ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

തമയം മന്യതേ ലോകോ ഹ്യസങ്‌ഗമപി സങ്‌ഗിനമ് । ആത്മൌപമ്യേന മനുജം വ്യാപൃണ്വാനം യതോഽബുധഃ

അറിയാത്തവരായ ലോകം, അവന്‍ ബന്ധമില്ലാത്തവനാണെന്നു മനസ്സിലാക്കാതെ, തന്റെ മനസിന്റെ അളവില്‍ മനുഷ്യനെ പോലെ ലോകകാര്യങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്നവനെന്നു കരുതുന്നു.

ഏതത് ഈശനമീശസ്യ പ്രകൃതിസ്ഥോഽപി തദ്‍ഗുണൈഃ । ന യുജ്യതേ സദാഽത്മസ്ഥൈഃ യഥാ ബുദ്ധിസ്തദാശ്രയാ

ഇതാണ് ഈശ്വരന്റെ മഹത്വം: പ്രകൃതിയില്‍ നിലകൊള്ളുന്നുവെങ്കിലും, അവന്‍ അതിന്റെ ഗുണങ്ങളില്‍ ഒരിക്കലും കുടുങ്ങുന്നില്ല; അവനില്‍ ആശ്രയം വയ്ക്കുന്നവരുടെ ബുദ്ധിയും അതിന്റെ ഗുണങ്ങളില്‍ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

തം മേനിരേഽബലാ മൂഢാഃ സ്ത്രൈണം ചാനുവ്രതം രഹഃ । അപ്രമാണവിദോ ഭര്തുഃ ഈശ്വരം മതയോ യഥാ

ഭര്‍ത്താവിന്റെ മഹത്വം അറിയാത്ത മണ്ടനായ സ്ത്രീകള്‍ അവനെ തങ്ങളുടെ സ്വന്തം പുരുഷനായി, രഹസ്യത്തില്‍ തങ്ങളോടു മാത്രം ഭക്തിയുള്ളവനായി കരുതി; അതുപോലെ തന്നെ, സാധാരണ മനസ്സുകള്‍ ഈശ്വരനെ പരിമിതനായവനെന്നു തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു.

വൃഷായമാണൌ നര്ദന്തൌ യുയുധാതേ പരസ്പരമ് । അനുകൃത്യ രുതൈര്ജന്തൂന് ചേരതുഃ പ്രാകൃതൌ യഥാ

രണ്ടുപേരും കാളകള്‍ പോലെ ഉച്ചത്തില്‍ കുരയ്ക്കുകയും, പരസ്പരം കളിച്ചുകൊണ്ട് മൃഗങ്ങളുടെ ശബ്ദം അനുകരിക്കുകയും, സാധാരണ ജീവികളായി പെരുമാറുകയും ചെയ്തു.

കദാചിദ് യമുനാതീരേ വത്സാന് ചാരയതോഃ സ്വകൈഃ । വയസ്യൈഃ കൃഷ്ണബലയോഃ ജിഘാംസുര്ദൈത്യ ആഗമത്

ഒരു ദിവസം, യമുനയുടെ തീരത്ത് കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം കാളക്കുട്ടികളെ മേയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്‍, അവരെ കൊല്ലാന്‍ ഉദ്ദേശിച്ച ഒരു അസുരന്‍ എത്തി.

തം വത്സരൂപിണം വീക്ഷ്യ വത്സയൂഥഗതം ഹരിഃ । ദര്ശയന് ബലദേവായ ശനൈര്മുഗ്ധ ഇവാസദത്

വത്സത്തിന്റെ രൂപം എടുത്ത് കാളക്കുട്ടകളുടെ കൂട്ടത്തില്‍ ലയിച്ചിരുന്ന ആ അസുരനെ കണ്ട്, ഹരി നിരപരാധിയായി നടിച്ച് പതുക്കെ ഇരുന്ന്, ബാലരാമനോട് അത് കാണിച്ചു.

ഗൃഹീത്വാ അപരപാദാഭ്യാം സഹലാങ്‌ഗൂലമച്യുതഃ । ഭ്രാമയിത്വാ കപിത്ഥാഗ്രേ പ്രാഹിണോദ് ഗതജീവിതമ് । സ കപിത്ഥൈര്മഹാകായഃ പാത്യമാനൈഃ പപാത ഹ

അച്യുതന്‍ ആ അസുരനെ വാലും പിന്നക്കാലുകളും പിടിച്ച്, ചുറ്റി കപിത്തവൃക്ഷത്തിന്റെ മുകളിലേക്ക് എറിഞ്ഞു; വലിയ ശരീരമുള്ള ആ അസുരന്‍ വീണ കപിത്തഫലങ്ങള്‍ കൊണ്ട് അടിയേറ്റ് അവിടെ തന്നെ വീണു.

തം വീക്ഷ്യ വിസ്മിതാ ബാലാഃ ശശംസുഃ സാധു സാധ്വിതി । ദേവാശ്ച പരിസന്തുഷ്ടാ ബഭൂവുഃ പുഷ്പവര്ഷിണഃ

ഇത് കണ്ട കുട്ടികള്‍ അതിശയത്തോടെ 'ശഭാശ്, ശഭാശ്' എന്നു വിളിച്ചു; ദേവതകള്‍ സന്തോഷത്തോടെ പുഷ്പവര്‍ഷം ചെയ്തു.

തൌ വത്സപാലകൌ ഭൂത്വാ സര്വലോകൈകപാലകൌ । സപ്രാതരാശൌ ഗോവത്സാന് ചാരയന്തൌ വിചേരതുഃ

സകലലോകങ്ങളുടെയും രക്ഷകരായ ആ രണ്ടുപേരും, കാളക്കുട്ടകളെ മേയിക്കുന്ന ബാലന്മാരായി നടിച്ച്, പതിവ് പോലെ രാവിലെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

സ്വം സ്വം വത്സകുലം സര്വേ പായയിഷ്യന്ത ഏകദാ । ഗത്വാ ജലാശയാഭ്യാശം പായയിത്വാ പപുര്ജലമ്

ഒരു ദിവസം, ഓരോ കുട്ടിയും തങ്ങളുടെ കാളക്കുട്ടകളെ ജലാശയത്തിന്റെ അരികിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; അവരെ വെള്ളം കുടിപ്പിച്ച ശേഷം, അവരും വെള്ളം കുടിച്ചു.

തേ തത്ര ദദൃശുര്ബാലാ മഹാസത്ത്വമവസ്ഥിതമ് । തത്രസുര്വജ്രനിര്ഭിന്നം ഗിരേഃ ശൃങ്‌ഗമിവ ച്യുതമ്

അവിടെ ആ കുട്ടികൾ ഒരു മഹത്തായ ജീവിയെ കണ്ടു. അതു ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രം കൊണ്ട് തകർന്നുപോയ ഒരു പർവതശൃംഗംപോലെയായിരുന്നു.

സ വൈ ബകോ നാമ മഹാനസുരോ ബകരൂപധൃക് । ആഗത്യ സഹസാ കൃഷ്ണം തീക്ഷ്ണതുണ്ഡോഽഗ്രസദ്‍ബലീ

അത് ബക എന്ന മഹാശക്തിയുള്ള അസുരനായിരുന്നു; പക്ഷിയുടെ രൂപം എടുത്ത്, കഠിനമായ തൂണികൊണ്ട് കൃഷ്ണനെ പെട്ടെന്ന് പിടിച്ചു.

കൃഷ്ണം മഹാബകഗ്രസ്തം ദൃഷ്ട്വാ രാമാദയോഽര്ഭകാഃ । ബഭൂവുരിന്ദ്രിയാണീവ വിനാ പ്രാണം വിചേതസഃ

കൃഷ്ണനെ ആ വലിയ ബകൻ വിഴുങ്ങിയതുകണ്ട് രാമനും മറ്റു കുട്ടികളും ജീവൻ ഇല്ലാത്ത ഇന്ദ്രിയങ്ങൾപോലെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആയിത്തീർന്നു.

( മിശ്ര ) തം താലുമൂലം പ്രദഹന്തമഗ്നിവദ് ഗോപാലസൂനും പിതരം ജഗദ്‍ഗുരോഃ । ചച്ഛര്ദ സദ്യോഽതിരുഷാക്ഷതം ബകഃ തുണ്ഡേന ഹന്തും പുനരഭ്യപദ്യത

ഗോപാലന്റെ മകനായ ലോകഗുരു അഗ്നിപോലെ ബകന്റെ വായുടെ അടിത്തട്ടിൽ ദാഹം ഉണ്ടാക്കി; അതിനാൽ വേദനയാൽ ബകൻ ഉടൻ കൃഷ്ണനെ തുപ്പി പുറത്താക്കി, അതിനുശേഷം അത്യാക്രോഷത്തോടെ വീണ്ടും തൂണികൊണ്ട് കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.

തം ആപതന്തം സ നിഗൃഹ്യ തുണ്ഡയോഃ ദോര്ഭ്യാം ബകം കംസസഖം സതാം പതിഃ । പശ്യത്സു ബാലേഷു ദദാര ലീലയാ മുദാവഹോ വീരണവദ് ദിവൌകസാമ്

ബകൻ ആക്രമിക്കാൻ ഓടിയപ്പോൾ, സത്പുരുഷന്മാരുടെ രക്ഷകനും കംസന്റെ സുഹൃത്തുമായ കൃഷ്ണൻ തന്റെ കൈകളാൽ ബകന്റെ തൂണികെട്ടി, കുട്ടികൾ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അതിനെ ദൈവങ്ങൾക്കിടയിലെ വീരൻപോലെ എളുപ്പത്തിൽ പിളർത്തി, എല്ലാവർക്കും സന്തോഷം നൽകി.

തദാ ബകാരിം സുരലോകവാസിനഃ സമാകിരന് നന്ദനമല്ലികാദിഭിഃ । സമീഡിരേ ചാനകശങ്‌ഖസംസ്തവൈഃ തദ്വീക്ഷ്യ ഗോപാലസുതാ വിസിസ്മിരേ

അപ്പോൾ സ്വർഗ്ഗവാസികൾ ബകന്റെ ശത്രുവായ കൃഷ്ണനു നന്ദനപൂവും മല്ലികപ്പൂവും ചിതറി, മൃദംഗവും ശംഖവും ഗാനംകൊണ്ടും അദ്ദേഹത്തെ സ്തുതിച്ചു; ഇത് കണ്ടു ഗോപാലന്മാരുടെ മക്കൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.

മുക്തം ബകാസ്യാദ് ഉപലഭ്യ ബാലകാ രാമാദയഃ പ്രാണമിവേന്ദ്രിയോ ഗണഃ । സ്ഥാനാഗതം തം പരിരഭ്യ നിര്വൃതാഃ പ്രണീയ വത്സാന് വ്രജമേത്യ തജ്ജഗുഃ

കൃഷ്ണൻ ബകന്റെ വായിൽ നിന്ന് മോചിതനായപ്പോൾ, രാമനെ മുന്നിൽ നിർത്തി കുട്ടികൾക്ക് ജീവൻ തിരിച്ചുവന്നതുപോലെ തോന്നി; അവർ സന്തോഷത്തോടെ കൃഷ്ണനെ അണച് പിടിച്ചു, കാളക്കുട്ടികളെ കൂട്ടി വ്രജത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി ആ സംഭവത്തെ പാടിക്കൊണ്ട് നടന്നു.

( അനുഷ്ടുപ് ) ശ്രുത്വാ തദ് വിസ്മിതാ ഗോപാ ഗോപ്യശ്ചാതിപ്രിയാദൃതാഃ । പ്രേത്യ ആഗതമിവോത്സുക്യാദ് ഐക്ഷന്ത തൃഷിതേക്ഷണാഃ

അത് കേട്ടു ഗോപന്മാരും അവരുടെ ഭാര്യമാരും അത്ഭുതത്തിലും അതിപ്രീതിയിലും കൃഷ്ണനെ മരിച്ചവൻ വീണ്ടും വന്നതുപോലെ അത്യാകാംക്ഷയോടെ നോക്കി.

അഹോ ബതാസ്യ ബാലസ്യ ബഹവോ മൃത്യവോഽഭവന് । അപ്യാസീദ് വിപ്രിയം തേഷാം കൃതം പൂര്വം യതോ ഭയമ്

അയ്യോ, ഈ ബാലൻ എത്രയോ അപകടങ്ങൾ നേരിട്ടിരിക്കുന്നു! നമ്മുടെ ഏതെങ്കിലും പണ്ടത്തെ ദോഷം തന്നെയാണ് ഈ ഭയത്തിന് കാരണം എന്നു തോന്നുന്നു.

അഥാപി അഭിഭവന്ത്യേനം നൈവ തേ ഘോരദര്ശനാഃ । ജിഘാംസയൈനമാസാദ്യ നശ്യന്ത്യഗ്നൌ പതങ്‌ഗവത്

എങ്കിലും, ആ ഭയാനകമായവൻമാർ കൃഷ്ണനെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല; കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവർ അഗ്നിയിൽ ചിറകു ചുട്ടുപോകുന്ന പുഴുക്കൾപോലെ നശിക്കുന്നു.

അഹോ ബ്രഹ്മവിദാം വാചോ നാസത്യാഃ സന്തി കര്ഹിചിത് । ഗര്ഗോ യദാഹ ഭഗവാന് അന്വഭാവി തഥൈവ തത്

ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ പറയുന്ന വാക്കുകൾ ഒരിക്കലും അസത്യമായിട്ടില്ല; ഗർഗമുനി പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ എല്ലാം സംഭവിച്ചു.

ഇതി നന്ദാദയോ ഗോപാഃ കൃഷ്ണരാമകഥാം മുദാ । കുര്വന്തോ രമമാണാശ്ച നാവിന്ദന് ഭവവേദനാമ്

ഇങ്ങനെ, നന്ദനും മറ്റു ഗോപന്മാരും കൃഷ്ണനും രാമനും സംബന്ധിച്ച കഥകൾ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞ് ആനന്ദത്തിൽ കാലം കഴിച്ചു, ലോകദുഃഖങ്ങൾ അറിയാതെ.

ഏവം വിഹാരൈഃ കൌമാരൈഃ കൌമാരം ജഹതുര്വ്രജേ । നിലായനൈഃ സേതുബന്ധൈഃ മര്കടോത്പ്ലവനാദിഭിഃ

ഇങ്ങനെ, ഒളിച്ചുകളികൾ, കെട്ടിടങ്ങൾ പണിയൽ, കുരങ്ങുപോലെയുള്ള ചാടലുകൾ തുടങ്ങിയ ബാല്യകാല വിനോദങ്ങളിൽ അവർ വ്രജയിൽ ബാല്യകാലം ചെലവഴിച്ചു.

ശൌനക ഉവാച । അശ്വത്ഥാമ്നോപസൃഷ്ടേന ബ്രഹ്മശീര്ഷ്ണോരുതേജസാ । ഉത്തരായാ ഹതോ ഗര്ഭ ഈശേനാജീവിതഃ പുനഃ

ശൗനകൻ ചോദിച്ചു: അശ്വത്താമൻ ഉപയോഗിച്ച ബ്രഹ്മശിരസ്സായുധത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ ഉത്തരയുടെ ഗർഭം നശിച്ചെങ്കിലും, ഭഗവാന്റെ കൃപയാൽ ആ കുഞ്ഞിന് വീണ്ടും ജീവൻ ലഭിച്ചു.

തസ്യ ജന്മ മഹാബുദ്ധേഃ കര്മാണി ച മഹാത്മനഃ । നിധനം ച യഥൈവാസീത് സ പ്രേത്യ ഗതവാന് യഥാ

ആ മഹാബുദ്ധിയുള്ള മഹാത്മാവിന്റെ ജനനവും, മഹത്തായ പ്രവൃത്തികളും, എങ്ങനെ അന്ത്യം സംഭവിച്ചു, മരിച്ചശേഷം എവിടേക്ക് പോയി എന്നതുമൊക്കെ ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

തദിദം ശ്രോതുമിച്ഛാമോ ഗദിതും യദി മന്യസേ । ബ്രൂഹി നഃ ശ്രദ്ദധാനാനാം യസ്യ ജ്ഞാനമദാച്ഛുകഃ

നിങ്ങൾക്ക് ഉചിതമെന്ന് തോന്നിയാൽ, ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് ഇതൊക്കെ പറയാമോ? ഞങ്ങൾ ശ്രദ്ദയോടെ കേൾക്കുന്നവരാണ്; ഈ ജ്ഞാനം ശുകമുനി നൽകിയതാണ്.

സൂത ഉവാച । അപീപലദ്ധര്മരാജഃ പിതൃവദ് രഞ്ജയന് പ്രജാഃ । നിഃസ്പൃഹഃ സര്വകാമേഭ്യഃ കൃഷ്ണപാദാനുസേവയാ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ പിതാവിനെപോലെ رعാജ്യത്തെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; കൃഷ്ണന്റെ പാദസേവനത്തിലൂടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളിലും അസക്തനായിരുന്നു.

സമ്പദഃ ക്രതവോ ലോകാ മഹിഷീ ഭ്രാതരോ മഹീ । ജമ്ബൂദ്വീപാധിപത്യം ച യശശ്ച ത്രിദിവം ഗതമ്

അവനു സമ്പത്തും യാഗങ്ങളും രാജ്യങ്ങളും ഭാര്യമാരും സഹോദരന്മാരും ജംബൂദ്വീപിന്റെ ഭരണവും സ്വർഗ്ഗത്തോളം എത്തിയ പ്രശസ്തിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

കിം തേ കാമാഃ സുരസ്പാര്ഹാ മുകുന്ദമനസോ ദ്വിജാഃ । അധിജഹ്രുര്മുദം രാജ്ഞഃ ക്ഷുധിതസ്യ യഥേതരേ

ദ്വിജന്മാരേ, മുകുന്ദനിൽ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കിയവർക്കു ദേവന്മാരും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഭോഗങ്ങൾക്കു എന്ത് വിലയുണ്ട്? വിശപ്പുള്ള രാജാവിന് മറ്റെന്തെങ്കിലും സന്തോഷം തരുന്നതുപോലെ, അവയ്ക്കും അത്രമേൽ സന്തോഷം തന്നില്ല.