ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അപി ദേവര്ഷിണാഽഽദിഷ്ടഃ സ കാലോഽയമുപസ്ഥിതഃ । യദാഽഽത്മനോഽങ്‌ഗമാക്രീഡം ഭഗവാന് ഉത്സിസൃക്ഷതി

ദേവർഷി പറഞ്ഞതുപോലെ ആ സമയമോ ഇപ്പോൾ എത്തിയിരിക്കുന്നു? ഭഗവാൻ ഭൂമിയിലെ ലീല അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന സമയമാണോ ഇതെന്ന്?

യസ്മാന്നഃ സമ്പദോ രാജ്യം ദാരാഃ പ്രാണാഃ കുലം പ്രജാഃ । ആസന് സപത്‍നവിജയോ ലോകാശ്ച യദനുഗ്രഹാത്

അവന്റെ കൃപകൊണ്ടാണ് നമുക്ക് സമ്പത്ത്, രാജ്യം, ഭാര്യമാർ, ജീവൻ, കുടുംബം, رعാജ്യവാസികൾ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചതും, ലോകങ്ങൾ പോലും ലഭിച്ചത്.

പശ്യോത്പാതാന് നരവ്യാഘ്ര ദിവ്യാന് ഭൌമാന് സദൈഹികാന് । ദാരുണാന്ശംസതോഽദൂരാദ് ഭയം നോ ബുദ്ധിമോഹനമ്

നരസിംഹനേ, ഈ ദൈവികവും ഭൂമിയിലെയും ശരീരത്തിലെയും ഭയാനകമായ ദുര്‍ലക്ഷണങ്ങൾ കാണു; അവ അടുത്ത് തന്നെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, നമ്മെ ഭയത്തിലും ആശങ്കയിലുമാക്കുന്നു.

ഊര്വക്ഷിബാഹവോ മഹ്യം സ്ഫുരന്ത്യങ്‌ഗ പുനഃ പുനഃ । വേപഥുശ്ചാപി ഹൃദയേ ആരാത് ദാസ്യന്തി വിപ്രിയമ്

എന്റെ തോളുകൾ, കണ്ണുകൾ, കൈകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും വിറയുന്നു; ഹൃദയം ചഞ്ചലമാകുന്നു; തീർച്ചയായും എന്തോ അനിഷ്ടം അടുത്ത് വരുന്നു.

ശിവൈഷോദ്യന്തം ആദിത്യം അഭിരൌതി അനലാനനാ । മാമങ്‌ഗ സാരമേയോഽയം അഭിരേഭത്യഭീരുവത്

അഗ്നിപോലെയുള്ള വായുള്ള പെൺനായ് ഉദയസൂര്യനോടു കുരയ്ക്കുന്നു; പ്രിയനേ, ഈ നായ് ഭയപ്പെട്ടവനുപോലെ എന്നെ നോക്കി കരയുന്നു.

ശസ്താഃ കുര്വന്തി മാം സവ്യം ദക്ഷിണം പശവോഽപരേ । വാഹാംശ്ച പുരുഷവ്യാഘ്ര ലക്ഷയേ രുദതോ മമ

മൃഗങ്ങൾ എനിക്കു വലത്തും ഇടത്തും ചുറ്റുന്നു; മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനേ, എന്റെ കുതിരകൾ കരയുന്നതും ഞാൻ കാണുന്നു.

മൃത്യുദൂതഃ കപോതോഽയം ഉലൂകഃ കമ്പയന് മനഃ । പ്രത്യുലൂകശ്ച കുഹ്വാനൈഃ അനിദ്രൌ ശൂന്യമിച്ഛതഃ

ഈ പ്രാവാണ് മരണത്തിന്റെ ദൂതൻ; ആണ്ടിക്കൊക്ക് എന്റെ മനസ്സിനെ അലയ്ക്കുന്നു; രാത്രിക്കൊക്ക് കുരയ്ക്കുന്നതും ഉറക്കം നഷ്ടപ്പെടുന്നതും ശൂന്യതയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ധൂമ്രാ ദിശഃ പരിധയഃ കമ്പതേ ഭൂഃ സഹാദ്രിഭിഃ । നിര്ഘാതശ്ച മഹാംസ്താത സാകം ച സ്തനയിത്‍നുഭിഃ

ദിശകൾ മുഴുവൻ പുകകൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, മലകളോടൊപ്പം ഭൂമി വിറയുന്നു; പ്രിയനേ, വലിയ ഇടിമിന്നലും ഇടിയുമുണ്ട്.

വായുര്വാതി ഖരസ്പര്ശോ രജസാ വിസൃജംസ്തമഃ । അസൃഗ് വര്ഷന്തി ജലദാ ബീഭത്സം ഇവ സര്വതഃ

കാറ്റ് കഠിനമായി വീശുന്നു, പൊടിയും ഇരുട്ടും പടർന്നുപോകുന്നു; മേഘങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും രക്തം മഴയിടുന്നു, അത്യന്തം ഭയാനകമായ രീതിയിൽ.

സൂര്യം ഹതപ്രഭം പശ്യ ഗ്രഹമര്ദം മിഥോ ദിവി । സസങ്‌കുലൈര്ഭൂതഗണൈഃ ജ്വലിതേ ഇവ രോദസീ

സൂര്യന്റെ പ്രകാശം മങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു; ഗ്രഹങ്ങൾ ആകാശത്ത് തമ്മിൽ കൂട്ടിയിടിക്കുന്നു; ആകാശം അന്യജാതി ജീവികളാൽ നിറഞ്ഞതുപോലെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലും തോന്നുന്നു.

നദ്യോ നദാശ്ച ക്ഷുഭിതാഃ സരാംസി ച മനാംസി ച । ന ജ്വലത്യഗ്നിരാജ്യേന കാലോഽയം കിം വിധാസ്യതി

നദികളും പുഴകളും കലങ്ങിപ്പോകുന്നു, തടാകങ്ങളും മനസ്സുകളും അതുപോലെ. അഗ്നി നെയ്യിട്ട് കൊടുത്താലും കത്തുന്നില്ല. ഈ കാലം എന്ത് കൊണ്ടുവരുമോ എന്ന് അറിയില്ല.

ന പിബന്തി സ്തനം വത്സാ ന ദുഹ്യന്തി ച മാതരഃ । രുദന്ത്യശ്രുമുഖാ ഗാവോ ന ഹൃഷ്യന്തി ഋഷഭാ വ്രജേ

കിടാക്കൾ അമ്മയുടെ പാൽ കുടിക്കാറില്ല, പശുക്കൾക്കും പാൽ വരാറില്ല. പശുക്കൾ കണ്ണുനീർ വീഴ്ത്തി കരയുന്നു, കാളകൾക്കും ആനന്ദം ഇല്ല.

ദൈവതാനി രുദന്തീവ സ്വിദ്യന്തി ഹ്യുച്ചലന്തി ച । ഇമേ ജനപദാ ഗ്രാമാഃ പുരോദ്യാനാകരാശ്രമാഃ । ഭ്രഷ്ടശ്രിയോ നിരാനന്ദാഃ കിമഘം ദര്ശയന്തി നഃ

ദേവതകൾ കരയുന്നതുപോലെയും, വിയർക്കുന്നതുപോലെയും, വിറയ്ക്കുന്നതുപോലെയും തോന്നുന്നു. ഈ നാട്ടുകളും ഗ്രാമങ്ങളും തോട്ടങ്ങളും കുളങ്ങളും ആശ്രമങ്ങളും തിളക്കവും സന്തോഷവും നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവ എന്ത് ദുർഭാഗ്യമാണ് നമ്മെ കാണിക്കുന്നത്?

മന്യ ഏതൈര്മഹോത്പാതൈഃ നൂനം ഭഗവതഃ പദൈഃ । അനന്യപുരുഷശ്രീഭിഃ ഹീനാ ഭൂര്ഹതസൌഭഗാ

ഈ വലിയ അശുഭസൂചനകൾ കണ്ടപ്പോൾ, ഭഗവാന്റെ സാന്നിധ്യവും അവന്റെ ഭാഗ്യത്തോടെ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ട മഹാന്മാരും ഭൂമിയിൽ ഇല്ലാതായതുകൊണ്ടാണ് ഭൂമി ഐശ്വര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടതെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.

ഇതി ചിന്തയതസ്തസ്യ ദൃഷ്ടാരിഷ്ടേന ചേതസാ । രാജ്ഞഃ പ്രത്യാഗമദ് ബ്രഹ്മന് യദുപുര്യാഃ കപിധ്വജഃ

ഇങ്ങനെ ദുർലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടു ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണനേ, യദുപുരിയിൽ നിന്ന് കപിധ്വജൻ തിരികെ വന്നു.

തം പാദയോഃ നിപതിതം അയഥാപൂര്വമാതുരമ് । അധോവദനം അബ്ബിന്ദൂന് സൃജന്തം നയനാബ്ജയോഃ

അവനെ കാലിൽ വീണു, മുമ്പൊരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത വിധത്തിൽ വിഷമത്തോടെ, തല താഴ്ത്തി, കണ്ണുനീർ ചൊരിയുന്ന നിലയിൽ കണ്ടു.

വിലോക്യ ഉദ്വിഗ്നഹൃദയോ വിച്ഛായം അനുജം നൃപഃ । പൃച്ഛതി സ്മ സുഹൃത് മധ്യേ സംസ്മരന് നാരദേരിതമ്

അനുജന്റെ മുഖം മങ്ങിയതും മനസ്സ് ഉത്കണ്ഠയോടെ നിറഞ്ഞതും കണ്ട രാജാവ്, സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഇടയിൽ, നാരദൻ പറഞ്ഞതുകൾ ഓർത്ത് ചോദിച്ചു.

യുധിഷ്ഠിര ഉവാച । കച്ചിദാനര്തപുര്യാം നഃ സ്വജനാഃ സുഖമാസതേ । മധുഭോജദശാര്ഹാര്ഹ സാത്വതാന്ധകവൃഷ്ണയഃ

യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: അനർത്തപുരിയിൽ നമ്മുടെ ബന്ധുക്കളായ മധു, ഭോജ, ദശാർഹ, ആഹുക, സാത്വത, അന്ധക, വൃഷ്ണി എന്നിവർ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുമോ?

ശൂരോ മാതാമഹഃ കച്ചിത് സ്വസ്ത്യാസ്തേ വാഥ മാരിഷഃ । മാതുലഃ സാനുജഃ കച്ചിത് കുശല്യാനകദുന്ദുഭിഃ

ശൂരൻ, നമ്മുടെ അമ്മാവൻ, സുഖമായിരിക്കുന്നു, അവന്റെ ഭാര്യയും സുഖമാണോ? അമ്മാവനും സഹോദരന്മാരും അനകദുണ്ടുഭിയും സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നാണോ?

സപ്ത സ്വസാരസ്തത്പത്‍ന്യോ മാതുലാന്യഃ സഹാത്മജാഃ । ആസതേ സസ്നുഷാഃ ക്ഷേമം ദേവകീപ്രമുഖാഃ സ്വയമ്

ഏഴു സഹോദരിമാർ, അവരുടെ ഭർത്താക്കന്മാർ, മറ്റു അമ്മാവന്മാർ അവരുടെ പുത്രന്മാരും, അവരുടെ മരുമക്കളും, ദേവകി അടക്കം എല്ലാവരും സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നാണോ?

കച്ചിത് രാജാഽഽഹുകോ ജീവതി അസത്പുത്രോഽസ്യ ചാനുജഃ । ഹൃദീകഃ സസുതോഽക്രൂരോ ജയന്തഗദസാരണാഃ

രാജാവ് ആഹുകൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നാണോ? അവന്റെ ദുഷ്ടപുത്രനും അനിയനും? ഹൃദികനും പുത്രനും അക്രൂരനും ജയന്തനും ഗദയും സാരണനും സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നാണോ?

ആസതേ കുശലം കച്ചിത് യേ ച ശത്രുജിദാദയഃ । കച്ചിദാസ്തേ സുഖം രാമോ ഭഗവാന് സാത്വതാം പ്രഭുഃ

ശത്രുജിത് മുതലായവർ സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നാണോ? സാത്വതരുടെ പ്രഭുവായ രാമൻ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു എന്നാണോ?

പ്രദ്യുമ്നഃ സര്വവൃഷ്ണീനാം സുഖമാസ്തേ മഹാരഥഃ । ഗമ്ഭീരരയോഽനിരുദ്ധോ വര്ധതേ ഭഗവാനുത

മഹാരഥനായ പ്രത്യുമ്നൻ, എല്ലാ വൃഷ്ണികളുടെയും അഭിമാനമായവൻ, സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നാണോ? ആഴമുള്ള മനസ്സുള്ള അനിരുദ്ധൻ വളർന്ന് അനുഗ്രഹം പ്രാപിക്കുന്നു എന്നാണോ?

സുഷേണശ്ചാരുദേഷ്ണശ്ച സാമ്ബോ ജാമ്ബവതീസുതഃ । അന്യേ ച കാര്ഷ്ണിപ്രവരാഃ സപുത്രാ ഋഷഭാദയഃ

സുഷേണനും ചാരുദേഷ്ണനും ജാംബവതിയുടെ മകനായ സാംബനും, കർഷ്ണിവംശത്തിലെ പ്രമുഖരായ മറ്റു പലരും, അവരുടെ പുത്രന്മാരായ ഋഷഭൻ മുതലായവരും സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നാണോ?

തഥൈവാനുചരാഃ ശൌരേഃ ശ്രുതദേവോദ്ധവാദയഃ । സുനന്ദനന്ദശീര്ഷണ്യാ യേ ചാന്യേ സാത്വതര്ഷഭാഃ

അതു പോലെ തന്നെ, ശൗരിയുടെ അനുചരന്മാരായ ശ്രുതദേവൻ, ഉദ്ധവൻ, സുനന്ദൻ, നന്ദൻ, ശീർഷണ്യൻ എന്നിവരും മറ്റു സാത്വതപ്രമുഖരും സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നാണോ?

അപി സ്വസ്ത്യാസതേ സര്വേ രാമകൃഷ്ണ ഭുജാശ്രയാഃ । അപി സ്മരന്തി കുശലം അസ്മാകം ബദ്ധസൌഹൃദാഃ

രാമനും കൃഷ്ണനും ആശ്രയിക്കുന്ന എല്ലാവരും സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നാണോ? നമ്മോടുള്ള സൗഹൃദം ഉറപ്പുള്ളവർ നമ്മുടെ ക്ഷേമം ഓർക്കുന്നു എന്നാണോ?

ഭഗവാനപി ഗോവിന്ദോ ബ്രഹ്മണ്യോ ഭക്തവത്സലഃ । കച്ചിത്പുരേ സുധര്മായാം സുഖമാസ്തേ സുഹൃദ്‌വൃതഃ

ബ്രാഹ്മണന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്നതും ഭക്തന്മാരോട് പ്രീതിയുള്ളതുമായ ഭഗവാൻ ഗോവിന്ദൻ സുധർമ്മപുരിയിൽ സുഹൃത്തുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു എന്നാണോ?

മങ്‌ഗലായ ച ലോകാനാം ക്ഷേമായ ച ഭവായ ച । ആസ്തേ യദുകുലാമ്ഭോധൌ ആദ്യോഽനന്തസഖഃ പുമാന്

ലോകങ്ങളുടെ മംഗളത്തിനും ക്ഷേമത്തിനും ഉന്നതിക്കും വേണ്ടി ആദിപുരുഷനും അനന്തസഖാവുമായവൻ യദുകുലസമുദ്രത്തിൽ തുടരുന്നു എന്നാണോ?

യദ്‍ബാഹുദണ്ഡഗുപ്തായാം സ്വപുര്യാം യദവോഽര്ചിതാഃ । ക്രീഡന്തി പരമാനന്ദം മഹാപൌരുഷികാ ഇവ

സ്വന്തം നഗരത്തിൽ, ശക്തമായ കൈകളാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന യദുക്കൾ ആദരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അവർ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ മഹാശൂരന്മാരെപ്പോലെ കളിക്കുന്നു.