ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ, “ଏହି ଉପବାସ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ଯୋଗ, ଯଜ୍ଞ, ଜ୍ଞାନ ଆଲୋଚନା—ଏ ସବୁ ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ। ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ କେବଳ ଭକ୍ତି ହିଁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଉପାୟ।" ଏପରି ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ସ୍ୱରୂପର ସତ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧି ପାଇ ଭକ୍ତିଦେବୀ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ନାରଦ, ତୁମେ କେତେ ଧନ୍ୟ! ମୋ ପ୍ରତି ତୁମର ଭକ୍ତି ଅଚଳ। ମୁଁ କେବେ ବି ତୁମକୁ ଛାଡିବି ନାହିଁ, ସଦା ତୁମ ହୃଦୟରେ ବସି ରହିବି।" ସେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତିଦେବୀ ଆଉ କହିଲେ, “ହେ କୃପାମୟ ମୁନି, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋର ସମସ୍ତ କ୍ଷୁଦ୍ରତା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୂର ହୋଇଗଲା। ମୋର ଦୁଇପୁଏ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି—ଦୟାକରି ସେମାନଙ୍କୁ ଜଗାଅ, ଜଗାଅ।" ତାଙ୍କର ଏହି ଆବେଦନ ଶୁଣି, ନାରଦ ଦୟାରେ ଭରିଯାଇ, ଦୁଇଝଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଠିର ଛୁଆଁ ଦେଇ ଜଗାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ତାଙ୍କର କାନ ପାଖରେ ମୁହଁ ନେଇ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, “ହେ ଜ୍ଞାନ, ତୁରନ୍ତ ଉଠ! ହେ ବୈରାଗ୍ୟ, ଉଠ!" ନାରଦ ବାରମ୍ବାର ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ଓ ଗୀତା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେମାନେ ଉଠିବେ ବୋଲି ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ, ଏହି ଦୁଇଝଣ କିଛି ଉଠିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିପାରିଲେ ନାହିଁ, ହଁସି ଉବାସ ଦେଲେ, ଶକ୍ତିହୀନ ଦେହ ଶୁଷ୍କ କାଠର ନିକଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ନାରଦ ଦେଖିଲେ ଏହି ଦୁଇଝଣ କ୍ଷୁଧାରେ ଅତିଶୟ କ୍ଷୀଣ ଓ ପୁଣି ଘୁମ ଦେଖି, ମନେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ—“ଏମିତି ଘୁମ କେମିତି ଆସିଛି? ଏମିତି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା କିପରି ଆସିଛି?" ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଭାର୍ଗବ ମୁନି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ଏକ ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା—“ହେ ମୁନି, ଦୁଃଖିତ ହେଉନାହାଁତୁ। ତୁମ ଉଦ୍ୟମ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳିବ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" “ଏହି ପାଇଁ, ହେ ଦେବମୁନି, ଧର୍ମମୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର। ଧର୍ମରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବେ।" “ଯେତେବେଳେ ସେ ଧର୍ମମୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବ, ସେଇ ଦୁଇଝଣଙ୍କର ଘୁମ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଏକକ୍ଷଣରେ ଦୂର ହେବ, ଭକ୍ତି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହେବ।" ଏହି ଆକାଶବାଣୀ ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଥିଲେ, ନାରଦ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ, “ଏହା ମୋତେ ଜଣା ନଥିଲା।" ନାରଦ ପଚାରିଲେ, “ଏହି ଦିବ୍ୟବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବିଷୟ ଗୁପ୍ତ ରହିଛି। କ’ଣ ଉପାୟ, କ’ଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନଙ୍କର କାମ ସିଦ୍ଧି ହେବ?" “ସେଇ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ କେଉଁଠି ମିଳିବେ, ସେମାନେ କିପରି ଉପାୟ ଦେବେ? ଏଠାରେ ମୁଁ କ’ଣ କରିବି, ଯେପରି ଆକାଶବାଣୀ କହିଛି?" ସୂତ କହିଲେ, “ସେଇ ଦୁଇଝଣଙ୍କୁ ସେଠାରେ ରଖି, ନାରଦ ମୁନି ଏକ ତୀର୍ଥରୁ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଉଥିଲେ, ମହାମୁନିମାନଙ୍କୁ ପଚାରୁଥିଲେ।" ସମସ୍ତେ ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣିଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। କିଛି ଲୋକ କହିଲେ, ଏହା ଅସମ୍ଭବ; କିଛି କହିଲେ, ବୁଝିବା ଦୁର୍ଘଟ; ଅନେକ ଚୁପ ହେଲେ, କିଛି ଲୋକ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ତିନି ଲୋକରେ ବଡ଼ ଚଞ୍ଚଳତା ହେଲା, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ; ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ଓ ଗୀତା ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଏହି ଘଟଣା ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା। ଯେତେବେଳେ ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଏହି ତିନିଟି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା ନାହିଁ, ଲୋକମାନେ ଚୁପଚାପ କାନରୁ କାନକୁ କହିଲେ—“ଏହାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।" ନାରଦ ଯେଉଁଠି ନ ଜାଣିପାରିଲେ, ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ମାନବମାନେ କିପରି କହିପାରିବେ? ଏହିପରି ମୁନିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଏହି ବିଷୟ ଅଗମ୍ୟ ବୋଲି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେଲା। ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ନାରଦ ବଦରୀବନକୁ ଗଲେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେଖିଲେ, ସାନକାଦି ସନତ୍କୁମାର ଆଦି ମହାମୁନିମାନେ, ଅନେକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଦିପ୍ତିମାନ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ମୁନି କଥା କହିଲେ। ନାରଦ କହିଲେ, “ଏହି ମହାଭାଗ୍ୟରେ ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲି। ହେ କୁମାରମାନେ, ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର କହନ୍ତୁ, ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ।" “ଆପଣମାନେ ସବୁ ଯୋଗୀ, ଜ୍ଞାନୀ, ପଞ୍ଚ ସଂଯମରେ ନିପୁଣ, ପ୍ରାଚୀନ ମୁନିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବଜ।" “ସଦା ବୈକୁଠ ରେ ବସି, ହରିଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ରେ ଲୀନ, ତାଙ୍କର ଲୀଳା ରସରେ ମଦମସ୍ତ ଓ ତାଙ୍କ କଥାରେ ହିଁ ଜୀବନ।" “ଯେଉଁମାନେ ସଦା ହରିନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କଦାଚିତ୍ କାଳର ଦେଖାଇଥିବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଭୋଗିବେ ନାହିଁ।" “ସେମାନଙ୍କ ଭୃକୁଟି ମାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କ ଦୁଇ ଦ୍ୱାରପାଳ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଲୁଟିଯାଇଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଦୟାରେ ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ପୁଣି ନଗରକୁ ଫେରିଥିଲେ।" “ମୋର ଭାଗ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଆପଣମାନେଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହେଲା; ଦୟାମୟ, ମୋପରି କୃପା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ମୁଁ ନିରାଶ୍ରୟ।" “ଯେଉଁ ଉପାୟ ଆକାଶବାଣୀ କହିଥିଲେ, ତାହା କ’ଣ? ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କିପରି ଚର୍ଚ୍ଚା କରିବା ଉଚିତ, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।" “ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠାରେ କିପରି ସୁଖ ଲାଭ ହୁଏ? ସମସ୍ତ ବର୍ଗରେ, ପ୍ରେମ ଓ ଉଦ୍ୟମ ସହିତ, କିପରି ଏହା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ?" ସନତ୍କୁମାରମାନେ କହିଲେ, “ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଦିବ୍ୟ ମୁନି। ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣନ୍ତୁ। ଉପାୟ ସହଜ ଓ ଏଠାରେ ଉପଲବ୍ଧ।" “ହେ ନାରଦ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ, ବୈରାଗ୍ୟର ମୁକୁଟମଣି, ସଦା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପରିଚାରକ ଓ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ।" “ତୁମେ ସଦା ଭକ୍ତିମାର୍ଗର ଅନୁସରଣ କରୁଛ; ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଦାସଙ୍କ ପାଇଁ ଭକ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବା ତୁମ ପାଖରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ।" “ବିଭିନ୍ନ ମୁନିମାନେ ବିଭିନ୍ନ ମାର୍ଗ ଦେଖାଇଛନ୍ତି, ସେସବୁ ଦୁର୍ଲଭ ଓ କଠିନ, ଅଧିକାଂଶ ଫଳ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାଏ।" “କିନ୍ତୁ ବୈକୁଠକୁ ନେଇଯିବା ମାର୍ଗ ଗୁପ୍ତ ରହିଛି; ତାହାର ଶିକ୍ଷକ ଦୁର୍ଲଭ, ସେ ଭାଗ୍ୟବଶତ ଲୋକଙ୍କୁ ମିଳେ।" “ଯେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଆକାଶବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ କହାଯାଇଥିଲା, ଏବେ ତାହା ଖୋଲିବାକୁ ଯାଉଛି; ଏହି ଦିନ ଏହାକୁ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧିରେ ଶୁଣ।