ପୃଥିବୀ ଓ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଏହି ସମୟରେ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ୍—ଏକ ରାଜା ମୁନି—ପୂର୍ବଦିଗର ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଠାରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆଶ୍ରୟ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ, ମହାତ୍ମା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ସ—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଉଛି। ଏହି ମହାପୁରୁଷ ଅସୀମ ଶକ୍ତିର ଧାମ, ଗୁଣ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଏହି ଜଗତର ନୁହେଁ—ତାଙ୍କୁ ନମନ। ସମୟର ଉତ୍ସ, ସମୟର ବିଭାଗର ସାକ୍ଷୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ଆତ୍ମା ପଞ୍ଚଭୂତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ତଃକରଣ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଭୂତି ହେଉଥିବା, କିନ୍ତୁ ତିନି ଗୁଣର ଅଭିମାନ ଦ୍ୱାରା ଚୁପି ରହିଥିବା—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅନନ୍ତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଅଲୋକିକ ଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି, ଉଚ୍ଚାରିତ ଓ ଅନୁଚ୍ଚାରିତ ଶବ୍ଦର ଉତ୍ସ—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ପ୍ରମାଣିତ ଜ୍ଞାନର ମୂଳ, ମୁନି, ଶାସ୍ତ୍ରର ଉତ୍ସ, କର୍ମ ଓ ବିରାଗ୍ୟର ପଥ, ଏବଂ ଭେଦର ଦେହ—ତାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। କୃଷ୍ଣ, ରାମ, ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଓ ସାତ୍ୱତ ନାୟକ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଗୁଣର ଦୀପ, ଗୁଣରେ ଆବୃତ, ଗୁଣର କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଗୁଣର ଦ୍ରଷ୍ଟା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ ଚେତନା—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅପ୍ରକାଶରେ ବିହାର କରୁଥିବା, ପ୍ରକାଶକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା, ହୃଷୀକେଶ, ମୁନି, ନିର୍ବିକାର ତପସ୍ଵୀ—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ପଥର ଜ୍ଞାତା, ସମସ୍ତ ଦେଖୁଥିବା, ଅପ୍ରକାଶ ଓ ପ୍ରକାଶ ଦୁଇଁ, ସମସ୍ତ ଦେଖୁଥିବା ଓ ତାହାର କାରଣ—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଭଗବାନ, ତୁମେ ଗୁଣରେ ଅସଙ୍ଗ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜଗତର ଜନ୍ମ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ନାଶକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରୁଛ; ସମୟର ଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରି, ଜୀବମାନଙ୍କ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱଭାବକୁ ଉତ୍ତପ୍ନ କରି, ତୁମର ଅଭିପ୍ରେତ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଅଦ୍ଭୁତ ଲୀଳା କରୁଛ। ଏହି ତିନି ଲୋକର ତୁମର ଦେହ—କେହି ଶାନ୍ତ, କେହି ଉତ୍ସାହି, କେହି ମୋହରେ ଜନ୍ମିତ—ତୁମେ ଏହାକୁ ପ୍ରିୟ କରୁଛ; ଶାନ୍ତ ଦେହ ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ, କାରଣ ଏବେ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛ। ଏକ ଅପରାଧ ତୁମର ଅଧିନର ଜନ କରିଥିଲେ, ରାଜା ଏହାକୁ ସହିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠି ଅଜ୍ଞାନରେ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିଥିବା, ତାକୁ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ। ହେ ଭଗବାନ, ଦୟା କର; ସର୍ପ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଛାଡ଼ୁଛି; ପତି, ଯିଏ ନାରୀମାନଙ୍କର ଜୀବନ, ଦୟାର ଯୋଗ୍ୟ—ତାଙ୍କୁ ଆମେ ପୁନଃ ପାଇବା ଦୟା କର। ଆପଣ ଆମ ଦାସୀମାନେ କଣ କରିବା ଉଚିତ, ଆଜ୍ଞା କରନ୍ତୁ; ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଭୟକୁ ଦୂର କରେ। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ସର୍ପଙ୍କ ଜୀବନୀ କ୍ଷୀଣ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସର୍ପଙ୍କ ଜନନୀମାନେ ଏପରି ଶ୍ଳାଘା କରିବା ପରେ, ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରି ତାଙ୍କ ଭଙ୍ଗ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅଚେତନ ଦେହକୁ ତାଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଦୟାରେ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଣ ଫେରିଆସି, କାଲିୟା ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଦୁଃଖ ଓ ଦୁର୍ବଳତାରେ, ତାଙ୍କ ହାତ ଜୋଡି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ କହିଲେ— "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଜନ୍ମଜାତ ଦୁଷ୍ଟ, ଅନ୍ଧକାର ଓ ଦୀର୍ଘ ରୋଷରେ ଆବୃତ; ଏହି ସ୍ୱଭାବ ଛାଡ଼ିବା ଅତି କଷ୍ଟ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ତ୍ୱଚ୍ଛିତ ଅଭିମାନ। ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଗୁଣର ବିଭାଗରେ ଗଠନ କରିଛ; ଏହାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱଭାବ, ଶକ୍ତି, ଶକ୍ତି, ରୂପ, ମୂଳ ଓ ଅଭିମୁଖ—ସମସ୍ତ ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହି ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ, ଆମେ ସର୍ପମାନେ ଦୀର୍ଘ ରୋଷରେ ଜନ୍ମିଲୁ; ତୁମର ମାୟାକୁ କିପରି ଛାଡ଼ିବି, ଏହା ଛାଡ଼ିବା ଅତି କଷ୍ଟ, ଆମେ ଏହି ମୋହରେ ଆବୃତ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଏହାର କାରଣ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ବିଶ୍ୱର ନାୟକ; ଦୟା କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ଦେବା—ତୁମେ ଯାହା ଉଚିତ ବୋଲି ଭାବ, ତାହିଁ କର।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ ମାନବ ରୂପରେ କହିଲେ—"ହେ ସର୍ପ, ଏଠାରେ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଶୀଘ୍ର ସାଗରକୁ ଯାଅ। ଏହି ନଦୀ କୃଷ୍ଣ, ମନୁଷ୍ୟ, ତୁମର କିନ୍ତୁ, ପିଲା, ଓ ପତ୍ନୀମାନେ ଉପଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠି ସ୍ମରଣ କରିବେ, ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପାଠ କରିବେ, ସେମାନେ ତୁମର ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହେବେ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଖେଳିଥିଲି, ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ଉପବାସ ଓ ମୋତେ ପୂଜା କରି, ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ। ରମଣକ ଦ୍ୱୀପ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ) ତୁମେ ମୋତେ ଭୟ କରି ତୁମକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିନଥିଲେ, କାରଣ ତୁମେ ମୋର ପାଦ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଛ।" ମୁନି କହିଲେ: ଏପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶୁଣି, କାଲିୟାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଗାର୍ମେଣ୍ଟ, ମାଳା, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ଓ ଏକ ବିଶାଳ ପଦ୍ମମାଳା ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ବିଶ୍ୱର ନାୟକ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଗରୁଡଧ୍ୱଜ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଖୁସି କରି, ସେମାନେ ପରିକ୍ରମା କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନମସ୍କାର କଲେ। କାଲିୟା, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ବନ୍ଧୁ ଓ ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ସାଗର ଦ୍ୱୀପକୁ ଚାଲିଗଲେ; ଏହି ସମୟରେ, ଯମୁନା ନଦୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟାରେ ବିଷମୁକ୍ତ ହେଲା। ପରୀକ୍ଷିତ୍ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧୂପ, ତାଲି, ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କଲେ। ସୂତ କହିଲେ: ଏଠାରେ, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ୍ ଦେଖିଲେ—ଏକ ଗାଈ ଓ ଏକ ବଳଦ୍ ଅସହାୟ ଭାବରେ ମାରାଯାଉଛି, ଏବଂ ଏକ ନିମ୍ନଜାତ ବ୍ୟକ୍ତି ଲଠ ଧରି ଉଭୟକୁ ମାରୁଛି, ଯାହା ରାଜଶ୍ରୀର ଅପମାନ। ସେ ଦେଖିଲେ, ଏହି ବଳଦ୍ ପଦ୍ମ ଡ଼ଣ୍ଡ ପରି ସ୍ଫଳ, ଭୟରେ ମୁତ୍ର କରୁଥିବା ପରି କଂପିତ, ଏକ ପାଦରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଶୂଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତରେ କ୍ଷୀଣ।