ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

സ നിര്മായ പുരസ്തിസ്രോ ഹൈമീരൌപ്യായസീര്വിഭുഃ। ദുര്ലക്ഷ്യാപായസംയോഗാ ദുര്വിതര്ക്യപരിച്ഛദാഃ

അവൻ, അതിയായ ശക്തിയോടെ, പൊന്നിലും വെള്ളിയിലും ഇരുമ്പിലും മൂന്നു നഗരങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. അവ കാണാൻ വളരെ പ്രയാസവും, സൂക്ഷ്മമായി ബന്ധിപ്പിച്ചതും, ആരും കൽപ്പിക്കാനാകാത്ത സുരക്ഷിതത്വവുമുണ്ടായിരുന്നു.

താഭിസ്തേഽസുരസേനാന്യോ ലോകാംസ്ത്രീന്സേശ്വരാന്നൃപ। സ്മരന്തോ നാശയാം ചക്രുഃ പൂര്വവൈരമലക്ഷിതാഃ

ആ നഗരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അസുരസേനകളും അവരുടെ നേതാക്കളും പഴയ വൈരാഗ്യം ഓർത്ത്, മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി, രാജാവേ.

തതസ്തേ സേശ്വരാ ലോകാ ഉപാസാദ്യേശ്വരം നതാഃ। ത്രാഹി നസ്താവകാന്ദേവ വിനഷ്ടാംസ്ത്രിപുരാലയൈഃ

അപ്പോൾ ലോകങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരികളും അവരുടെ നേതാക്കളും ദൈവത്തോടു സമീപിച്ച് നമസ്കരിച്ചു: 'ദേവാ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കൂ! ത്രിപുരവാസികൾ ഞങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു' എന്നു പറഞ്ഞു.

അഥാനുഗൃഹ്യ ഭഗവാന്മാ ഭൈഷ്ടേതി സുരാന്വിഭുഃ। ശരം ധനുഷി സന്ധായ പുരേഷ്വസ്ത്രം വ്യമുഞ്ചത

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ അവരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, 'ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്നു പറഞ്ഞു, വില്ലിൽ അമ്പ് കെട്ടി നഗരങ്ങളിലേക്കു ആയുധം വിട്ടു.

തതോഽഗ്നിവര്ണാ ഇഷവ ഉത്പേതുഃ സൂര്യമണ്ഡലാത്। യഥാ മയൂഖസന്ദോഹാ നാദൃശ്യന്ത പുരോ യതഃ

തുടർന്ന്, അഗ്നിപോലുള്ള അമ്പുകൾ സൂര്യന്റെ വട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു; വെളിച്ചംപോലെയുള്ള അവ, നഗരങ്ങളിലേക്കു വരുമ്പോൾ കാണാനാവുന്നില്ലായിരുന്നു.

തൈഃ സ്പൃഷ്ടാ വ്യസവഃ സര്വേ നിപേതുഃ സ്മ പുരൌകസഃ। താനാനീയ മഹായോഗീ മയഃ കൂപരസേഽക്ഷിപത്

അവയാൽ ബാധിക്കപ്പെട്ട നഗരവാസികൾ എല്ലാവരും ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തി വീണു. മഹായോഗിയായ മായാവി അവരെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അമൃതം നിറഞ്ഞ കിണറ്റിലേക്ക് എറിഞ്ഞു.

സിദ്ധാമൃതരസസ്പൃഷ്ടാ വജ്രസാരാ മഹൌജസഃ। ഉത്തസ്ഥുര്മേഘദലനാ വൈദ്യുതാ ഇവ വഹ്നയഃ

അമൃതം തൊട്ടതോടെ, അവർ വജ്രംപോലുള്ള ശക്തിയും മഹാശക്തിയും നേടി, മേഘങ്ങൾ ചിതറുന്ന മിന്നലുപോലെ ഉയർന്നു.

വിലോക്യ ഭഗ്നസങ്കല്പം വിമനസ്കം വൃഷധ്വജമ്। തദായം ഭഗവാന്വിഷ്ണുസ്തത്രോപായമകല്പയത്

തന്റെ ആഗ്രഹം തകർന്ന്, വൃഷധ്വജൻ വിഷമത്തിൽ ആണെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, ഭഗവാൻ വിഷ്ണു അവിടെ മറ്റൊരു മാർഗം ആലോചിച്ചു.

വത്സശ്ചാസീത്തദാ ബ്രഹ്മാ സ്വയം വിഷ്ണുരയം ഹി ഗൌഃ। പ്രവിശ്യ ത്രിപുരം കാലേ രസകൂപാമൃതം പപൌ

അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് കിടാവായി, വിഷ്ണു തന്നെ പശുവായി മാറി, സമയത്ത് ത്രിപുരയിൽ പ്രവേശിച്ച് കിണറ്റിലെ അമൃതം കുടിച്ചു.

തേഽസുരാ ഹ്യപി പശ്യന്തോ ന ന്യഷേധന്വിമോഹിതാഃ। തദ്വിജ്ഞായ മഹായോഗീ രസപാലാനിദം ജഗൌ

അസുരന്മാർ ഇത് കണ്ടെങ്കിലും, മോഹം മൂലം തടയാൻ ശ്രമിച്ചില്ല. അതു മനസ്സിലാക്കിയ മഹായോഗി മായാവി അമൃതം കാത്തിരുന്നവരോട് പറഞ്ഞു.

സ്മയന്വിശോകഃ ശോകാര്താന്സ്മരന്ദൈവഗതിം ച താമ്। ദേവോഽസുരോ നരോഽന്യോ വാ നേശ്വരോഽസ്തീഹ കശ്ചന

സന്തോഷത്തോടെ, ദുഃഖമൊന്നുമില്ലാതെ, ദുഃഖത്തിൽ കഴിയുന്നവരെ ഓർത്ത്, വിധിയുടെ വഴികൾ മനസ്സിൽ വെച്ച്, ദൈവം, അസുരൻ, മനുഷ്യൻ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റാരായാലും, ഇവിടെ ആരും സ്വതന്ത്രരല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി.

ആത്മനോഽന്യസ്യ വാ ദിഷ്ടം ദൈവേനാപോഹിതും ദ്വയോഃ। അഥാസൌ ശക്തിഭിഃ സ്വാഭിഃ ശമ്ഭോഃ പ്രാധാനികം വ്യധാത്

സ്വന്തമായാലും മറ്റുള്ളവരുടേതായാലും, വിധി നിശ്ചയിച്ച കാര്യങ്ങൾ ആരാലും മാറ്റാൻ കഴിയില്ല; അങ്ങനെ, തന്റെ ശക്തികൾ ഉപയോഗിച്ച്, ശിവന്റെ പ്രധാന കർമ്മം അദ്ദേഹം നിർവഹിച്ചു.

ധര്മജ്ഞാനവിരക്ത്യൃദ്ധി തപോവിദ്യാക്രിയാദിഭിഃ। രഥം സൂതം ധ്വജം വാഹാന്ധനുര്വര്മശരാദി യത്

ധർമ്മം, ജ്ഞാനം, വിരക്തി, ഐശ്വര്യം, തപസ്സ്, വിദ്യ, കർമ്മം എന്നിവയിലൂടെ, അദ്ദേഹം രഥം, സാരഥി, പതാക, കുതിരകൾ, വില്ലും കവചവും അമ്പുകളും മറ്റു എല്ലാം സൃഷ്ടിച്ചു.

സന്നദ്ധോ രഥമാസ്ഥായ ശരം ധനുരുപാദദേ। ശരം ധനുഷി സന്ധായ മുഹൂര്തേഽഭിജിതീശ്വരഃ

സമഗ്രമായി ആയുധധാരിയായി, രഥത്തിൽ കയറി, വില്ലും അമ്പും എടുത്തു; അമ്പ് വില്ലിൽ വെച്ച്, ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ വിജയത്തിന്റെ നാഥൻ തയ്യാറായി.

ദദാഹ തേന ദുര്ഭേദ്യാ ഹരോഽഥ ത്രിപുരോ നൃപ। ദിവി ദുന്ദുഭയോ നേദുര്വിമാനശതസങ്കുലാഃ

അവൻ ആ അമ്പുകൊണ്ട്, രാജാവേ, ഹരൻ അത്ര എളുപ്പത്തിൽ കീഴടക്കാൻ കഴിയാത്ത മൂന്നു നഗരങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ചു; ആകാശത്തിൽ പാറകൾ മുഴങ്ങി, നൂറുകണക്കിന് ദിവ്യവിമാനങ്ങൾ നിറഞ്ഞു.

ദേവര്ഷിപിതൃസിദ്ധേശാ ജയേതി കുസുമോത്കരൈഃ। അവാകിരന്ജഗുര്ഹൃഷ്ടാ നനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ

ദേവന്മാർ, മഹർഷികൾ, പിതാക്കന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ—all സന്തോഷത്തോടെ വിജയഘോഷം വിളിച്ചു, പൂക്കൾ വിതറി; അപ്സരാസ്സുകൾ സന്തോഷത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്തു.

ഏവം ദഗ്ധ്വാ പുരസ്തിസ്രോ ഭഗവാന്പുരഹാ നൃപ। ബ്രഹ്മാദിഭിഃ സ്തൂയമാനഃ സ്വം ധാമ പ്രത്യപദ്യത

ഇങ്ങനെ മൂന്നു നഗരങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ച ശേഷം, നഗരനാശകൻ ആയ ഭഗവാൻ, ബ്രഹ്മാദികൾ പുകഴ്ത്തുമ്പോൾ, തന്റെ സ്വസ്ഥലത്ത് തിരിച്ചെത്തി.

ഏവം വിധാന്യസ്യ ഹരേഃ സ്വമായയാ വിഡമ്ബമാനസ്യ നൃലോകമാത്മനഃ। വീര്യാണി ഗീതാന്യൃഷിഭിര്ജഗദ്ഗുരോര്ലോകം പുനാനാന്യപരം വദാമി കിമ്

ഇങ്ങനെ, സ്വമായയാൽ മനുഷ്യലോകത്തെ അനുകരിച്ച് കളിക്കുന്ന ഹരിയുടെ മഹത്വങ്ങൾ, ഋഷികൾ പാടുന്നു; ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഇവയെക്കാൾ കൂടുതൽ ഞാൻ എന്ത് പറയണം?

സൂത ഉവാച । ആനര്താന് സ ഉപവ്രജ്യ സ്വൃദ്ധാഞ്ജനപദാന് സ്വകാന് । ദധ്മൌ ദരവരം തേഷാം വിഷാദം ശമയന്നിവ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ആനർത്തദേശത്തെയും തന്റെ സമൃദ്ധമായ ദേശങ്ങളിലെയും ജനങ്ങളെയും സമീപിച്ച്, അവരുടെ ദു:ഖം അകറ്റുന്നപോലെ, അദ്ദേഹം തന്റെ മഹാശംഖം മുഴക്കി.

സ ഉച്ചകാശേ ധവലോദരോ ദരോഽപി ഉരുക്രമസ്യ അധരശോണ ശോണിമാ । ദാധ്മായമാനഃ കരകഞ്ജസമ്പുടേ യഥാബ്ജഖണ്ഡേ കലഹംസ ഉത്സ്വനഃ

ആ ശംഖം, വെളുത്ത വയറും ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദവും ഉള്ളത്, മഹാബലശാലിയായ ഭഗവാന്റെ ചുവന്നതരമായ താഴത്തെ അധരത്തിൽ സ്പർശിച്ച്, കമലപുഷ്പംപോലുള്ള കൈയിൽ മുഴക്കുമ്പോൾ, കമലക്കുളത്തിൽ ഹംസം വിളിക്കുന്നതുപോലെ മുഴങ്ങി.

തമുപശ്രുത്യ നിനദം ജഗദ്‍ഭയഭയാവഹമ് । പ്രത്യുദ്യയുഃ പ്രജാഃ സര്വാ ഭര്തൃദര്ശനലാലസാഃ

ആ ഭയത്തെ അകറ്റുന്ന മഹാശംഖനാദം കേട്ടു, ഭർത്താവിനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ ജനങ്ങളും മുന്നോട്ട് വന്നു.

തത്രോപനീതബലയോ രവേര്ദീപമിവാദൃതാഃ । ആത്മാരാമം പൂര്ണകാമം നിജലാഭേന നിത്യദാ

അവിടെ ഒത്തുചേർന്നവർ, ശക്തി പുതുക്കി, ഇരുണ്ടിടത്ത് വിളക്ക് കാണുന്നപോലെ ഭഗവാനെ ആദരിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവർ എപ്പോഴും തൃപ്തിയും സമ്പൂർണ്ണതയും അനുഭവിച്ചു.

പ്രീത്യുത്ഫുല്ലമുഖാഃ പ്രോചുഃ ഹര്ഷഗദ്‍ഗദയാ ഗിരാ । പിതരം സര്വസുഹൃദം അവിതാരം ഇവാര്ഭകാഃ

സന്തോഷത്തിൽ വിരിഞ്ഞ മുഖങ്ങളോടെ, ആനന്ദത്തിൽ കുലുങ്ങുന്ന ശബ്ദത്തിൽ അവർ സംസാരിച്ചു; കുട്ടികൾ അവരുടെ രക്ഷകനായ പിതാവിനോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ.

നതാഃ സ്മ തേ നാഥ സദാങ്‌ഘ്രിപങ്‌കജം വിരിഞ്ചവൈരിഞ്ച്യ സുരേന്ദ്ര വന്ദിതമ് । പരായണം ക്ഷേമമിഹേച്ഛതാം പരം ന യത്ര കാലഃ പ്രഭവേത്പരഃ പ്രഭുഃ

നാഥാ, ബ്രഹ്മാവും ശിവനും ഇന്ദ്രനും ആരാധിക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ പാദപങ്കജങ്ങൾക്കു നാം എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു; ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് നിങ്ങൾ പരമാശ്രയമാണ്, അവിടെ കാലം പോലും അധികാരമില്ല.

ഭവായ നസ്ത്വം ഭവ വിശ്വഭാവന ത്വമേവ മാതാഥ സുഹൃത്പതിഃ പിതാ । ത്വം സദ്‍ഗുരുര്നഃ പരമം ച ദൈവതം യസ്യാനുവൃത്ത്യാ കൃതിനോ ബഭൂവിമ

നമ്മുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, നിങ്ങൾ സൃഷ്ടാവും രക്ഷകനും സംരക്ഷകനുമാണ്; നിങ്ങൾ അമ്മയും സുഹൃത്തും ഭർത്താവും പിതാവും ആണു; നിങ്ങൾ സത്ഗുരുവും പരമദൈവവും ആണു—നിങ്ങളെ അനുഗമിച്ചിട്ടാണ് ഞങ്ങൾ സഫലരായത്.

അഹോ സനാഥാ ഭവതാ സ്മ യദ്വയം ത്രൈവിഷ്ടപാനാമപി ദൂരദര്ശനമ് । പ്രേമസ്മിത സ്നിഗ്ധ നിരീക്ഷണാനനം പശ്യേമ രൂപം തവ സര്വസൌഭഗമ്

നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ നാം ഭാഗ്യവാന്മാരായി; സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദേവന്മാർക്കും ദൂരത്തിൽ നിന്നു മാത്രമേ കാണാൻ കഴിയൂ, എന്നാൽ നാം സ്നേഹപൂർണ്ണമായ പുഞ്ചിരിയും സ്നേഹദൃഷ്ടിയും നിറഞ്ഞ നിങ്ങളുടെ മുഖവും, സർവ്വമംഗളങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച രൂപവും കാണുന്നു.

യര്ഹ്യമ്ബുജാക്ഷാപസസാര ഭോ ഭവാന് കുരൂന് മധൂന് വാഥ സുഹൃദ് ദിദൃക്ഷയാ । തത്രാബ്ദകോടിപ്രതിമഃ ക്ഷണോ ഭവേദ് രവിം വിനാക്ഷ്ണോരിവ നസ്തവാച്യുത

കമലനയനനേ, നിങ്ങൾ കുരുക്കളുടെ ദേശത്തേക്കോ മധുവിന്റെ ദേശത്തേക്കോ സുഹൃത്തുക്കളെ കാണാൻ പോയാൽ, ഓരോ നിമിഷവും കോടിയോളം വർഷങ്ങൾ പോലെ നീളുന്നു; സൂര്യൻ ഇല്ലാത്ത കണ്ണുപോലെ, അച്യുതാ, ഞങ്ങൾ അങ്ങനെ ദുഃഖിക്കുന്നു.

ഇതി ചോദീരിതാ വാചഃ പ്രജാനാം ഭക്തവത്സലഃ । ശൃണ്വാനോഽനുഗ്രഹം ദൃഷ്ട്യാ വിതന്വന് പ്രാവിശത്പുരമ്

ഇങ്ങനെ ജനങ്ങൾ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭക്തജനങ്ങൾക്കു എപ്പോഴും സ്‌നേഹമുള്ള ഭഗവാൻ, അവരുടെയൊക്കെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അനുഗ്രഹദൃഷ്ടി നൽകിക്കൊണ്ട്, നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

മധുഭോജദശാര്ഹാര്ഹ കുകുരാന്ധക വൃഷ്ണിഭിഃ । ആത്മതുല്യ ബലൈര്ഗുപ്താം നാഗൈര്ഭോഗവതീമിവ

മധു, ഭോജ, ദശാർഹ, കുകുര, അന്തക, വൃഷ്ണി എന്നീ സമാനബലമുള്ളവർ കാവലായിരുന്നുവെന്നതുപോലെ, ആ നഗരം പാമ്പുകൾ ഭോഗവതിയെ കാത്തുപോലെയാണ് സുരക്ഷിതമായിരുന്നത്.