ଧରିତ୍ରୀ ଦୁଃଖଭାବରେ କହିଲେ: "ମୋ ଉପରେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପବିତ୍ର ପଦଚିହ୍ନ—ପଦ୍ମ, ବଜ୍ର, ଅଙ୍କୁଶ, ଧ୍ୱଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିହ୍ନ—ପଶିଥିଲା, ସେଥିରେ ମୁଁ ଅପୂର୍ବ ଶୋଭା ପାଇଥିଲି। କିନ୍ତୁ ଏତେ ମହିମା ଥିଲେ ବି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ମୋପରେ ରହିଲା ନାହିଁ; ଶେଷରେ ସେ ମୋତେ ତ୍ୟାଗିଦେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ମୋପରେ ଉପେକ୍ଷା କଲେ।" ସେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ କହିଲେ: "ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ପୃଥିବୀର ଅସହ୍ୟ ଭାର—ଶତଶଃ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାଙ୍କ ସେନା—କୁ ଦୂର କରିଥିଲେ, ସେଇ ଭଗବାନ ତୁମେ ଅସ୍ଥିର ଓ ଅଳ୍ପଶକ୍ତି ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ବି, ତୁମକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅବସ୍ଥିତ କଲେ, ଏବଂ ଯଦୁବଂଶକୁ ନିଜ ଚମତ୍କାର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆନନ୍ଦିତ କଲେ।" ଧରିତ୍ରୀ ପୁନି କହିଲେ: "ଏମିତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଛାଡି ରହିବା କିଏ ସହିପାରିବ? ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରେମମୟ ଦୃଷ୍ଟି, ଅଲୋକିକ ହାସ୍ୟ ଓ ମଧୁର ବାଣୀ ମଧୁମକୁଣ୍ଡଳିକୁ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର କରିଦିଏ—ଯାହାଙ୍କ ଚରଣଧୂଳି ମୋ ଦେହକୁ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ କରିଦିଏ।" ଏପରି ଭାବେ ପୃଥିବୀ ଓ ଧର୍ମ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବା ବେଳେ, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ୍ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ମହାର୍ଷି, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବହୁଥିବା ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ତିନି ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ: "ଓ ପରମେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ ର ଉତ୍ସ, ଅବ୍ୟୟ, ଅପାର, ଅସଙ୍ଗ, ଅଚଳ, ଏହି ସଂସାରର ଉପରେ ଅତିତ, ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ଅନୁଭୂତିର ଧାମ, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।" "ସମୟ ଓ ସମୟର ଉତ୍ସ, ସମୟର ବିଭାଗର ସାକ୍ଷୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ତାହାର ନିୟନ୍ତା, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ। ପଞ୍ଚଭୂତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ତଃକରଣର ଆତ୍ମା, ଯିଏ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ରୂପେ ଅନୁଭୂତି ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତିନି ଗୁଣର ଅଭିମାନରେ ଅବିଗ୍ୟାତ, ସେଇ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।" "ଅପାର, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅଚଳ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନର ଶକ୍ତି, କଥିତ ଓ ଅକଥିତ ଉଭୟର ଶକ୍ତିଧାରୀ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ। ସମସ୍ତ ପ୍ରମାଣର ମୂଳ, ଋଷି, ଶାସ୍ତ୍ରର ଉତ୍ସ, କର୍ମ ଓ ବିରାଗ୍ୟର ପଥ, ନିଜେ ବେଦ—ପୁନିପୁନି ପ୍ରଣାମ। କୃଷ୍ଣ, ରାମ, ବସୁଦେବପୁତ୍ର, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ସାତ୍ୱତଙ୍କ ନାୟକ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।" "ଗୁଣମୟ ଦୀପ, ଗୁଣମୟ ଆବରଣରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ଗୁଣର କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଦୃଶ୍ୟ, ଗୁଣର ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଅନ୍ତର୍ଚେତନ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ। ଅପ୍ରକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଲୀଳା କରୁଥିବା, ପ୍ରକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତକୁ ସିଦ୍ଧ କରୁଥିବା ହୃଷୀକେଶ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।" "ଉଚ୍ଚ-ନୀଚର ମାର୍ଗ ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତ ଆବର୍ତ୍ତନର ନିରୀକ୍ଷକ, ଅପ୍ରକାଶ ଓ ପ୍ରକାଶ ଉଭୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସମସ୍ତ ଦେଖୁଥିବା ଓ ତାହାର କାରଣ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।" "ତୁମେ ଗୁଣରେ ଅସଙ୍ଗ ଥିଲେ ବି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଅବସ୍ଥା ଓ ଲୟରେ ନିୟନ୍ତା, ସମୟର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଭାଭାବ ଉଦ୍ବୋଧନ କରି, ଅପରାଜିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚମତ୍କାର ଲୀଳା କରୁଛନ୍ତି।" "ତ୍ରିଜଗତର ଏହି ଦେହଗୁଡ଼ିକ—କେହି ଶାନ୍ତ, କେହି ଚଞ୍ଚଳ, କେହି ମୂଢ଼ତାରୁ ଜନ୍ମିତ—ତୁମ ପ୍ରିୟ, ହେଇଥିଲେ ଇନ୍ଦ୍ରବଂଶଜ, ଶାନ୍ତ ଦେହଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ, କାରଣ ଏବେ ତୁମେ ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ।" "ନିଜ ରାଜ୍ୟର କୌଣସି ଅପରାଧ ହେଲେ ରାଜା ଏହାକୁ ସହିବା ଉଚିତ; ଯେ ଅଜ୍ଞାନରେ ଅପରାଧ କରିଛି, ସେଉଁଠି ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଖ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ।" "ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କର, କାରଣ ସର୍ପ ଏବେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି; ପତି—ଯିଏ ଆମ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରାଣସମ—ତାଙ୍କୁ ଆମକୁ ଫେରାଇ ଦିଅ।" "ଆମେ ତୁମ ଦାସୀ, କ'ଣ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଉଛ? ଆମେ ଭକ୍ତିରେ ତୁମ ଆଦେଶ ମାନିଲେ, ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: "ଏପରି ଭାବେ ସର୍ପପତ୍ନୀମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ତେଣୁ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ଅଚେତନ ଓ ମଣ୍ଡି ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା କାଳିୟାଙ୍କୁ ନିଜ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଦମନ କରୁଥିବାରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।" ସ୍ନାନ ଓ ପ୍ରାଣ ଫେରି ଆସି, ଦୁଃଖ ଓ କ୍ଳାନ୍ତିରେ କାଳିୟା ଦେଖିଲେ ହରିଙ୍କୁ; ତିନି ଅତି କ୍ଷୀଣ ଓ ଶ୍ୱାସରୋଧ ଅବସ୍ଥାରେ ହାତ ଜୋଡି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ: "ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଜନ୍ମକୁ ଦୁଷ୍ଟ, ଅନ୍ଧକାର ଓ କ୍ରୋଧରେ ଢ଼କା; ଏହି ସ୍ଭାଭାବ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟକର, କାରଣ ଏହି ମିଥ୍ୟା ଆସକ୍ତି ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଅଛି।" "ତୁମେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଗୁଣର ବିଭାଜନରେ ରୂପାୟିତ କରିଛ; ତୁମଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଭାଭାବ, ଶକ୍ତି, ରୂପ, ବୀଜ ଓ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।" "ତାହା ସହିତ, ପ୍ରଭୁ, ଆମ ସର୍ପମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଜନ୍ମିତ; ତୁମ ମାୟା ତ୍ୟାଗ କରିବା କିପରି ସମ୍ଭବ, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ ନିଜେ ମୁହଁ ଦେଇଛୁ?" "ତୁମେ ସମସ୍ତର କାରଣ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ବିଶ୍ୱନାଥ; ଦୟା କିମ୍ବା ଶାସ୍ତି ଯାହା ଉଚିତ ବୋଲି ଭାବ, ତାହା କର।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: "ଏପରି ଶୁଣି, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ମାନବ ଭାବରେ କହିଲେ: 'ସର୍ପ, ତୁମେ ଏଠାରେ ରୁହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦେରି କରିବା ନାହିଁ, ସାଗରକୁ ଯାଅ। ଏହି ନଦୀକୁ ଗୋ, ମଣିଷ, ତୁମ ଶିଶୁ, ପତ୍ନୀ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ।'" "ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ମୋ ଆଦେଶ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପାଠ କଲେ, ସେମାନେ ତୁମର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ।" "ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଖେଳିଥିଲି, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ଉପବାସ ଓ ମୋର ଉପାସନା କଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ।" "ତୁମେ ରମଣକ ଦ୍ୱୀପ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲ, ତୁମ ପାଦ ଚିହ୍ନ ଥିଲାବେଳେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ତୁମକୁ ଭୟ କରି ଖାଇନଥିଲ।" ଏପରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚମତ୍କାର କଥା ଶୁଣି, ସର୍ପପତ୍ନୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧ ତେଲ ଓ ବଡ଼ ପଦ୍ମମାଳା ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।" "ସେମାନେ ବିଶ୍ୱନାଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ନମସ୍କାର କଲେ।" "କାଳିୟା ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀ, ବନ୍ଧୁ ଓ ପୁଅମାନଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱୀପ ଛାଡ଼ି ସାଗରକୁ ଚଲିଗଲେ; ଏହି ସମୟରେ, ମାନବ ରୂପରେ ଲୀଳା କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୟାରେ ଯମୁନା ନଦୀ ବିଷମୁକ୍ତ ହେଲା।