୍ଧକାର ଓ ପ୍ରାଚୀନ କ୍ରୋଧରେ ଆବୃତ, ଏହି ସ୍ୱଭାବ ଛାଡ଼ିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମିଥ୍ୟା ଆସକ୍ତି।" "ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଆପଣ ଗୁଣବିଭାଗରେ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି; ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱଭାବ, ଶକ୍ତି, ଉର୍ଜା, ଆକୃତି, ବୀଜ ଓ ପ୍ରବୃତ୍ତି ସବୁ ଆପଣଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହି ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ, ଆମ ସର୍ପମାନେ କ୍ରୁର କ୍ରୋଧରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛୁ; ଆମେ କିପରି ଆପଣଙ୍କ ମାୟାକୁ ଛାଡ଼ିବୁ, ଯାହା ଛାଡ଼ିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ ମୋହିତ?" "ଆପଣ ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ; ଦୟା କି ଦଣ୍ଡ, ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବିବେ, ଆମ ପାଇଁ କରନ୍ତୁ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଭୁ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି କହିଲେ, "ହେ ସର୍ପ, ଏଠାରେ ରୁହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବିଳମ୍ବ ନ କରି, ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଅ। ଏହି ନଦୀ ଗୋଅଳି, ମନୁଷ୍ୟ, ତୁମ ପରିବାର, ପିଲା ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଉପଭୋଗ କରିବେ।" "ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ଏହି ଆଦେଶକୁ ମନେ ରଖି, ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପାଠ କରିବେ, ସେ କେବେ ତୁମର ଭୟରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ। ଯିଏ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ଉପବାସ ଓ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରି ପୂଜା କରିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ।" "ତୁମେ ରମଣକ ଦ୍ୱୀପ ଛାଡ଼ି, ଏହି ହୃଦ ଜଳାଶୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ଼) ତୁମେ ମୋର ପାଦଚିହ୍ନ ଦେଖି ଭୟରେ ତୁମକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିଲେ ନାହିଁ।" ଏମିତି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସର୍ପଣୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜା କଲେ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧ ଏବଂ ବଡ଼ ପଦ୍ମମାଳା ଦେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ବିଶ୍ୱନାଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ପ୍ରଣାମ କଲେ। କଳିୟା ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ, ବନ୍ଧୁ, ପୁଅମାନେ ସହିତ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱୀପକୁ ଚାଲିଗଲେ; ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କର କୃପାରେ ଯମୁନା ନଦୀ ବିଷମୁକ୍ତ ହେଲା। ସେଠାରେ, ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧୂପ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜା କରାଯାଇଲା। ଏହିପରି ଘଟଣା ପରେ, ସୂତ ମହାର୍ଷି କହିଲେ—ସେଠାରେ ରାଜା ଏକ ଗାଈ ଓ ବୃଷ ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ବଳ ଓ ଅସହାୟ ଭାବରେ ପିଟାଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ ନିମ୍ନଜାତ ଲୋକ ଗଦା ଧରିଥିଲେ, ଯିଏ ରାଜଶ୍ରୀର ଅପମାନ ଥିଲେ। ସେ ବୃଷକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ପଦ୍ମ ଡଣ୍ଡା ଭଳି ଧଳା, ଭୟରେ ଅନ୍ତଃସ୍ଥଳ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ପରି କମ୍ପିତ, ଏବଂ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଆଘାତରେ ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ଏକ ପାଦରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଗାଈ, ଯିଏ ପୂର୍ବେ ଉଷ୍ଣ ଦୁଧ ଦେଉଥିଲେ, ଏବେ ଦୁଃଖିତ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଦ ଆଘାତରେ ଅତି ଅସ୍ୱସ୍ଥ, ତାଙ୍କ ଛୁଆଁଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହଁ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଘାସ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷୀ। ସୁନ୍ଦର ସୁରଣ ଅଳଙ୍କୃତ ରଥରେ ବସି, ଗମ୍ଭୀର ଗର୍ଜନ ସ୍ୱରରେ ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ରାଜା ପଚାରିଲେ—"ତୁମେ କିଏ, ଯିଏ ଏହି ଜଗତରେ ମୋର ସୁରକ୍ଷା ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିର୍ବଳଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟରେ ଆଘାତ କରୁଛ? ତୁମେ ରାଜା ପରି ଦେଖୁଛ, କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଭିନେତା ପରି, ଦ୍ୱିଜ ନୁହଁ।