ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഏവം വിഹാരൈഃ കൌമാരൈഃ കൌമാരം ജഹതുര്വ്രജേ । നിലായനൈഃ സേതുബന്ധൈഃ മര്കടോത്പ്ലവനാദിഭിഃ

ഇങ്ങനെ, ഒളിച്ചുകളികൾ, കെട്ടിടങ്ങൾ പണിയൽ, കുരങ്ങുപോലെയുള്ള ചാടലുകൾ തുടങ്ങിയ ബാല്യകാല വിനോദങ്ങളിൽ അവർ വ്രജയിൽ ബാല്യകാലം ചെലവഴിച്ചു.

ശൌനക ഉവാച । അശ്വത്ഥാമ്നോപസൃഷ്ടേന ബ്രഹ്മശീര്ഷ്ണോരുതേജസാ । ഉത്തരായാ ഹതോ ഗര്ഭ ഈശേനാജീവിതഃ പുനഃ

ശൗനകൻ ചോദിച്ചു: അശ്വത്താമൻ ഉപയോഗിച്ച ബ്രഹ്മശിരസ്സായുധത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ ഉത്തരയുടെ ഗർഭം നശിച്ചെങ്കിലും, ഭഗവാന്റെ കൃപയാൽ ആ കുഞ്ഞിന് വീണ്ടും ജീവൻ ലഭിച്ചു.

തസ്യ ജന്മ മഹാബുദ്ധേഃ കര്മാണി ച മഹാത്മനഃ । നിധനം ച യഥൈവാസീത് സ പ്രേത്യ ഗതവാന് യഥാ

ആ മഹാബുദ്ധിയുള്ള മഹാത്മാവിന്റെ ജനനവും, മഹത്തായ പ്രവൃത്തികളും, എങ്ങനെ അന്ത്യം സംഭവിച്ചു, മരിച്ചശേഷം എവിടേക്ക് പോയി എന്നതുമൊക്കെ ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

തദിദം ശ്രോതുമിച്ഛാമോ ഗദിതും യദി മന്യസേ । ബ്രൂഹി നഃ ശ്രദ്ദധാനാനാം യസ്യ ജ്ഞാനമദാച്ഛുകഃ

നിങ്ങൾക്ക് ഉചിതമെന്ന് തോന്നിയാൽ, ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് ഇതൊക്കെ പറയാമോ? ഞങ്ങൾ ശ്രദ്ദയോടെ കേൾക്കുന്നവരാണ്; ഈ ജ്ഞാനം ശുകമുനി നൽകിയതാണ്.

സൂത ഉവാച । അപീപലദ്ധര്മരാജഃ പിതൃവദ് രഞ്ജയന് പ്രജാഃ । നിഃസ്പൃഹഃ സര്വകാമേഭ്യഃ കൃഷ്ണപാദാനുസേവയാ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ പിതാവിനെപോലെ رعാജ്യത്തെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; കൃഷ്ണന്റെ പാദസേവനത്തിലൂടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളിലും അസക്തനായിരുന്നു.

സമ്പദഃ ക്രതവോ ലോകാ മഹിഷീ ഭ്രാതരോ മഹീ । ജമ്ബൂദ്വീപാധിപത്യം ച യശശ്ച ത്രിദിവം ഗതമ്

അവനു സമ്പത്തും യാഗങ്ങളും രാജ്യങ്ങളും ഭാര്യമാരും സഹോദരന്മാരും ജംബൂദ്വീപിന്റെ ഭരണവും സ്വർഗ്ഗത്തോളം എത്തിയ പ്രശസ്തിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

കിം തേ കാമാഃ സുരസ്പാര്ഹാ മുകുന്ദമനസോ ദ്വിജാഃ । അധിജഹ്രുര്മുദം രാജ്ഞഃ ക്ഷുധിതസ്യ യഥേതരേ

ദ്വിജന്മാരേ, മുകുന്ദനിൽ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കിയവർക്കു ദേവന്മാരും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഭോഗങ്ങൾക്കു എന്ത് വിലയുണ്ട്? വിശപ്പുള്ള രാജാവിന് മറ്റെന്തെങ്കിലും സന്തോഷം തരുന്നതുപോലെ, അവയ്ക്കും അത്രമേൽ സന്തോഷം തന്നില്ല.

മാതുര്ഗര്ഭഗതോ വീരഃ സ തദാ ഭൃഗുനന്ദന । ദദര്ശ പുരുഷം കഞ്ചിദ് ദഹ്യമാനോഽസ്ത്രതേജസാ

ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനായോ, അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ആ വീരനായ കുഞ്ഞ്, ആയുധത്തിന്റെ തീപോലുള്ള ശക്തിയിൽ ദഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു അത്ഭുതമായ പുരുഷനെ കണ്ടു.

അങ്‌ഗുഷ്ഠമാത്രമമലം സ്ഫുരത് പുരട മൌലിനമ് । അപീവ്യദര്ശനം ശ്യാമം തഡിദ് വാസസമച്യുതമ്

അവൻ ഒരു വിരൽ വലുപ്പമുള്ള, നിർമ്മലമായ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കിരീടം ധരിച്ച, കനകവർണ്ണമായ വസ്ത്രം ധരിച്ച, കറുത്തവണ്ണം, അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ, അച്യുതനായ ആ രൂപം കണ്ടു.

ശ്രീമദ് ദീര്ഘചതുര്ബാഹും തപ്തകാഞ്ചന കുണ്ഡലമ് । ക്ഷതജാക്ഷം ഗദാപാണിം ആത്മനഃ സര്വതോ ദിശമ് । പരിഭ്രമന്തം ഉല്കാഭാം ഭ്രാമയന്തം ഗദാം മുഹുഃ

മഹിമയോടെ, നീണ്ട നാല് കൈകളും, കത്തിപോലുള്ള പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കാതുകമ്മുകളും, ചുവന്ന കണ്ണുകളും, കൈയിൽ ഗദയും, കുഞ്ഞിന്റെ ചുറ്റും എല്ലാ ദിശകളിലും സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട്, തീപൊലുള്ള ഉൽക്കപോലെ ആ ഗദയെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചുറ്റിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

അസ്ത്രതേജഃ സ്വഗദയാ നീഹാരമിവ ഗോപതിഃ । വിധമന്തം സന്നികര്ഷേ പര്യൈക്ഷത ക ഇത്യസൌ

സ്വന്തം ഗദയാൽ ആ ആയുധത്തിന്റെ തീപോലുള്ള ശക്തി, കാളയുടെ ഉടമ മഞ്ഞ് പടർത്തുന്നതുപോലെ, അകറ്റി. കുഞ്ഞ് അതിനെ ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കി, 'ഇവൻ ആരാണ്?' എന്നു വിചാരിച്ചു.

വിധൂയ തദമേയാത്മാ ഭഗവാന് ധര്മഗുബ് വിഭുഃ । മിഷതോ ദശമാസസ്യ തത്രൈവാന്തര്ദധേ ഹരിഃ

അങ്ങനെ ആ ഭയത്തെ അകറ്റിയ ശേഷം, അളവറ്റ ആത്മാവായ, ധർമ്മത്തിന്റെ രക്ഷകനായ, സർവ്വവ്യാപിയായ ഭഗവാൻ, പത്ത് മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, കുഞ്ഞിന്റെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ തന്നെയെന്തോ അപ്രത്യക്ഷനായി.

തതഃ സര്വഗുണോദര്കേ സാനുകൂല ഗ്രഹോദയേ । ജജ്ഞേ വംശധരഃ പാണ്ഡോഃ ഭൂയഃ പാണ്ഡുരിവൌജസാ

അതിനുശേഷം, എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉദിച്ചപ്പോൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ അനുകൂലമായപ്പോൾ, പാണ്ഡുവിന്റെ വംശത്തുള്ള വംശധാരിയായവൻ, പാണ്ഡുവിനോടു തുല്യമായ ശക്തിയോടെ, വീണ്ടും ജനിച്ചു.

തസ്യ പ്രീതമനാ രാജാ വിപ്രൈര്ധൌമ്യ കൃപാദിഭിഃ । ജാതകം കാരയാമാസ വാചയിത്വാ ച മങ്‌ഗലമ്

രാജാവിന് മനസ്സിൽ വലിയ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു. ധൗമ്യനും കൃപനും മറ്റ് ബ്രാഹ്മണന്മാരും ചേർന്ന് കുഞ്ഞിന്റെ ജാതകം നോക്കി, മംഗളങ്ങൾ ചൊല്ലി, ശുഭകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി.

ഹിരണ്യം ഗാം മഹീം ഗ്രാമാന് ഹസ്ത്യശ്വാന് നൃപതിര്വരാന് । പ്രാദാത്സ്വന്നം ച വിപ്രേഭ്യഃ പ്രജാതീര്ഥേ സ തീര്ഥവിത്

തീർത്ഥങ്ങളിൽ വിശിഷ്ടനായ രാജാവ്, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സ്വർണം, പശു, ഭൂമി, ഗ്രാമങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, ഉത്തമമായ അന്നം എന്നിവ ദാനം ചെയ്തു.

തമൂചുര്ബ്രാഹ്മണാസ്തുഷ്ടാ രാജാനം പ്രശ്രയാന്വിതമ് । ഏഷ ഹ്യസ്മിന് പ്രജാതന്തൌ പുരൂണാം പൌരവര്ഷഭ

തൃപ്തരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ, വിനയപൂർവ്വം രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'പുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായോ, നിങ്ങളുടെ ഈ വംശത്തിൽ ഇദ്ദേഹമാണ് പ്രധാനനായവൻ.'

ദൈവേനാപ്രതിഘാതേന ശുക്ലേ സംസ്ഥാമുപേയുഷി । രാതോ വോഽനുഗ്രഹാര്ഥായ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ

'ദൈവത്തിന്റെ തടസ്സമില്ലാത്ത ഇച്ഛയാൽ, വെള്ളമുടി അവസാനിക്കുമ്പോൾ, വിശ്ണുവായ സർവ്വശക്തൻ നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിനായി ഇദ്ദേഹത്തെ അയച്ചിരിക്കുന്നു.'

തസ്മാന്നാമ്നാ വിഷ്ണുരാത ഇതി ലോകേ ബൃഹച്ഛ്രവാഃ । ഭവിഷ്യതി ന സന്ദേഹോ മഹാഭാഗവതോ മഹാന്

'അതിനാൽ, ലോകത്ത് ഇദ്ദേഹം വിശ്ണുരാത എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാകും. സംശയമില്ല, ഇദ്ദേഹം മഹാഭക്തനും മഹാനുമാണ്.'

യുധിഷ്ഠിര ഉവാച । അപ്യേഷ വംശ്യാന് രാജര്ഷീന് പുണ്യശ്ലോകാന് മഹാത്മനഃ । അനുവര്തിതാ സ്വിദ്യശസാ സാധുവാദേന സത്തമാഃ

യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: 'ഈ കുട്ടി നമ്മുടെ വംശത്തിലെ മഹാത്മാക്കളായ, പുണ്യശ്ലോകന്മാരായ രാജർഷിമാരുടെ സദാചാരപഥം പിന്തുടരുംവോ? നല്ലവരും ജ്ഞാനികളും പ്രശംസിക്കുന്നവനാവുമോ?'

ബ്രാഹ്മണാ ഊചുഃ । പാര്ഥ പ്രജാവിതാ സാക്ഷാത് ഇക്ഷ്വാകുരിവ മാനവഃ । ബ്രഹ്മണ്യഃ സത്യസന്ധശ്ച രാമോ ദാശരഥിര്യഥാ

ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു: 'പൃഥയുടെ പുത്രാ, ഇദ്ദേഹം മനുഷ്യരിൽ ഇക്ഷ്വാകുവിനെപ്പോലെ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനാകും; ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു ഭക്തിയും സത്യനിഷ്ഠയും രാമചന്ദ്രനെപ്പോലെയും കാണിക്കും.'

ഏഷ ദാതാ ശരണ്യശ്ച യഥാ ഹ്യൌശീനരഃ ശിബിഃ । യശോ വിതനിതാ സ്വാനാം ദൌഷ്യന്തിരിവ യജ്വനാമ്

'ദാനത്തിൽ ഉഷീനരവംശത്തിലെ ശിബിയെപ്പോലെയും, അഭയം നൽകുന്നതിൽ അതുപോലെയും, യജ്ഞങ്ങളിൽ ദുഷ്യന്തന്റെ പുത്രനെപ്പോലെ സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ കീർത്തി വ്യാപിപ്പിക്കുന്നവനുമാകും.'

ധന്വിനാമഗ്രണീരേഷ തുല്യശ്ചാര്ജുനയോര്ദ്വയോഃ । ഹുതാശ ഇവ ദുര്ധര്ഷഃ സമുദ്ര ഇവ ദുസ്തരഃ

'വില്ലാളികളിൽ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിലായിരിക്കും; ഇരുവർ അർജ്ജുനന്മാരെപ്പോലെയും; തീപോലെ ജയിക്കാൻ പ്രയാസം, സമുദ്രത്തെപ്പോലെ കടക്കാൻ ദുഷ്കരൻ.'

മൃഗേന്ദ്ര ഇവ വിക്രാന്തോ നിഷേവ്യോ ഹിമവാനിവ । തിതിക്ഷുര്വസുധേവാസൌ സഹിഷ്ണുഃ പിതരാവിവ

'മൃഗങ്ങളിൽ സിംഹത്തെപ്പോലെ ധൈര്യശാലി, ഹിമാലയത്തെപ്പോലെ അചഞ്ചലൻ, ഭൂമിയെപ്പോലെ ക്ഷമയുള്ളവൻ, മാതാപിതാക്കളെപ്പോലെ സഹിഷ്ണുവും.'

പിതാമഹസമഃ സാമ്യേ പ്രസാദേ ഗിരിശോപമഃ । ആശ്രയഃ സര്വഭൂതാനാം യഥാ ദേവോ രമാശ്രയഃ

'തുല്യതയിൽ പിതാമഹനെപ്പോലെയും, ദയയിൽ ശിവനെപ്പോലെയും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ആശ്രയമായ്, ലക്ഷ്മിക്ക് ദൈവം ആശ്രയമായതുപോലെ.'

സര്വസദ്‍ഗുണമാഹാത്മ്യേ ഏഷ കൃഷ്ണമനുവ്രതഃ । രന്തിദേവ ഇവോദാരോ യയാതിരിവ ധാര്മികഃ

കൃഷ്ണഭക്തനായ ഇദ്ദേഹത്തിന് എല്ലാ നല്ല ഗുണങ്ങളും മഹത്വവും ഉണ്ട്. രന്തിദേവനെ പോലെ ഉദാരനും യയാതിയെ പോലെ ധാർമ്മികനും ആണു.

ധൃത്യാ ബലിസമഃ കൃഷ്ണേ പ്രഹ്രാദ ഇവ സദ്‍ഗ്രഹഃ । ആഹര്തൈഷോഽശ്വമേധാനാം വൃദ്ധാനാം പര്യുപാസകഃ

ധൈര്യത്തിൽ ബലിയെപ്പോലെ, കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ പ്രഹ്ലാദനെപ്പോലെ, ഇദ്ദേഹം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തുകയും മുതിർന്നവരെ സേവിക്കുകയും ചെയ്യും.

രാജര്ഷീണാം ജനയിതാ ശാസ്താ ചോത്പഥഗാമിനാമ് । നിഗ്രഹീതാ കലേരേഷ ഭുവോ ധര്മസ്യ കാരണാത്

രാജർഷിമാരുടെ പിതാവായും തെറ്റുവഴിയിലേക്കു പോകുന്നവരെ ശാസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് ഇദ്ദേഹം. ഭൂമിയിൽ ധർമ്മം നിലനിർത്താൻ കലിയെ നിയന്ത്രിക്കും.

തക്ഷകാദാത്മനോ മൃത്യും ദ്വിജപുത്രോപസര്ജിതാത് । പ്രപത്സ്യത ഉപശ്രുത്യ മുക്തസങ്‌ഗഃ പദം ഹരേഃ

ബ്രാഹ്മണപുത്രൻ അയച്ച തക്ഷകന്റെ വഴി മരണവാർത്ത അറിഞ്ഞ്, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് ഹരിയുടെ പദം പ്രാപിക്കും.

ജിജ്ഞാസിതാത്മ യാഥാര്ഥ്യോ മുനേര്വ്യാസസുതാദസൌ । ഹിത്വേദം നൃപ ഗങ്‌ഗായാം യാസ്യത്യദ്ധാ അകുതോഭയമ്

സ്വയം എന്താണെന്നു അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, വ്യാസപുത്രനായ മഹർഷിയിൽ നിന്ന് ഉപദേശം കേട്ട്, രാജാവേ, ഗംഗയിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭയമില്ലാതെ നേരെ യാത്രയാകും.