कृपया लक्षात घ्या: खालील कथा केवळ दिलेल्या श्लोकांवर आधारित आहे. यात कोणतीही अतिरिक्त माहिती, नाव किंवा उपदेश जोडलेले नाहीत. अकुरूर मनाने शुद्ध झालेल्या आणि विधीपूर्वक पूजे करणाऱ्या भक्तांची आठवण करतो, जे अनेक रूपांत आणि एकाच रूपात असलेल्या परमेश्वराची भक्ती करतात. काही शिवाच्या मार्गाने, विविध गुरूंच्या शिकवणीनुसार, शिवस्वरूप प्रभूची पूजा करतात. प्रत्यक्षात, सर्व देवता आणि इतर देवतांना मानणारेही, मन दुसरीकडे असले तरी, अखिल देवांचे निवासस्थान असलेल्या प्रभूचीच पूजा करतात. अकुरूर विचारतो, पर्वतांमधून जन्मलेल्या, पावसाने भरलेल्या नद्या जशा सर्व बाजूंनी समुद्रात मिळतात, तसाच प्रत्येक मार्ग शेवटी परमेश्वरापर्यंत पोहोचतो. सत्त्व, रज आणि तम या गुणांनी प्रभूचे स्वरूप बनले आहे; ब्रह्मापासून स्थिर वस्तूंपर्यंत सर्व प्राणी त्यात गुंफलेले आहेत. प्रभू, सर्वांचा आत्मा, सर्व मनांचा साक्षीदार, अनासक्त दृष्टी असलेल्या तुझ्या चरणांना नमस्कार. अज्ञानामुळे निर्माण झालेला गुणांचा प्रवाह देव, मानव आणि प्राण्यांत फिरतो. अकुरूर प्रभूचे विराट स्वरूप वर्णन करतो – अग्नी हे तुझे तोंड, पृथ्वी तुझे पाय, सूर्य तुझे डोळे, आकाश तुझे नाभी, रथ तुझे हृदय, दिशा तुझे कान, स्वर्ग तुझे डोके, इंद्र आणि देवता तुझे हात, समुद्र तुझे पोट, वायू तुझे श्वास, आणि शक्ती तुझ्या ऊर्जा स्वरूपात स्थिर आहे. वृक्ष आणि औषधी तुझे शरीरावरचे केस, डोक्यावरचे केस म्हणजे वनस्पती, मेघ तुझे हाड आणि नख, पर्वत तुझे दात, पळपळणे म्हणजे दिवस-रात्र, प्रजापती तुझे मन, पर्जन्य तुझे जननेंद्रिय, आणि वीर्य तुझे स्वरूप. अकुरूर म्हणतो, अविनाशी आत्मा असलेल्या तुझ्यात, जग आणि त्यांचे रक्षक, सर्व जीव जसे पाण्यातील जलचर, किंवा अंजीर झाडावरच्या माशा, किंवा मनातल्या विचारांसारखे, तुझ्या ठिकाणी स्थिर आहेत. तू लीला म्हणून जे विविध रूप धारण करतोस, त्या रूपांनी जगातील मलिनता दूर होते आणि सर्व लोक आनंदाने तुझ्या कीर्तीचे गान करतात. तो विविध अवतारांना नमस्कार करतो – प्रलयाच्या जलात विहार करणाऱ्या आदिम मत्स्याला, अश्वमुखी रूपात मदू-कैटभाचा वध करणाऱ्या प्रभूला; विशाल, सीमाहीन आधार असलेल्या, मंदार पर्वत उचलणाऱ्या, भूमीला उचलून आनंद देणाऱ्या वराह रूपाला; आश्चर्यकारक नरसिंहाला, जो सत्पुरुषांचा भय दूर करतो; तीन लोकांची पावले टाकणाऱ्या वामनाला; भृगूंचा स्वामी, क्षत्रियांचा गर्व नष्ट करणारा; रघुवंशातील श्रेष्ठ, रावणाचा संहार करणारा; वासुदेव, संकर्षण, प्रद्युम्न आणि अनिरुद्ध – सात्वतांचा स्वामी; शुद्ध बुद्ध, दैत्य-दानवांना मोहित करणारा; आणि कल्की, अपवित्र व अन्याय्य राजांचा संहार करणारा. अकुरूर म्हणतो, हे प्रभू, तुझ्या मायेमुळे हे जीव 'मी' आणि 'माझे' अशा भ्रमात गुंतून कर्माच्या मार्गावर भटकतात. मीही शरीर, मुले, घर, धन, नातेवाईक यांना खरे मानून, भ्रमात भटकतो, स्वप्नासारख्या गोष्टींना सत्य समजतो. द्वंद्वांनी गोंधळलेल्या मनाने, अंधारात बुडून, मी स्वतःला प्रिय काय आहे तेच समजू शकत नाही, क्षणिक, अशुद्ध आणि दुःखद गोष्टींना आसक्त झालो आहे. अकुरूर म्हणतो, जसा अज्ञानी माणूस वनस्पतींनी झाकलेल्या पाण्याला सोडून मृगजळाचा पाठलाग करतो, तसा मीही तुझ्याकडून दूर जाऊन, मृगजळासारख्या भ्रमांचा पाठलाग करतो. माझे मन, कामना आणि कृतींनी त्रस्त, इंद्रियांच्या वश होऊन, नियंत्रित करता येत नाही. म्हणून मी तुझ्या पादांवर आलो आहे, हे प्रभू; हेही तुझ्या कृपेनेच झाले आहे. जन्म-मृत्यूच्या चक्रातून मुक्ती मिळते, जेव्हा मन तुझ्या योग्य पूजेला समर्पित होते. अकुरूर नमस्कार करतो – शुद्ध चेतना असलेल्या, सर्व निश्चिततेचा कारण, पुरुष आणि प्रधानाचा स्वामी, अनंत शक्ती असलेल्या ब्रह्माला; वासुदेव, सर्व प्राण्यांचा संहार करणारा; हृषीकेशा, शरण आलेल्याचे रक्षण कर. इतका स्तुतीपर संवाद संपतो – श्रीमद्भागवत महापुराणाच्या प्रथम स्कंधातील दहाव्या अध्यायातील 'अकुरूराची स्तुती' या चाळीसाव्या अध्यायाचा समारोप. शुकदेव सांगतो – अकुरूर स्तुती करत असताना, प्रभूंनी जलात आपले स्वरूप प्रकट केले, आणि नाटक संपवणाऱ्या कलाकाराप्रमाणे कृष्णाने ते स्वरूप पुन्हा अदृश्य केले. ती दिव्य दृष्टी नाहीशी झाल्याचे पाहून, अकुरूर जलातून बाहेर आला, आवश्यक कार्ये पूर्ण केली, आणि आश्चर्यचकित होऊन रथाकडे परतला. हृषीकेशाने विचारले, "तू इतका आश्चर्यचकित का आहेस? पृथ्वीवर, आकाशात, किंवा पाण्यात काय अद्भुत गोष्ट पाहिली?" अकुरूर म्हणतो, "पृथ्वीवर, आकाशात, किंवा पाण्यात जी काही अद्भुतता आहे, ती सर्व तुझ्यात, विश्वाच्या आत्म्यात आहे. मी काय पाहिले असेल, जे मला माहित नाही?" आणि पुढे म्हणतो, "जिथे सर्व अद्भुत गोष्टी आहेत, तिथे तुला पाहिल्यावर, मी काय नवीन पाहिले असेल?" हे बोलून, गांदिनीकुमार अकुरूर रथ पुढे चालवतो, आणि दिवसाच्या शेवटी राम आणि कृष्णाला मथुरेत आणतो. मार्गावर, गावकरी विविध ठिकाणी जमलेले असतात, आणि वासुदेवपुत्रांना पाहून आनंदित होतात, त्यांच्याकडून नजर हटवू शकत नाहीत. दरम्यान, नंद आणि गोपांच्या नेतृत्वाखाली वृंदावनचे रहिवासी मथुरेच्या बागेत येतात आणि तेथे प्रतीक्षेत राहतात. प्रभू, विश्वाचा स्वामी, त्यांना भेटतो, अकुरूराचा हात हसत-hसत आपल्या हातात घेतो. कृष्ण म्हणतो, "तू आम्हाला पुढे रथासह घेऊन, शहरात आणि तुझ्या घरी प्रवेश कर. आम्ही येथे थांबतो, नंतर शहर पाहायला येऊ." अकुरूर म्हणतो, "हे प्रभू, मी तुमच्या दोघांशिवाय मथुरेत प्रवेश करणार नाही. मला सोडू नका, कारण मी तुमचा भक्त आहे आणि तुम्ही भक्तांना प्रिय आहात." तो विनंती करतो, "चला, आपण सर्वजण आपल्या घरात जाऊ, ते धन्य करू, हे अच्युत, तुझ्या मोठ्या भावासह, गोप आणि प्रिय मित्रांसह. तुझ्या पादधूळेने आमच्या घरांना पावन कर; तिच्या शुद्धतेमुळे, पूर्वज, यज्ञाग्नी आणि देवताही पूर्णपणे संतुष्ट होत नाहीत." तो आठवण करतो, "तुझ्या पादप्रक्षालनाने महाबली प्रशंसनीय झाला, अतुल्य संपत्ती आणि भक्तीचा सर्वोच्च मार्ग मिळवला. तुझ्या पादधूळेने तीन लोक शुद्ध झाले; शिवाने ती आपल्या डोक्यावर ठेवली, आणि सगरपुत्र स्वर्गात गेले." ही कथा येथे संपते, अकुरूराच्या स्तुतीपासून मथुरेतील आगमनापर्यंत, श्रीकृष्णाच्या दिव्य लीलेची आणि भक्ताच्या प्रेमाची सुंदर आठवण देत.