ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ଚରିତ୍ରରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆଶ୍ରୟ, ସଂସ୍ତୁତି ଓ ପ୍ରଣାମର ଯୋଗ୍ୟ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ, ମହାନ୍ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ସ ଓ ଅତୀତ, ସ୍ବୟଂ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଉଛି। ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଓ ଜ୍ଞାନର ଭଣ୍ଡାର, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅସୀମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗୁଣାତୀତ, ଅଚଳ, ଏହି ଲୋକର ଉପରେ ନଥିବା ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶତଶଃ ପ୍ରଣାମ। ସମୟ ଓ ସମୟର ଉତ୍ସ, ସମୟର ବିଭାଗର ସାକ୍ଷୀ, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ତାହାର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ପଞ୍ଚଭୂତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ତଃକରଣର ଆତ୍ମା, ଯିଏ ଅନ୍ତରେ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ କିନ୍ତୁ ତିନି ଗୁଣର ମୋହରେ ଗୁପ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଅନନ୍ତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନର ଅନ୍ତର୍ଗତ, କଥିତ ଓ ଅକଥିତ ଶକ୍ତିର ମୂଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶତଶଃ ପ୍ରଣାମ। ସମସ୍ତ ପ୍ରମାଣ ଜ୍ଞାନର ମୂଳ, ମୁନି, ଶାସ୍ତ୍ରର ଉତ୍ସ, କର୍ମ ଓ ବିରାଗ୍ୟର ପଥ, ଏବଂ ସ୍ବୟଂ ବେଦ, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ। କୃଷ୍ଣ, ରାମ, ବସୁଦେବନନ୍ଦନ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ସାତ୍ୱତଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ ଜଣାଉଛି। ଗୁଣର ଦୀପ, ଗୁଣରେ ଆତ୍ମାକୁ ଗୁପ୍ତ କରିଥିବା, ଗୁଣର କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଦୃଶ୍ୟମାନ, ଗୁଣର ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଅନ୍ତଃଚେତନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅବ୍ୟକ୍ତରେ ଲୀଳା କରୁଥିବା, ବ୍ୟକ୍ତରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦେଉଥିବା, ହୃଷୀକେଶ, ମୁନି, ନିର୍ମୌନୀ, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ପଥର ଜ୍ଞାତା, ସମସ୍ତ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଓ ବ୍ୟକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ତାହାର କାରଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଏହି ପ୍ରଭୁ, ଗୁଣସମୂହରେ ଅସଙ୍ଗ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, କାଳଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରି, ଜୀବମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱଭାବକୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି ଓ ଅପୂର୍ବ ଲୀଳା କରନ୍ତି। ଏହି ତିନି ଲୋକର ଅନେକ ଦେହ—କେହି ଶାନ୍ତ, କେହି ଚଞ୍ଚଳ, କେହି ମୋହର ଉତ୍ପନ୍ନ—ସମସ୍ତ ତୁମ ପ୍ରିୟ; ଶାନ୍ତ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ, କାରଣ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ। ରାଜାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିବା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ଅପରାଧ କଲେ, ରାଜାଙ୍କୁ ସହିବା ଉଚିତ; ଅଜ୍ଞାନରେ ଯେଉଁମାନେ ଅପରାଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କର, ସାପ ଏବେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି; ଆମର ପତି, ଯିଏ ଆମ ପ୍ରାଣ ସ୍ୱରୂପ, ତାଙ୍କୁ ଆମ ପାଖକୁ ଫେରାଇ ଦିଅ। ଆମେ ତୁମ ଦାସୀମାନେ, ଆମକୁ ଆଦେଶ କର, ଯାହା ନିଷ୍ଠାରେ କରିଲେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏଭଳି ସାପଙ୍କ ଭାର୍ୟାମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ତେବେ ପ୍ରଭୁ ଅଚେତନ ସାପଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପାଦର ଚାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ସାପ କଳିୟ ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ହୁସ୍ତି ଓ ପ୍ରାଣ ଫେରାଇଲେ, ଦୁଃଖରେ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଶ୍ୱାସ ନେବାକୁ ଅସୁବିଧାରେ, ହାତ ଜୋଡି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଆମେ ଜନ୍ମକୁ ଦୁଷ୍ଟ, ଅନ୍ଧକାର ଓ ପ୍ରାଚୀନ କ୍ରୋଧରେ ବିଳୀନ; ଏହି ସ୍ୱଭାବ ଛାଡ଼ିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତ ଜୀବର ମିଥ୍ୟା ଆଶ୍ରୟ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ଗୁଣର ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଶ୍ୱ ତୁମେ ଗଢ଼ିଛ; ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱଭାବ, ଶକ୍ତି, ରୂପ, ବୀଜ ଓ ପ୍ରବୃତ୍ତି ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହି ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ, ଆମେ ସାପମାନେ କ୍ରୁର କ୍ରୋଧରେ ଜନ୍ମିଛୁ; ତୁମର ମାୟାରେ ଆମେ ମୋହିତ, ଏହାକୁ କିପରି ଛାଡ଼ିବୁ? ତୁମେ ସମସ୍ତର କାରଣ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ; ଦୟା କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ଯାହା ଉଚିତ, ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ତାହା କର।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଭୁ ମାନବ ଭାବରେ କହିଲେ, "ହେ ସାପ, ଏଠାରେ ରୁହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଦେରି ନ କରି ତୁମେ ସାଗରକୁ ଚଳିଯାଅ। ଏହି ନଦୀ ଗାଈ, ମାନବ, ତୁମର ପରିବାର ପାଇଁ ରହୁ। ମାନବମାନେ ଏହି ଆଦେଶକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ପ୍ରଭାତ ସାନ୍ଧ୍ୟାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ସେମାନେ ତୁମଠାରୁ କେବେ ଭୟ ପାଇବେ ନାହିଁ। ଏଠି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଖେଳିଛି, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ଉପବାସ ଓ ମୋର ପୂଜା କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ। ରମଣକ ଦ୍ୱୀପ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ଼) ତୁମକୁ ମୋର ପାଦଚିହ୍ନ ଦେଖି ଭୟରେ ଖାଇନଥିଲେ।" ଏଭଳି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ସାପଙ୍କ ଭାର୍ୟାମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ, ବଡ଼ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ। ପୂଜା ପରେ, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ପ୍ରଣାମ କଲେ। କଳିୟ ସାପ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଭାର୍ୟା, ବନ୍ଧୁ ଓ ପୁଅମାନେ ସହିତ ସାଗର ଦ୍ୱୀପକୁ ଚଳିଗଲେ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୟାରେ ଯମୁନା ନଦୀ ବିଷମୁକ୍ତ ହେଲା। ଏଠି, ସେ ଦ୍ବାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧୂପ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି—ସେଠାରେ ରାଜା ଏକ ଗାଈ ଓ ଏକ ବୃଷଭକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅସହାୟ ଭାବରେ ମାରଖାଉଥିଲେ। ଏକ ନିମ୍ନଜାତି ବ୍ୟକ୍ତି ହାତରେ ଗଦା ଧରିଥିଲେ, ଯିଏ ରାଜସ୍ଵ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ଲଞ୍ଚିତ କରୁଥିଲେ। ବୃଷଭ ଶୁଭ୍ର ଚନ୍ଦନ ଦଣ୍ଡ ଭଳି, ଭୟରେ ମୁତ୍ର ପ୍ରବାହ କରୁଥିବା ପରି କାପୁଥିଲେ, ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଣ୍ଡ ଖାଇ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଗାଈ, ଯିଏ ପୂର୍ବେ ଉଷ୍ଣ ଦୁଧ ଦେଉଥିଲେ, ଏବେ ଦୁଃଖରେ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଦରେ ମାର ଖାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଛୁଆଁ ଠାରୁ ଦୂର, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେହେରା, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଘାସ ପାଇଁ ଆକୁଳ ଥିଲେ। ରାଜା ସୁନ୍ଦର ସଜା ଗଡ଼ିଥିବା ରଥ ଉପରେ ବସି, ଗମ୍ଭୀର କ୍ରୋଧିତ କଣ୍ଠ ଓ ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— "ତୁମେ କିଏ, ଯିଏ ଏହି ମୋର ରକ୍ଷାଧୀନ ଭୂମିରେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରୁଛ? ରାଜା ପରି ଦେଖାଯାଉଛ, କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱିଜ ନୁହେଁ; ଅଭିନେତା ପରି ଅନ୍ୟ ପ୍ରବୃତ୍ତି କରୁଛ।