ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ, ମହାପୁରୁଷ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି—ବାନ୍ଧବ, ଅନୁୟାୟୀ ଓ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କଲେ । ସେ ନିଜର ଅହଂକାର ଓ ମମତାକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ ଛିନ୍ଦିଦେଲେ । ତାପରେ, ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାକୁ ମନରେ, ମନକୁ ପ୍ରାଣରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ବିଲୀନ କଲେ । ପ୍ରାଣକୁ ମୃତ୍ୟୁରେ ଅର୍ପଣ କରି, ସେ ଦେହ ଶୂନ୍ୟତାରେ ବିଲୀନ ହେଲେ । ଏହିପରି, ପାଞ୍ଚ ମହାଭୂତକୁ ଏକାପରେ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ୱରେ ବିଲୀନ କରି, ସେ ସମସ୍ତକୁ ଆତ୍ମାରେ ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମରେ ଅର୍ପଣ କଲେ । ତାଙ୍କର ଶରୀର ଚମର ଛାଲରେ ଢାକା, ଅନ୍ନ ତ୍ୟାଗରେ କ୍ଷୀଣ, ଜଟା ବାନ୍ଧି ମୁଣ୍ଡ ଖୋଲା ଅବସ୍ଥାରେ, ସେ ମୂଢ଼, ବ୍ୟାକୁଳ କିମ୍ବା ପିଶାଚଗ୍ରସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ପରି ଦେଖାଗଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପର ପ୍ରକାଶ ଥିଲା । ସେ ଶିଥିଳ ଭାବେ, କାହାର କଥା ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଉଥିବା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କଲେ । ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମନ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଏହି ଲୋକକୁ ଫେରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରେ, ସମସ୍ତ ଭ୍ରାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, କାଳି ଯୁଗର ଅନ୍ୟାୟ ନିମିତ୍ତେ ଭୂମି ଦୁଃଖିତ ହେବାରେ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ । ସେମାନେ ନିଜ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି, ମନକୁ ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣକମଳରେ ନିବେଶ କଲେ । ଏହିପରି ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଓ ପବିତ୍ର ବୁଦ୍ଧି ସହିତ, ସେମାନେ ମନକୁ କେବଳ ଶ୍ରୀନାରାୟଣଙ୍କ ପରମ ଧାମରେ ନିଶ୍ଚଳ କଲେ । ଏହି ଅବସ୍ଥା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଯାହା କେବଳ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟାସକ୍ତ କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର ଲୋକ ନୁହେଁ । ଏହିପରି, ଭିଦୁର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି, ମନକୁ କୃଷ୍ଣରେ ନିବେଶ କରି, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ୱ ଅନୁଭବ କରି, ନିଜ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଦ୍ରୌପଦୀ ତାଙ୍କ ସ୍୵ାମୀମାନଙ୍କ ବିରକ୍ତି ଅନୁଭବ କରି, ମନକୁ କେବଳ ଶ୍ରୀବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନିବେଶ କଲେ ଓ ସେଇ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ଏହି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିରାଟ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଥା ଯେଉଁ ଲୋକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଭାବେ ହରିଭକ୍ତି ଓ ସାଧନାର ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହିପରେ, ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ପରେ, ପରୀକ୍ଷିତ ମହାଭାଗବତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ପୃଥିବୀରେ ଶାସନ କଲେ, ଯେପରି ଗୁଣୀ ଅଧ୍ୟାପକ ନବଜାତ ଶିଶୁକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥାନ୍ତି । ସେ ଉତ୍ତରାଙ୍କ କନ୍ୟା ଇରାବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରି, ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନମେଜୟ ଆଦି ଚାରି ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ସେ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧବତ ଆଚାର୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଧାନତ୍ୱରେ ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ଦାନ କଲେ । ଏକଥର, ଦିଗ୍ବିଜୟ କାଳରେ, ପରୀକ୍ଷିତ ମହାବୀର କଳିକୁ ଧରିଲେ, ଯିଏ ରାଜାର ଭେଷ ଧରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସେଉଁଠି ଏକ ଶୂଦ୍ର ଥିଲେ, ଓ ଗାଈ ଓ ବୃଷକୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ମାଡ଼ୁଥିଲେ । ଏଠାରେ, ଶୌନକ ମୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ରାଜା କେଉଁ ଦେଖି କଳିକୁ ଧରିଥିଲେ? ସେଉଁ ଶୂଦ୍ର କିଏ, ଯିଏ ରାଜାର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି ଗାଈକୁ ମାଡ଼ିଥିଲେ? ଏହା କୃଷ୍ଣ କଥା ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ ଦୟାକରି କୁହନ୍ତୁ । ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣାମୃତ ଆସ୍ୱାଦନ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥହୀନ କଥାର କଣ ଦରକାର? ଏହା କେବଳ ଜୀବନ ସମୟ ନଷ୍ଟ କରେ । ହେ ସୁମୂଖ, ଏହି ଛୋଟ ଆୟୁ ଥିବା ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଅମୃତତ୍ୱ ଲାଭ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ ଏଠାରେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଶାମୀକ ଋଷି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଛନ୍ତି । ମୃତ୍ୟୁ ଏଠାରେ ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହିପରି ଦେବମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ । ଚଳ, ଏହି ମାନବ ଲୋକରେ ହରି ଲୀଳାମୃତର ଆସ୍ୱାଦ କରିବା ଯାଉ । ଏହି କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ଧୀର ଓ ମନୋବୁଦ୍ଧିରେ ଅଳ୍ପ, ଆୟୁରେ ଅଳ୍ପ; ରାତି ଶେୟାନରେ ଏବଂ ଦିନ ବ୍ୟର୍ଥ କାମରେ ବିତାଉଛନ୍ତି । ସୂତ କହିଲେ—ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା କୁରୁ ଭୂମିରେ ବସିଥିବା ବେଳେ, କଳି ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି ବୋଲି ଅପ୍ରିୟ ଖବର ଶୁଣି, ସେ ନିଜ ବଣ୍ଡୁକ ଉଠାଇଲେ । ସେ ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ଦ୍ରପ୍ତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସିଂହ ଧ୍ୱଜା ତାଲି ଦେଇ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଅନେକ ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ପଦାତି ସେନା ସହିତ ଦିଗ୍ବିଜୟ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ । ସେ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ, କେତୁମାଳ, ଭାରତ, ଉତ୍ତର କୁରୁ, କିମ୍ପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶ ଜୟ କରି, ତାଙ୍କଠାରୁ ଭାର ନେଲେ । ସେ ନଗର, ଅରଣ୍ୟ, ପବିତ୍ର ନଦୀ, ଦେବତା ସଦୃଶ ପୁରୁଷ ଓ ଚାରୁ ନାରୀମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କଲେ । ଧନଞ୍ଜୟ ଏଠାରେ ଅଜଣା ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ, ଚମତ୍କାର ଗୃହ ଓ ଦେବଙ୍ଗନା ସଦୃଶ ନାରୀମାନେ ଦେଖିଲେ । ଏଠାଏଁ ସେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ମହିମା ଶୁଣିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୌରବ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ । ସେ ନିଜେ କିପରି ଅଶ୍ୱଥାମାନଙ୍କ ଅଗ୍ନିବାଣରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଏକତ୍ୱ ଓ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଶୁଣିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଖି, ରାଜା ଖୁସିରେ ଚକ୍ଷୁ ଚମକାଉଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ଧନ, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ । ଏହିପରି, ରାଜା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚରଣରେ ନିଷ୍ଠା ସହିତ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେପରି ତାଙ୍କୁ ସାରଥି, ସଂଗୀ, ଦୂତ, ମିତ୍ର, ଶୌର୍ୟର ସହଭାଗୀ, ପ୍ରଶଂସକ ଓ ନମସ୍କାରକ ଭାବେ ଦେଖିଥିଲେ, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରଣାମ କରାଇଥିଲେ । ଏପରି ଦିନକୁ ଦିନ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଲା—ତୁମେ ଶୁଣ । ଧର୍ମ ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ଭୂମିକୁ ତାଙ୍କ ଛାୟା କ୍ଷୀଣ ଓ ଦୁଃଖିତ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଥି ଗାଈ ପରି ଅନୁଥାନ୍ତି, ଏବଂ ପଚାରିଲେ— “ହେ ସୁମୂଖି, ସବୁ ଠିକ୍ ଅଛି କି? କାହିଁକି ତୁମେ ଏପରି କ୍ଷୀଣ ଓ ଦୁଃଖିତ ଦେଖାଯାଉଛ? କିଛି ଅନ୍ତଃକ୍ଷୋଭ ଅଛି କି?