कृष्णाच्या गृहस्थ जीवनाचे अद्भुत दर्शन शुकदेवांनी सांगितलेली कथा अशी आहे: नारद ऋषी कृष्णाच्या विविध रूपांचे, त्याच्या गृहस्थ जीवनातील व्यवहारांचे निरीक्षण करीत होते. काही ठिकाणी त्यांनी कृष्णाला बलरामासह घोडे, हत्ती आणि रथांसह प्रवास करताना पाहिले; तर अन्यत्र, तो राजसिंहासनावर विश्रांती घेत होता आणि कवी त्याची स्तुती करीत होते. काही ठिकाणी तो उद्धव व इतर मंत्र्यांशी सल्लामसलत करत होता; तर दुसऱ्या ठिकाणी, राजमहलातील प्रमुख स्त्रियांच्या सान्निध्यात जलक्रीडा करत होता. कुठे तरी कृष्णाने सजवलेल्या गायी ब्राह्मणांना दान दिल्या; तर दुसऱ्या ठिकाणी, तो शुभ इतिहास आणि पुराणे ऐकत होता. कधी तो आपल्या प्रिय पत्नीबरोबर घरात हास्यपूर्ण गोष्टी सांगत हसत होता; तर अन्यत्र, धर्म, अर्थ आणि कामाच्या कर्तव्यांमध्ये व्यस्त होता. एका ठिकाणी तो एकांतात बसून, प्रकृतीच्या पलीकडील परम पुरुषाचे ध्यान करत होता; तर दुसऱ्या ठिकाणी, आपल्या गुरूंना सेवा आणि उपहार देत होता. कृष्ण, केशव, काही ठिकाणी काहींशी संधी-करार करत होता, तर दुसऱ्या ठिकाणी युद्ध करत होता; बलरामासह, तो सत्पुरुषांच्या कल्याणाचा विचार करत होता. योग्य वेळी, त्याने आपल्या पुत्र-पुत्रींच्या विवाहांचे आयोजन केले, त्यांच्या योग्य जोडीदारांसह आणि त्यांना योग्य संपत्ती दिली. त्याच्या मुलांच्या प्रस्थान आणि उपनयन यासारख्या मोठ्या उत्सवांचे आयोजन केले; हे पाहून योगेश्वराच्या या लीला पाहून सर्व लोक आश्चर्यचकित झाले. काही ठिकाणी, कृष्ण सर्व देवांची शक्तिशाली यज्ञांनी पूजा करत होता; तर दुसऱ्या ठिकाणी, धर्माची पूर्तता विहिरी, बागा, मठ इत्यादींच्या माध्यमातून करत होता. काही ठिकाणी, कृष्ण सिंधू घोड्यावर बसून शिकार करत होता; तिथे, यज्ञासाठी पशूंचा वध करत होता आणि यदूंच्या प्रमुखांसह होता. अप्रकट रूपात, तो अंतःपुरातील विविध निवासस्थानांमध्ये आणि अन्यत्र योगेश्वराच्या इच्छेप्रमाणे विविध अवस्थांचा अनुभव घेत होता. हे सर्व योगमाया आणि मानवसदृश आचार पाहून नारद ऋषी हसत हृषीकेशाशी बोलले. त्यांनी म्हणाले, "हे प्रभु, आम्हाला तुझी योगमाया ज्ञात आहे, जी मायावी लोकांसाठीही अगम्य आहे; ती योगेश्वराच्या चरणसेवेने प्रकट होते." नारद म्हणाले, "हे प्रभु, मला तुझ्या कीर्तीने भरलेल्या लोकांमध्ये जाण्याची अनुमती दे. मी तुझ्या लीला गात, भूतल शुद्ध करणाऱ्या तुझ्या क्रीडा गात फिरणार आहे." श्रीकृष्ण म्हणाले, "गृहस्थांच्या कर्तव्यांचे मी वक्ता आणि कर्ता आहे; त्यांच्या अनुमतीने मी हे जग स्वीकारले आहे. हे शिकवण्यासाठी मी हे मानवी रूप घेतले आहे—माझ्या पुत्रा, शोक करू नकोस." शुकदेव म्हणतात, "कृष्णाने शुद्ध गृहस्थ धर्माचे पालन करताना, नारदाने प्रत्येक घरात प्रभूचे अस्तित्व पाहिले, जो सर्वत्र आहे." कृष्णाच्या अनंत योगमायेचे वारंवार दर्शन घेत, नारद ऋषी आश्चर्य आणि जिज्ञासेने भरून गेले. श्रीकृष्णाने धन, काम आणि धर्माच्या कर्तव्यांमध्ये मन लावून नारदाला पूर्ण सन्मान दिला; नारद प्रसन्न होऊन, केवळ कृष्णाचे स्मरण करीत, ते निघून गेले. मानवी जीवनाचा मार्ग अनुसरून, नारायण, सर्व जीवांचे कल्याणासाठी शक्ती धारण करणारा, निवडक सोळा हजार स्त्रियांच्या सान्निध्यात, त्यांच्या लाजाळू, प्रेमळ कटाक्ष आणि स्मितांनी वेढलेला, आनंद घेत होता. हरि जे काही कृती येथे करतो, ज्या या विश्वाच्या उत्पत्ती आणि संहाराचे कारण आहेत, आणि ज्यांचा दुसरा उद्देश नाही—जो कोणी त्या गातो, ऐकतो किंवा अनुमोदन करतो, त्याच्या मनात भगवंताविषयी भक्ती उत्पन्न होते, मुक्तीच्या मार्गावर. अशा प्रकारे, श्रीमद्भागवताच्या दहाव्या स्कंधातील दुसऱ्या भागातील 'कृष्णाच्या गृहस्थ जीवनाचे दर्शन' या एकोणसत्तराव्या अध्यायाची समाप्ती झाली. कृष्णाच्या दिव्य दिनचर्येचे वर्णन शुकदेव पुढे सांगतात: नंतर, पहाटे कोंबड्यांच्या आवाजाने जाग येताच, कृष्णाच्या पत्नी, विरहाने व्याकुळ, आपल्या पतीच्या आलिंगनात पुन्हा समाविष्ट झाल्या. पक्षी जागे झाले आणि मंदार वनातील सौम्य वाऱ्याने प्रेरित होऊन, त्यांनी कृष्णाची स्तुती करणारी गाणी गायली. वैदर्भी, क्षणभर, आपल्या प्रिय कृष्णाच्या आलिंगनातून दूर झाल्याचा विरह सहन करू शकली नाही. ब्रह्ममुहूर्तावर, माधव उठला, जलस्पर्श केला आणि निर्मळ मनाने, अंधकाराच्या पलीकडील स्वतःच्याच स्वरूपाचे ध्यान केले. तो एक अद्वितीय, स्वयंप्रकाशित, अविनाशी, शाश्वत शुद्ध, ब्रह्मरूप आहे; त्याच्या शक्तीमुळे सृष्टी आणि संहार होत असतात, आणि त्या शक्तींमुळेच त्याचे आनंद प्रकट होतो. नंतर, शुद्ध जलात स्नान करून, स्वच्छ वस्त्र परिधान करून, सर्वश्रेष्ठ कृष्णाने विधिपूर्वक कर्मकांड केले; अग्नीला अर्पण केले, नियंत्रित वाणीने ब्रह्माचा जप केला. उगवत्या सूर्याला नमस्कार करून, त्याने स्वतःच्या स्वरूपातील विविध भागांना तृप्त केले, देव, ऋषी, पितर, वृद्ध आणि ब्राह्मणांची पूजा केली, आत्मसंयमी राहून. त्याने ब्राह्मणांना सुवर्णशृंग असलेल्या, मोतीच्या हारांनी सजवलेल्या, दूध देणाऱ्या, निरोगी, वासरांसह आणि उत्तम वस्त्रांनी सजलेल्या गायी दान दिल्या. सजलेल्या ब्राह्मणांना, रोज रोज, चांदीच्या नखांनी युक्त गायी, लिनन, मृगचर्म आणि तीळही दान दिले. कृष्ण गायी, ब्राह्मण, देवता, वृद्ध, गुरु आणि सर्व जीवांना नमस्कार केला; स्वतःच्या उत्पत्तीतून आलेल्या शुभ वस्तूंना स्पर्श करून, शुभाशीर्वाद मागितला. मानवाचा अलंकार असलेल्या कृष्णाने स्वतःच्या वस्त्रांनी, आभूषणांनी, दिव्य हारांनी आणि सुगंधी लेपनांनी स्वतःला सजवले. यज्ञाग्नी आणि आरसा पाहून, गायी, बैल, ब्राह्मण आणि देवांना दान दिले; सर्व वर्ग—नागरिक आणि राजमहलातील स्त्रिया—यांच्या इच्छा पूर्ण करून, त्यांना प्रसन्न केले आणि त्यांच्या आशीर्वाद घेतले. हार, पान आणि लेप प्रथम ब्राह्मणांना, मग मित्र, सेवक आणि पत्नी यांना दिले; नंतर स्वतः त्याचा आनंद घेतला. इतक्यात सुताने सुग्रीव आणि अन्य घोड्यांनी युक्त एक अद्भुत रथ आणला, आणि नमस्कार करून कृष्णासमोर उभा राहिला. कृष्णाने रथ चालकाचा हात हातात घेतला, सत्यकी आणि उद्धवासह रथावर चढला; तो पूर्व पर्वतावर उगवणाऱ्या सूर्याप्रमाणे तेजस्वी दिसत होता. राजमहलातील स्त्रिया लाजाळू, प्रेमळ कटाक्षांनी त्याला पाहत होत्या; त्याला सोडताना त्यांना कष्ट होत होते, पण तो हसत, त्यांच्या मनाला मोहून, निघून गेला. सर्व वृष्णींच्या सान्निध्यात, कृष्णाने सुधर्मा सभागृहात प्रवेश केला, जिथे बसलेल्यांना दुःखाच्या सहा लाटा—भूक, तृष्णा, शोक, वार्धक्य, रोग, मृत्यू—यांचा त्रास होत नाही. सर्वोच्च सिंहासनावर बसून, प्रभू स्वतःच्या तेजाने दिशांना उजळून टाकत होता; शूर यदूंच्या वेढ्यात, तो आकाशातील ताऱ्यांमध्ये चंद्रासारखा दिसत होता. तेथे, राजसभेचे अधिकारी आणि नृत्य शिक्षक कृष्णाजवळ आले, विविध हास्य आणि आनंदाने; नर्तकांनी वेगवेगळ्या तांडव नृत्यांचे प्रदर्शन केले. अशा प्रकारे, कृष्णाच्या दिव्य गृहस्थ जीवनातील लीला, त्याची दिनचर्या, त्याचे कर्तव्यपालन, आणि त्याच्या योगमायेचे अद्भुत दर्शन शुकदेवांनी सांगितले.