ହେ ରାଜା, ତୁମର ଶକ୍ତିରେ, ତୁମ ଛୋଟ ଭାଇ ଭୀମ, ଯାହାର ଶକ୍ତି ଦଶ ହଜାର ହାତୀ ସମାନ ଥିଲା, ସେ ମହା ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ । ସେଇ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଅନୁଗତ ହୋଇ ତୁମ ପାଖକୁ ଶୁଳ୍କ ନେଇ ଆସିଥିଲେ । ତୁମ ମହା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ, ତୁମ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ଭାବେ ଶୁଭାଇତ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଦୁର୍ଦ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବୃତ୍ତିକ ଜୁଆରୀମାନେ ଦ୍ଵାରା ସଭାରେ ଅପମାନିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଲା, ଚୁଲି ଖୋଲିଗଲା, ରକ୍ଷକମାନେ ହାରିଗଲେ—ସେ ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ ଅତି ଦୁଃଖ ଭୋଗ କଲେ । ଅମ୍ଭେ ଅତିବିପଦରେ ଥିବାବେଳେ, ଦୁର୍ବାସା ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଏଯାଇଥିବା କଠିନ ପରୀକ୍ଷା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ, ଓ କେବଳ ଶାକ ଖାଇ ଅନ୍ନ ଶେଷ ହୋଇଯିବା ସମୟରେ, ଯିଏ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେ ଠାରୁ ତିନି ଲୋକ ମଧୁର ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ଦୁର୍ଗମ ଜଳରେ ଆମେ ବିପଦରେ ଘେରିଯିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ତୁମ ଶକ୍ତିରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏଉଁ ଶିବ ମଧ୍ୟ, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି, ପାର୍ବତୀ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ମୋତେ ଦେଇଦେଲେ । ଏହି ଦେହରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହାସଭାରେ ଗରିମା ଆସନ ପାଇଥିଲି । ସେଠାରେ, ମୁଁ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବାବେଳେ, ମୋ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ ଚିହ୍ନିତ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ମୋ ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ମହିମା କରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ବିଦାୟ ସହିତ ସେ ଶକ୍ତି ମୋ ଠାରୁ ହରାଗଲା, ମୁଁ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପରି ହୋଇଗଲି । ଯାହାର କୃପାରେ, ହେ ବନ୍ଧୁ, ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ରଥରେ କୁରୁ ସେନାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅଟକିଗଲି, ମହାବୀରଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇଲି, ଏବଂ ଶତ୍ରୁଠାରୁ ଅନେକ ଧନ ଓ ରତ୍ନ ଫେରାଇଲି, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡର ଚମତ୍କାର କିରିଟ ଉଠାଇଲି । ଯିଏ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥଚାଳକ ଭାବରେ ମୋର ଆଗରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ନିର୍ମଳ ରାତିରେ ଭୀଷ୍ମ, କର୍ଣ୍ଣ, ଗୁରୁ, ଶଲ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଥମଣ୍ଡଳକୁ ଶୋଭା ଦେଲେ—ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁ ନାୟକମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ମନ ବିଶ୍ରାମିତ ହୋଇଗଲା । ତାଙ୍କର କୃପାରେ, ଭୀଷ୍ମ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୋଣ, ଶଲ୍ୟ, ସୈନ୍ଧବ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାବଳଶାଳୀ ଯୋଧ୍ୟାମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଅପରାଜୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋତେ ଛୁଇଁପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଦାନବମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ନୃହରିଙ୍କୁ ଛୁଇଁପାରିନଥିଲେ । ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ଲୋକମାନେ ଘେରିଥିଲେ, ଯିଏଙ୍କ ଅଂଗୁଳିପଦ ମୁକ୍ତିପ୍ରାର୍ଥୀ ଧର୍ମାତ୍ମାମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କଲେ । ମୋର ଘୋଡ଼ା ଥକିଗଲା, ମୁଁ ଭୂମିରେ ଦଢ଼ିଥିଲି, ଶତ୍ରୁ ରଥୀମାନଙ୍କ ମନ ତାଙ୍କର ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ମୋତେ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ । ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମଧୁର ହସ୍ୟ ଭରା ଶବ୍ଦ—"ହେ ପାର୍ଥ! ହେ ଅର୍ଜୁନ! ବନ୍ଧୁ! କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ!"—ମୋ ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେଠିଥିବା ହୃଦୟ ପଥର ମଧ୍ୟ ଗଳିଯାଏ । ସେଠି, ଏକ ମିତ୍ର ଭଳି ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହିତ ଶେଉଥିଲି, ବସିଥିଲି, ଚାଲୁଥିଲି, କଥା ହେଉଥିଲି, ଖାଉଥିଲି; କେବେ କେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋ ସମାନ ଭାବି ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଏଁ, ପିତା ଓ ପୁତ୍ର ଭଳି ମିତ୍ରତାର ଭାବରେ । କିନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ଅପାର ସ୍ନେହରେ, ତାଙ୍କୁ ଅଜ୍ଞାନବଶତାର ମୋ ଅସତ୍କାର୍ଯ୍ୟ ସହିଥିଲେ । ଏବେ, ହେ ରାଜା, ସେ ଚିରସ୍ନେହୀ ପରମ ପୁରୁଷ, ମୋ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଓ ସାଙ୍ଗ ଛାଡ଼ି ଯିବା ସହିତ, ମୋର ହୃଦୟ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି; ଏହି ଜୀବନରେ ତାଙ୍କ ମହତ କାର୍ଯ୍ୟର ରକ୍ଷା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏକ ଚୋରମାନେ ହାରିଦେଇଥିବା ଅସହାୟ ନାରୀ ପରି ହୋଇଯାଇଛି । ସେ ଧନୁଷ, ସେ ତୀର, ସେ ରଥ, ସେ ଘୋଡ଼ା, ଓ ମୁଁ ରଥୀ—ଯାହାକୁ ଦେଖି ରାଜାମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଉଥିଲେ—ସମସ୍ତ କ୍ଷଣେ ଅଶକ୍ତ ଓ ଅପରିଗ୍ରହୀ ହୋଇଯାଇଛି, ଯେପରି ମାୟାର ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ ଅଖାଦ୍ୟ ହୋଇଯାଏ । ହେ ରାଜା, ତୁମ ଇଚ୍ଛାରେ, ଯଦୁବଂଶୀମାନେ, ନିଜ ନଗର ପ୍ରତି ସତ୍ୟ ମିତ୍ର ନ ଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶାପରେ ମୂଢ଼ ହୋଇ, ଏକାପର ଉପରେ ମୁଠି ମାରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ । ସେମାନେ ବାରୁଣୀ ମଦ୍ୟ ପିଇ ମସ୍ତ ହୋଇ, ଏକାପରକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ, ଆପସରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଚାରି ପାଞ୍ଚ ଜଣ ଛାଡ଼ି ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ । ହେ ରାଜା, ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ନୀତି; ତାଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏକାପରକୁ ନାଶ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପୁନି ଏକାପରକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି । ଯେପରି ଜଳରେ ବଡ଼ ମାଛ ଛୋଟ ମାଛକୁ ଖାଏ, ସେପରି ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁର୍ବଳକୁ ଦବାଇଦେଇଥାନ୍ତି । ଏଭଳି ଭାବରେ, ପ୍ରଭୁ ଭୂମିର ଭାର ହରିବା ପାଇଁ ଯଦୁମାନେ ଆପସରେ ନାଶ କଲେ, ଯେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁର୍ବଳକୁ ନାଶ କରେ । ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଶବ୍ଦ, ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅନୁକୂଳ, ହୃଦୟର ଦୁଃଖ ଶମନ କରେ, ଯିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ତାଙ୍କର ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ । ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: ଏଭଳି ଭାବରେ ଅର୍ଜୁନ ଦୀର୍ଘ ସ୍ନେହ ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କର କମଳ ପଦପଦ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଗଲା । ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମନ ଭକ୍ତି ଓ ନିରନ୍ତର ବାସୁଦେବ ପଦପଦ୍ମଧ୍ୟାନରେ ସମସ୍ତ ଅବଶିଷ୍ଟ ମଳ ଦୂର ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଚେତନାରେ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ । ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅର୍ଜୁନ, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଉପଦେଶିତ ଜ୍ଞାନକୁ ସ୍ମରଣ କରି, କାଳ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ମୋହର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଜୟ କଲେ । ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥିତି ଲାଭ କରି, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଶଙ୍କା କାଟି, ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣାତୀତ ଅବସ୍ଥାରେ ଏକତ୍ୱ ହେଲେ, ଦେହ ଭାବନା ଛାଡ଼ି, ଜନ୍ମ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ । ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମନ ଶାନ୍ତ ରହି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିଦାୟ ଓ ଯଦୁବଂଶର ନାଶ ଶୁଣି, ଉଚ୍ଚ ଗତି ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ । ପୃଥା ମଧ୍ୟ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ ଯଦୁମାନଙ୍କ ନାଶ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିଦାୟ ଶୁଣି, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭକ୍ତିରେ ମନ ନିଶ୍ଚିତ କରି, ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ ।