ସୂତ ମୁନି କହିଲେ—ସତୀଙ୍କର ଉପରେ ଦୟାରେ ଭରି ନାରଦ ମୁନି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟଙ୍କୁ, ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଳି ଦ୍ୱାରା ମସାଇ ଜଗାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁଁହ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କର କାନକୁ ନିକଟ କରି, ସେ ବଡ଼ ଆବାଜରେ କହିଲେ—“ଓ ଜ୍ଞାନ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଜାଗିଉ! ଓ ବୈରାଗ୍ୟ, ଜାଗିଉ!” ନାରଦ ମୁନି ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ଓ ଗୀତାର ଉଚ୍ଚାରଣ ପୁନଃପୁନଃ କରି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ଜାଗାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ଉଦ୍ୟମରେ ସେମାନେ କିଛି ଉଠିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ଜଣ, ଚକୁ ଖୋଲିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଦେହ ଶୁଷ୍କ କାଠ ଭଳି ଧୂସର ଓ ଅଶକ୍ତ ହେଇ, ମାଛ ଭଳି ଉଯ୍ୟାଇଲେ। ଦେଖିଲେ ଏହି ଦୁଇ ଜଣ ଭୋକରେ ଅତି କ୍ଷୀଣ, ପୁନଃ ଶୟନରେ ଲିନ, ତେଣୁ ନାରଦ ମୁନି ଚିନ୍ତା ରେ ପଡ଼ିଲେ—“ମୁଁ କଣ କରିବି?” ଏହିପରି ନିଦ୍ରା କିପରି ଆସେ? ଏପରି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା କିପରି ଆସିଲା? ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଭାର୍ଗବ ମୁନି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦେହ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ—“ଓ ମୁନି, ଦୁଃଖିତ ହେବାନି; ତୁମର ଉଦ୍ୟମ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ଦେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କର୍ମ କର; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ୟାଗଣ ତୁମର କର୍ମକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବେ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କର୍ମ ସଂପାଦିତ ହେବ, ଦୁଇ ଜଣଙ୍କର ନିଦ୍ରା ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସତ୍ରୁ ଚାଲିଯିବ, ଭକ୍ତି ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଯିବ।” ଏପରି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଲେ, ନାରଦ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଡୁବିଗଲେ, କହିଲେ—“ଏହା ମୋତେ ଜଣା ନଥିଲା।” ନାରଦ ମୁନି କହିଲେ—“ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା ଗୁପ୍ତ ରହିଛି। କଣ ଉପାୟ, କଣ କର୍ମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହାରେ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧିତ ହେବ?” “ଏଉଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ୟାଗଣ କେଉଁଠି ମିଳିବେ, ସେମାନେ କିପରି ଉପାୟ ଦେବେ? ଏଠି ମୁଁ କଣ କରିବି, ଯେପରି ଆକାଶ କୁ ଶବ୍ଦ କହିଛି?” ସୂତ କହିଲେ—“ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ସେଠି ରଖି, ନାରଦ ମୁନି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ତୀର୍ଥରେ ଯାଇ, ମହାମୁନିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଲଗିଲେ। ସମସ୍ତେ ଏହି ବିବରଣୀ ଶୁଣିଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଚାର କରି କେହି କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; କେହି କହିଲେ ଏହା ଅସମ୍ଭବ, କେହି କହିଲେ ଦୁଃସାଧ୍ୟ; କେହି ଚୁପ୍ ହେଲେ, କେହି ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ତିନି ଲୋକରେ ବଡ଼ ଉତ୍ତେଜନା ହେଲା, ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ଓ ଗୀତାର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଅଳିଆଯାଇ। ଯେତେବେଳେ ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ତ୍ରୟ ଉପଜିଲା ନାହିଁ, ଲୋକମାନେ କାନକୁ କାନ କହିଲେ—“ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନାହିଁ।” ନାରଦ ଯୋଗୀ ଭଳି ଏହି ଉପାୟ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଅନ୍ୟମାନେ କିପରି କହିପାରିବେ? ଏପରି, ମୁନିମାନଙ୍କର ପ୍ରଶ୍ନରେ ଏହା ଅଗମ୍ୟ ବୋଲି ଘୋଷିତ ହେଲା। ଏହି ଦୁଃଖରେ ଭରି, ନାରଦ ମୁନି ବଦରୀବନକୁ ଆସି, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ। ସେ ସମୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶତ-ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ମହାମୁନିମାନେ, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ମୁନି କଥା କହିଲେ। ନାରଦ କହିଲେ—“ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟରେ ମୁଁ ଆଜି ଆପଣମାନେ ସହିତ ମିଶିଛି; ଓ କୁମାରଗଣ, ଦୟା କରି ଶୀଘ୍ର କହିବେ। ଆପଣମାନେ ଯୋଗୀ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ଶାସ୍ତ୍ରଗତ, ପଞ୍ଚ ଦମ ନିୟମରେ ନିପୁଣ ଓ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ପୂର୍ବଜ। ସେମାନେ ସଦା ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବସି, ହରିଙ୍କର କଥା ଗାଇବାରେ ଲଗି, ତାଙ୍କର ଲୀଳା ରସରେ ମତ୍ତ, ତାଙ୍କ କଥା ପାଇଁ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। ଯେମାନଙ୍କର ମୁଁହ ସଦା ହରି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, କାଳ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସେମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟାକୁଳ କରେ ନାହିଁ। କେବଳ ଭ୍ରୂଭଙ୍ଗରେ, ହରିଙ୍କ ଦୁଇ ଦ୍ୱାରପାଳ ଏକା ତଳେ ଖସିଗଲେ; ସେମାନଙ୍କର କୃପାରେ ଦ୍ୱାରପାଳ ଚିହ୍ନକୁ ଫେରିଗଲେ। ଯୋଗର ଭାଗ୍ୟରେ ମୁଁ ଆପଣମାନେ ଦେଖିଛି; ଦୟାରେ ଭରି, ମୋତେ ଦୟା କରିବା ଉଚିତ। ଆକାଶ କୁ ଶବ୍ଦ କହିଥିଲା—ତାହାର ଉପାୟ କଣ? ବିସ୍ତାରରେ କହିବେ କିପରି ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ କିପରି ଆନନ୍ଦ ଉପଜେ? ସମସ୍ତ ଜନ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ସ୍ଥାପିତ ହେବ, ପ୍ରେମ ଓ ଉଦ୍ୟମରେ?” କୁମାରମାନେ କହିଲେ—“ଦୁଃଖିତ ହେବାନି, ଦିବ୍ୟ ମୁନି; ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣ। ଉପାୟ ସହଜ ଭାବରେ ଏଠି ଅଛି। ନାରଦ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ, ବୈରାଗ୍ୟର ମୁକୁଟ ମଣି, ସ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଦାସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକାଠି, ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ। ତୁମେ ସଦା ଭକ୍ତିର ପଥ ଅନୁସରଣ କର, ତେଣୁ ଭକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଦାସପାଇଁ ସଦା ସମ୍ଭବ। ବିଶ୍ୱରେ ବହୁ ସାଧୁ ନିଜ ନିଜ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ଓ ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ସାଧିତ, ଅଧିକାଂଶ ଫଳ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ନେଇଯିବା ପଥ ଗୁପ୍ତ ରହିଛି; ତାହାର ଶିକ୍ଷକ ଦୁର୍ଲଭ, ଭାଗ୍ୟରେ ମିଳେ। ଆକାଶ କୁ ଶବ୍ଦ ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିଲା, ଏବେ ତାହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି; ଆଜି ଉଦ୍ଧତ ମନ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାରେ ଶୁଣ। କେହି ହୋମ କରେ, କେହି ତପ, କେହି ଯୋଗ, କେହି ପାଠ ଓ ଜ୍ଞାନ; ସେଗୁଡ଼ିକ କର୍ମ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏହି ସମସ୍ତରେ, ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ ସାଧୁମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କର୍ମ ଭାବରେ ଗଣନା କରନ୍ତି; ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ଉପଦେଶ ଶୁକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଗାଇଛନ୍ତି। ତାହାର ପ୍ରକାଶରେ ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟରେ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଉପଜେ; ଦୁଇ ଜଣଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂରିଯିବ, ଭକ୍ତରେ ଆନନ୍ଦ ଆସିବ। ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ପଥ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ, କଳିର ଦୋଷ ସମସ୍ତେ ସିଂହର ଦହାଡ଼ରେ ମରିଯିବା ଭଳି ନାଶ ହେବ। ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ ଯୁକ୍ତ, ପ୍ରେମ ରସ ନେଇ ଘର ଘର, ଲୋକ ଲୋକ ଭିତରେ ରମିବ।