श्रीमद्भागवतपुराणम्

तेषां तु देव्युपस्थानात्प्रत्यादिष्टाशिषा स च। प्रादुर्बभूव सिद्धार्थः सदारो हर्षयन्हरिः

त्यांच्या देवीच्या उपासनेमुळे, देवीने त्यांना आशीर्वाद दिला आणि मग कृष्ण आपल्या उद्दिष्टासह आणि पत्नीसमवेत प्रकट झाला, सर्वांना आनंद देत.

उपलभ्य हृषीकेशं मृतं पुनरिवागतम्। सह पत्न्या मणिग्रीवं सर्वे जातमहोत्सवाः

मणी गळ्यात घालून आणि पत्नीसमवेत हृषीकेश पुन्हा जिवंत झाल्यासारखा परत आला, हे पाहून सगळ्यांनी मोठा उत्सव साजरा केला.

सत्राजितं समाहूय सभायां राजसन्निधौ। प्राप्तिं चाख्याय भगवान्मणिं तस्मै न्यवेदयत्

सत्राजितला सभेत, राजाच्या उपस्थितीत बोलावून, भगवंताने मणी मिळाल्याची कथा सांगितली आणि तो मणी त्याला परत दिला.

स चातिव्रीडितो रत्नं गृहीत्वावाङ्मुखस्ततः। अनुतप्यमानो भवनमगमत्स्वेन पाप्मना

सत्राजित फार लाजला, त्याने मणी घेतला आणि चेहरा खाली घालून, आपल्या चुकीमुळे व्याकुळ होऊन घरी गेला.

सोऽनुध्यायंस्तदेवाघं बलवद्विग्रहाकुलः। कथं मृजाम्यात्मरजः प्रसीदेद्वाच्युतः कथम्

तो मनातल्या मनात विचार करू लागला, 'हे पाप मी कसे धुवू? अच्युत माझ्यावर कसा प्रसन्न होईल?'

किं कृत्वा साधु मह्यं स्यान्न शपेद्वा जनो यथा। अदीर्घदर्शनं क्षुद्रं मूढं द्रविणलोलुपम्

'मी काय करावे, जेणेकरून लोक मला चांगला समजतील आणि मला द्रव्यलोभी, मूर्ख, क्षुद्र किंवा दूरदृष्टी नसलेला म्हणणार नाहीत?'

दास्ये दुहितरं तस्मै स्त्रीरत्नं रत्नमेव च। उपायोऽयं समीचीनस्तस्य शान्तिर्न चान्यथा

'मी माझी कन्या, जी स्त्रियांमध्ये रत्न आहे, आणि मणी दोन्ही त्याला देईन. हाच योग्य मार्ग आहे त्याला शांत करण्याचा; दुसरा कोणताही नाही.'

एवं व्यवसितो बुद्ध्या सत्राजित्स्वसुतां शुभाम्। मणिं च स्वयमुद्यम्य कृष्णायोपजहार ह

अशा प्रकारे ठरवून, सत्राजित स्वतःच आपल्या सुसंस्कारित कन्येला आणि मणी घेऊन कृष्णाजवळ गेला आणि त्यांना अर्पण केले.

तां सत्यभामां भगवानुपयेमे यथाविधि। बहुभिर्याचितां शील रूपौदार्यगुणान्विताम्

भगवंताने विधिपूर्वक सत्यभामेचा विवाह केला, जिला तिच्या गुण, रूप आणि उदारतेमुळे अनेकांनी मागणी केली होती.

भगवानाह न मणिं प्रतीच्छामो वयं नृप। तवास्तां देवभक्तस्य वयं च फलभागिनः

भगवंत म्हणाले, 'राजा, आम्ही मणी स्वीकारत नाही. तो तुझ्याकडेच राहू दे, तू देवभक्त आहेस; आम्ही त्याच्या फळात सहभागी आहोत.'

कालिन्दीमित्रविन्दासत्याभद्रालक्ष्मणादीनां पाणिग्रहणम्। अथाष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः 10.58 श्रीशुक उवाच। एकदा पाण्डवान्द्रष्टुं प्रतीतान्पुरुषोत्तमः। इन्द्रप्रस्थं गतः श्रीमान्युयुधानादिभिर्वृतः

शुकदेव म्हणाले: एकदा पुरुषोत्तम, युयुधान व इतरांसह, पांडवांना भेटायला इंद्रप्रस्थात गेला.

दृष्ट्वा तमागतं पार्था मुकुन्दमखिलेश्वरम्। उत्तस्थुर्युगपद्वीराः प्राणा मुख्यमिवागतम्

मुकुंद, सर्वांचा स्वामी, आला हे पाहून पांडव वीर एकदम उठले, जणू काही प्राणच पुन्हा आले.

परिष्वज्याच्युतं वीरा अङ्गसङ्गहतैनसः। सानुरागस्मितं वक्त्रं वीक्ष्य तस्य मुदं ययुः

अच्युताला मिठी मारून, त्याच्या स्पर्शाने सगळा दुःख दूर झाले आणि त्याचे प्रेमळ, हसरे मुख पाहून सर्वांना आनंद झाला.

युधिष्ठिरस्य भीमस्य कृत्वा पादाभिवन्दनम्। फाल्गुनं परिरभ्याथ यमाभ्यां चाभिवन्दितः

युधिष्ठिर आणि भीम यांना पाय वंदन करून, त्याने अर्जुनाला मिठी मारली आणि जुळे भावंडांनी त्याला सन्मान दिला.

परमासन आसीनं कृष्णा कृष्णमनिन्दिता। नवोढा व्रीडिता किञ्चिच्छनैरेत्याभ्यवन्दत

कृष्णा, नुकतीच लग्न केलेली आणि थोडीशी लाजरी, हळूच पुढे येऊन प्रमुख आसनावर बसलेल्या कृष्णाला वंदन करू लागली.

तथैव सात्यकिः पार्थैः पूजितश्चाभिवन्दितः। निषसादासनेऽन्ये च पूजिताः पर्युपासत

त्याचप्रमाणे सात्यकीला पांडवांनी सन्मानाने अभिवादन केले आणि तो आसनावर बसला. इतरही जे सन्मानित झाले होते, ते जवळ बसले.

पृथाम्समागत्य कृताभिवादनस्तयातिहार्दार्द्र दृशाभिरम्भितः। आपृष्टवांस्तां कुशलं सहस्नुषां पितृष्वसारम्परिपृष्टबान्धवः

कुंतीकडे जाऊन त्याने तिला नमस्कार केला. ती अत्यंत प्रेमाने डोळ्यांत पाणी आणून त्याला मिठी मारली. त्याने तिची, तिच्या सूनांची, बहिणीची आणि सर्व नातेवाइकांची कुशलता विचारली.

तमाह प्रेमवैक्लव्य रुद्धकण्ठाश्रुलोचना। स्मरन्ती तान्बहून्क्लेशान्क्लेशापायात्मदर्शनम्

ती अनेक संकटांची आठवण काढत आणि त्या दुःखांनंतर मिळालेल्या आत्मदर्शनाचा अनुभव आठवत, प्रेमाने गहिवरलेल्या आवाजात आणि अश्रुपूर्ण डोळ्यांनी त्याच्याशी बोलली.

तदैव कुशलं नोऽभूत्सनाथास्ते कृता वयम्। ज्ञातीन्नः स्मरता कृष्ण भ्राता मे प्रेषितस्त्वया

आम्हाला खरा आधार मिळाल्यावरच आमचे कल्याण झाले. कृष्णा, माझ्या भावाने आपल्याला आमच्या नातेवाईकांची आठवण ठेवून पाठवले.

न तेऽस्ति स्वपरभ्रान्तिर्विश्वस्य सुहृदात्मनः। तथापि स्मरतां शश्वत्क्लेशान्हंसि हृदि स्थितः

तू सर्वांचा मित्र आणि आत्मा असल्याने तुला 'आपण' आणि 'परके' असा भेद नाही. तरीही, हृदयात राहून, तुला आठवणाऱ्यांचे दुःख नेहमी दूर करतोस.

युधिष्ठिर उवाच। किं न आचरितं श्रेयो न वेदाहमधीश्वर। योगेश्वराणां दुर्दर्शो यन्नो दृष्टः कुमेधसाम्

युधिष्ठिर म्हणाला: आपण कोणते पुण्यकर्म केले नाही, हे मला समजत नाही, प्रभो. योगेश्वरांनाही जे क्वचित दिसतो, तो आपण आम्हा अज्ञ लोकांना दिसला.

इति वै वार्षिकान्मासान्राज्ञा सोऽभ्यर्थितः सुखम्। जनयन्नयनानन्दमिन्द्रप्रस्थौकसां विभुः

राजाने विनंती केल्यावर, प्रभू काही महिने तिथेच राहिले आणि इंद्रप्रस्थातील लोकांच्या डोळ्यांना आनंद दिला.

एकदा रथमारुह्य विजयो वानरध्वजम्। गाण्डीवं धनुरादाय तूणौ चाक्षयसायकौ

एकदा अर्जुनाने वानरध्वज असलेल्या आपल्या रथावर बसून, गांडीव धनुष्य आणि अक्षय बाणांचे तुणे घेतले.

साकं कृष्णेन सन्नद्धो विहर्तुं विपिनं महत्। बहुव्यालमृगाकीर्णं प्राविशत्परवीरहा

कृष्णासोबत पूर्ण शस्त्रबद्ध होऊन, शत्रूंचा संहार करणारा अर्जुन मोठ्या वनात गेला, जिथे अनेक हिंस्र प्राणी होते, आणि तेथे फिरायला लागला.

तत्राविध्यच्छरैर्व्याघ्रान्शूकरान्महिषान्रुरून्। शरभान्गवयान्खड्गान्हरिणान्शशशल्लकान्

तेथे त्याने आपल्या बाणांनी वाघ, रानडुक्कर, रानम्हशी, हरिण, शरभ, गवे, गेंडे, ससे आणि साळींदर यांना मारले.

तान्निन्युः किङ्करा राज्ञे मेध्यान्पर्वण्युपागते। तृट्परीतः परिश्रान्तो बिभत्सुर्यमुनामगात्

राजाच्या सेवकांनी ते शुद्ध प्राणी सणाच्या वेळी राजाकडे नेले. तहान आणि थकवा आलेल्या अर्जुनाने यमुनेकडे गेला.

तत्रोपस्पृश्य विशदं पीत्वा वारि महारथौ। कृष्णौ ददृशतुः कन्यां चरन्तीं चारुदर्शनाम्

तिथे दोन्ही महाबली, कृष्ण आणि अर्जुन, शुद्ध पाणी पिऊन स्नान करून, जवळच फिरणारी एक सुंदर कन्या पाहिली.

तामासाद्य वरारोहां सुद्विजां रुचिराननाम्। पप्रच्छ प्रेषितः सख्या फाल्गुनः प्रमदोत्तमाम्

ती शुभांग, तेजस्वी आणि सुंदर चेहऱ्याची कन्या जवळ गेल्यावर, अर्जुनाने मित्राच्या सांगण्यावरून तिची विचारपूस केली.

का त्वं कस्यासि सुश्रोणि कुतो वा किं चिकीर्षसि। मन्ये त्वां पतिमिच्छन्तीं सर्वं कथय शोभने

सुंदर कटी असलेल्या कन्ये, तू कोण आहेस? कुणाची मुलगी आहेस आणि कुठून आली आहेस? काय करायचे आहेस? मला वाटतेस की तू पती शोधतेस. हे सुंदरिये, सर्व काही सांग.