अक्रूर आपल्या रथावरून प्रवास करत असताना, त्याच्या मनात विविध विचार येऊ लागले. "मी असे कोणते पुण्य केले आहे? कोणती कठोर तपश्चर्या केली आहे किंवा कोणते मोठे दान दिले आहे, की आज मला केशवाचे दर्शन होणार आहे?" असे तो स्वतःला विचारतो. "भगवंताचे, ज्यांची कीर्ती अत्यंत उज्ज्वल आहे, त्यांचे दर्शन माझ्यासारख्या सामान्य माणसाला मिळणे हे फारच दुर्मीळ आहे—जसे एखाद्या इंद्रियासक्त शूद्राला ब्रह्मज्ञानप्राप्ती दुर्मीळ असते." "माझ्यासारख्या पतितालाही जर अच्युताचे दर्शन नाकारले गेले, तर काय? कारण कधी कधी काळाच्या प्रवाहात वाहत जाणारा एखादा माणूसही तो पार करू शकतो." त्याच्या मनात आशेचा किरण जागतो. "आज माझे सर्व दुर्दैव नाहीसे झाले आहे आणि माझ्या जन्माचे सार्थक झाले आहे, कारण मी त्या प्रभूच्या कमलासारख्या पायांना वंदन करणार आहे, ज्यांचे ध्यान योगी लोक करतात." "आज खरेच कंसाने माझ्यावर मोठे उपकार केले आहेत, कारण मी त्या हरिच्या पायांचे दर्शन घेणार आहे, जो अवताररूपाने पृथ्वीवर आला आहे, ज्याच्या नखांच्या प्रभेने प्राचीन ऋषींच्या दृष्टीलाही न येणारे अंध:कार दूर झाले होते." अक्रूराच्या डोळ्यांसमोर त्या पायांचे चित्र उभे राहते—"ज्यांची पूजा ब्रह्मा, शंकर, इतर देवता, लक्ष्मीदेवी, ऋषी आणि सात्वत करतात; जे गायी राखणाऱ्या मित्रांसह वनात हिंडतात आणि ज्यावर गोपींच्या कुंकवाचे ठसे आहेत." "मुकुंदाच्या त्या सुंदर मुखाचे मी दर्शन घेईन का? त्याचे गाल, नाक, हसतमुख डोळे, कमलासारखी तांबडी डोळ्यांची कडा, कुरळ्या केसांनी वेढलेले ते मुख, ज्या भोवती हरिणे प्रदक्षिणा घालतात." अक्रूराच्या मनात उत्कंठा दाटते—"आज कदाचित माझ्या डोळ्यांना प्रत्यक्ष विष्णूचे, मानव रूप धारण करून पृथ्वीचे भार उतरण्यास आलेल्या सौंदर्याच्या मूर्तिमंत स्वरूपाचे, दर्शन मिळेल." "ज्याला मी पाहणार आहे, तो अहंकार व द्वैतापासून मुक्त आहे, तरीही आपल्या तेजाने अज्ञानाचा अंध:कार दूर करतो; आपल्या मायेमुळे तो सर्व प्राण्यांच्या घराघरांत, त्यांच्या प्राण, इंद्रिये व बुद्धीमध्ये जाणवतो." अक्रूर विचारतो, "त्याची वाणी, त्याची शुभ कर्मे व जन्म, हे सर्व अशुभता नष्ट करतात, जगाला प्रफुल्लित करतात, शुद्ध करतात; ज्यांना यांत रस नाही, ते केवळ सुंदर प्रेतांसारखेच आहेत." "तो सात्वत वंशात अवतरला आहे, देवतांना आनंद देतो, त्याची कीर्ती सर्वत्र पसरली आहे, तो व्रजात वास करतो जिथे देवताही त्याच्या शुभ लीलांचे गाणे गातात." अक्रूराला खात्री वाटते, "आज मी त्याला, महात्म्यांचा ध्येय, त्रैलोक्याचा आनंद, नेत्रांना उत्सव ठरणारे, लक्ष्मीचे निवासस्थान असलेले, प्रत्यक्ष माझ्या डोळ्यांनी पहाणार!" "रथातून तो उतरल्यावर, मी त्याला वंदन करीन, ज्या पायांना योगी मनात धारण करतात; त्याचे मित्र व वनातील रहिवासीही त्याला वंदन करतील." अक्रूर आशेने म्हणतो, "कदाचित प्रभू स्वतः आपल्या कमलासारख्या हस्ताने माझ्या डोक्यावर स्पर्श करतील, ज्यामुळे काळरूपी सर्पाने भयभीत झालेल्यांना भयमुक्ती मिळते." "त्याच स्पर्शानेच विश्वामित्र व बळी यांनी त्रैलोक्याचे राज्य प्राप्त केले, किंवा त्याच हस्तस्पर्शाने त्याने व्रजातील स्त्रियांची थकवा काढून टाकला." अक्रूराला खात्री आहे, "अच्युत, सर्वज्ञ, माझ्यावर शत्रुत्वाची भावना ठेवणार नाही, जरी मी कंसाचा दूत आहे; कारण तो सर्वांचे अंतर्यामी आहे, मनाने केलेल्या व बाह्य कृतींचे शुद्ध दृष्टीने दर्शन घेतो." "कदाचित मी त्याच्या पायांवर लोटांगण घालून, हात जोडून उभा राहिलो, तर तो मला करुणा, हसू व प्रेमाने पाहील; आणि त्या क्षणी माझे सर्व पाप नष्ट होतील व मी निर्भय आनंदाने भरून जाईन." अक्रूराच्या मनात एक सुंदर कल्पना येते—"माझा सखा, बंधू, एकमेव दैवत, मला आपल्या विशाल बाहूंनी आलिंगन देईल; त्या क्षणी माझे कर्मबद्धन संपेल." "मी नम्रतेने वंदन केल्यावर, त्याच्या अंगाचा स्पर्श मला मिळेल, तो अक्रूराशी बोलेल; पण जर आपण मानवजन्म घेऊनही त्याच्या कृपेचे पात्र झालो नाही, तर असा जन्म व्यर्थच आहे." कारण, "त्याला कोणी सर्वात प्रिय, सर्वात जवळचा, वा अप्रिय, द्वेष्य किंवा दुर्लक्षित नाही; तरी जो त्याला भक्तिभावाने शरण जातो, त्याला तो इच्छित फळ देतो." आणि मग, "यदुवंशातील श्रेष्ठ, हसतमुख, अक्रूराने वंदन केल्यावर त्याला आलिंगन देतो, घरात घेऊन जातो, जिथे सर्व सन्मानाची तयारी झाली आहे, आणि कंसामुळे नातेवाईकांवर आलेल्या संकटांची विचारपूस करतो." शुकदेव सांगतात, "असा कृष्णाचा चिंतन करत करत, श्वफाल्क्यपुत्र अक्रूर रथावरून गोकुळात पोहोचतो, जसे सूर्य पश्चिमेकडील पर्वतावर पोहोचतो." गोकुळात त्याला त्या प्रभूच्या पावल्यांचे चिन्ह दिसतात—ज्यांची धूळ सर्व लोकांचे राजे आपल्या किरीटावर धारण करतात—कमळ, जौ, व अंकुश यांच्या खूणांनी ओळखता येणारे. ते पाहून अक्रूराच्या हृदयात आनंद व भक्तिभाव दाटून येतो; डोळ्यांतून आनंदाश्रू वाहतात, अंगावर रोमांच उभे राहतात. तो रथावरून उतरतो आणि त्या पावलांच्या ठशांमध्ये फिरत "अहो! ह्या तर प्रभूच्या पावन पावलांची धूळ!" असे प्रेमाने म्हणतो. "सर्वसामान्य जीवांना गर्व, भीती व शोक सोडणे हेच सर्वात मोठे कल्याण आहे, आणि ते प्रथम हरिच्या चिन्हांचे दर्शन, श्रवण किंवा संपर्काने साधता येते." अक्रूर पाहतो—कृष्ण व राम व्रजात, गायींचे दूध काढून परत येताना, पिवळ्या व निळ्या वस्त्रांत, त्यांच्या डोळ्यांत शरद ऋतूतील कमळासारखे तेज. दोघेही तरुण, एक श्यामवर्णी, दुसरा गौरवर्णी, सौंदर्याचे मूर्तिमंत स्वरूप, विशाल भुजा, सुंदर मुख, तेजस्वी देह, आणि तरुण हत्तींसारखी गती व सामर्थ्य. त्यांच्या पायांवर ध्वज, वज्र, अंकुश, कमळ यांची खूण, आणि ते व्रजभूमी शोभवतात; त्यांची दृष्टी हसरी व करुणामय आहे. खेळात रमणारे, हार व वनमालांनी सुशोभित, पवित्र सुवासिक द्रव्यांनी अभिषिक्त, स्नान करून स्वच्छ वस्त्र परिधान केलेले. हे दोघेच आदिपुरुष, जगाचे कारण व स्वामी, पृथ्वीच्या कल्याणासाठी बलराम व केशव म्हणून स्वतःच्या अंशाने अवतरले आहेत. त्यांच्या तेजाने सर्व दिशांचा अंध:कार नाहीसा होतो—एक जण पाचूच्या पर्वतासारखा, दुसरा सोन्याने सुशोभित चांदीच्या पर्वतासारखा. अक्रूर प्रेमाने भारावून, रथावरून झपाट्याने उतरतो आणि कृष्ण-रामांच्या पायांवर लोटांगण घालतो. प्रभूचे दर्शन घेऊन, डोळ्यांतून अश्रू वाहतात, अंगावर रोमांच येतात, इतका आनंद होतो की तो स्वतःचे नावही उच्चारू शकत नाही. कृष्ण, ज्यांच्या हस्तावर रथचक्राची खूण आहे, तो अक्रूराला जवळ घेतो, प्रेमाने आलिंगन देतो, कारण तो नम्र भक्तांना प्रिय आहे. बलरामही त्याला आलिंगन देतो, त्याचा हात हातात घेतो आणि दोघेही त्याला घरात घेऊन जातात. त्याची विचारपूस करतात, सन्मानाने आसन देतात, पाय धुतात आणि मधमिश्रित पान देतात. पाहुण्याला गाय देतात, थकवा दूर करण्यासाठी प्रेमाने स्नान घालतात, व शुद्ध, भरपूर अन्न भक्तिभावाने वाढतात. अक्रूर जेवल्यावर, धर्मज्ञ राम प्रेमाने त्याला यज्ञातील सुगंध व हारांनी पुन्हा सन्मानित करतो. नंदबाबा त्याची योग्य प्रकारे विचारपूस करतात—"कंस जिवंत असताना, या दयारहित प्रदेशात तुझी कशी कुशलता आहे, दाशार्हा? आम्ही जणू क्रूर मालकाखालील गवळी आहोत." "तो दुष्ट कंस, ज्याने आपल्या भाच्यांचा त्यांच्या मातांच्या आक्रोशात वध केला—तुझ्या व तुझ्या लोकांच्या कल्याणाची आम्हाला शंका वाटते," असे नंदबाबा म्हणतात. अशा प्रकारे, अक्रूराच्या मनातील भक्तिभाव, उत्कंठा, आणि कृष्ण-राम यांच्या साक्षात्कारी दर्शनाचा अद्वितीय अनुभव यांचा हा प्रसंग अत्यंत पावन आणि हृदयस्पर्शी आहे.