ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

( വസംതതിലകാ ) വാണീ ഗുണാനുകഥനേ ശ്രവണൌ കഥായാം ഹസ്തൌ ച കര്മസു മനസ്തവ പാദയോര്നഃ । സ്മൃത്യാം ശിരസ്തവ നിവാസജഗത്പ്രണാമേ ദൃഷ്ടിഃ സതാം ദര്ശനേഽസ്തു ഭവത്തനൂനാമ്

നമ്മുടെ വാക്കുകൾ എപ്പോഴും നിങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾ പറയാൻ, ചെവികൾ നിങ്ങളുടെ കഥകൾ കേൾക്കാൻ, കൈകൾ സേവനത്തിനും മനസ്സ് നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളിൽ ലയിക്കാനും, തല ഓർമ്മയിൽ നമസ്കരിക്കാനും, കണ്ണുകൾ ഭഗവാന്റെ രൂപം ധരിച്ച സന്മഹാത്മാക്കളെ കാണാനും ഉപയോഗിക്കപ്പെടട്ടെ.

ശ്രീശുക ഉവാച । ( അനുഷ്ടുപ് ) ഇത്ഥം സങ്‌കീര്തിതസ്താഭ്യാം ഭഗവാന് ഗോകുലേശ്വരഃ । ദാമ്നാ ചോലൂഖലേ ബദ്ധഃ പ്രഹസന്നാഹ ഗുഹ്യകൌ

ശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ആ ഇരുവരും ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ഗോകുലത്തിലെ നാഥൻ, കയറാൽ ഉലൂഖലിൽ കെട്ടിയിരുത്തപ്പെട്ടവൻ, പുഞ്ചിരിയോടെ ആ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു.

ശ്രീഭഗവാനുവാച । ജ്ഞാതം മമ പുരൈവൈതദ് ഋഷിണാ കരുണാത്മനാ । യത് ശ്രീമദാന്ധയോര്വാഗ്ഭിഃ വിഭ്രംശോഽനുഗ്രഹഃ കൃതഃ

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഈ കാര്യം ഞാൻ മുമ്പേ തന്നെ കരുണാനിധിയായ മഹർഷിയിൽ നിന്ന് അറിഞ്ഞിരുന്നു. ധനസമ്പത്താൽ അഹങ്കരിച്ചവരുടെ വാക്കുകൾ കാരണം നിങ്ങൾക്ക് സ്ഥാനഭ്രംശം സംഭവിച്ചു; അതിലൂടെ എന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചു.

സാധൂനാം സമചിത്താനാം സുതരാം മത്കൃതാത്മനാമ് । ദര്ശനാന്നോ ഭവേദ്‍ബന്ധഃ പുംസോഽക്ഷ്ണോഃ സവിതുര്യഥാ

സമബുദ്ധിയുള്ള സന്മാർഗ്ഗികളായ, എന്നിൽ മനസ്സു സമർപ്പിച്ചവർക്കു, എന്റെ ദർശനം കൊണ്ട് ബന്ധം ഉണ്ടാകില്ല; സൂര്യനെ കാണുന്നതുപോലെ അത് കണ്ണുകൾക്ക് ബാധകമല്ല.

തദ്‍ഗച്ഛതം മത്പരമൌ നലകൂബര സാദനമ് । സഞ്ജാതോ മയി ഭാവോ വാം ഈപ്സിതഃ പരമോഽഭവഃ

നലകൂബരാ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും എന്റെ പരമഭക്തി ആഗ്രഹിച്ചു; അതു നിങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ ലോകത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോവൂ.

ശ്രീശുക ഉവാച । ഇത്യുക്തൌ തൌ പരിക്രമ്യ പ്രണമ്യ ച പുനഃ പുനഃ । ബദ്ധോലൂഖലമാമന്ത്ര്യ ജഗ്മതുര്ദിശമുത്തരാമ്

ശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവർ ഇരുവരും അവനെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു, കെട്ടിയിരുന്ന ഉലൂഖലിനോട് വിടപറഞ്ഞ് വടക്കോട്ടു യാത്രയായി.

ഇത്ഥം ഭാവേന കഥിതോ ഭഗവാന് ഭഗവത്തമഃ । ന ഇത്ഥം ഭാവേന ഹി പരം ദ്രഷ്ടും അര്ഹന്തി സൂരയഃ

ഇങ്ങനെ ഭാവഭക്തിയിലൂടെ ഭഗവാൻ വെളിപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ ഭാവം ഇല്ലാതെ, മഹാത്മാക്കളായവർക്കും ഭഗവാനെ കാണാൻ കഴിയില്ല.

നാസ്യ കര്മണി ജന്മാദൌ പരസ്യ അനുവിധീയതേ । കര്തൃത്വപ്രതിഷേധാര്ഥം മായയാരോപിതം ഹി തത്

ഭഗവാന്റെ ജന്മവും കർമ്മവും മറ്റുള്ളവരുടെ നിയമങ്ങൾക്ക് വിധേയമല്ല. കര്‍ത്തൃത്വം ഇല്ലെന്നു കാണിക്കാനാണ് മായയാൽ അവയെ അവനിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നത്.

അയം തു ബ്രഹ്മണഃ കല്പഃ സവികല്പ ഉദാഹൃതഃ । വിധിഃ സാധാരണോ യത്ര സര്ഗാഃ പ്രാകൃതവൈകൃതാഃ

ഇത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു കാലഘട്ടമാണ്, പലതരം വ്യത്യാസങ്ങളോടെ നടക്കുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ സൃഷ്ടിയുടെ സാധാരണക്രമം നടക്കുന്നു, ആദിമവും രണ്ടാംതരവും ഉൾപ്പെടെ.

പരിമാണം ച കാലസ്യ കല്പലക്ഷണ വിഗ്രഹമ് । യഥാ പുരസ്താദ് വ്യാഖ്യാസ്യേ പാദ്മം കല്പമഥോ ശ്രൃണു

കാലത്തിന്റെ അളവും, ഒരു കാലഘട്ടം തിരിച്ചറിയാനുള്ള രൂപവും, മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ പദ്മകാലഘട്ടവും ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.

ശൌനക ഉവാച । യദാഹ നോ ഭവാന് സൂത ക്ഷത്താ ഭാഗവതോത്തമഃ । ചചാര തീര്ഥാനി ഭുവഃ ത്യക്ത്വാ ബംധൂന് സു-ദുസ്ത്യജാന്

ശൗനകൻ പറഞ്ഞു: സൂതാ, ഭഗവത്ഭക്തന്മാരിൽ പ്രധാനനായ വിദ്യുരൻ, ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ബന്ധുക്കളെ വിട്ട് ഭൂമിയിലെ തീർത്ഥയാത്രകൾക്ക് പോയതാണെന്ന് നീ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞില്ലേ.

ക്ഷത്തുഃ കൌശാരവേഃ തസ്യ സംവാദോഽധ്യാത്മസംശ്രിതഃ । യദ്വാ സ ഭഗവാന് തസ്മൈ പൃഷ്ടഃ തത്ത്വം ഉവാച ഹ

വ്യാസപുത്രനായ വിദ്യുരനും കൗശാരവമുനിയും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം ആത്മവിഷയങ്ങളിൽ ആധാരമായിരുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ, ആ മഹാത്മാവ് ചോദിച്ചപ്പോൾ സത്യം അവനോട് പറഞ്ഞു.

ബ്രൂഹി നഃ തദ് ഇദം സൌമ്യ വിദുരസ്യ വിചേഷ്ടിതമ് । ബന്ധുത്യാഗ നിമിത്തം ച യഥൈവ ആഗതവാന് പുനഃ

സൗമ്യാ, വിദ്യുരൻ എന്ത് ചെയ്തു, ബന്ധുക്കളെ വിട്ടുപോകാൻ കാരണവും പിന്നെ എങ്ങനെ തിരികെ വന്നു എന്നതും ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ.

സൂത ഉവാച । രാജ്ഞാ പരീക്ഷിതാ പൃഷ്ടോ യദ് അവോചത് മഹാമുനിഃ । തദ്വോഽഭിധാസ്യേ ശ്രൃണുത രാജ്ഞഃ പ്രശ്നാനുസാരതഃ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: രാജാവായ പരിചിതൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ മഹാമുനി ഉത്തരം പറഞ്ഞത് ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിങ്ങളോട് പറയാം. രാജാവിന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.

രാജോവാച। കസ്മിന്കര്മണി ദേവസ്യ മയോഽഹന്ജഗദീശിതുഃ। യഥാ ചോപചിതാ കീര്തിഃ കൃഷ്ണേനാനേന കഥ്യതാമ്

രാജാവ് ചോദിച്ചു: ലോകത്തിന്റെയും എന്റെ ആത്മാവിന്റെയും ഉടമയായ ദൈവത്തിന്റെ ഏത് പ്രവർത്തിയിലാണ് കൃഷ്ണൻ അവന്റെ കീർത്തി വർദ്ധിപ്പിച്ചത്? ദയവായി അതു വിശദീകരിക്കൂ.

ശ്രീനാരദ ഉവാച। നിര്ജിതാ അസുരാ ദേവൈര്യുധ്യനേനോപബൃംഹിതൈഃ। മായിനാം പരമാചാര്യം മയം ശരണമായയുഃ

ശ്രീനാരദൻ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാർക്ക് ശക്തി നൽകിയതുകൊണ്ട് അവർ അസുരന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചു. അപ്പോൾ അസുരന്മാർ മായാവിയെ, മായയിൽ ഏറ്റവും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനെ, അഭയം തേടി സമീപിച്ചു.

സ നിര്മായ പുരസ്തിസ്രോ ഹൈമീരൌപ്യായസീര്വിഭുഃ। ദുര്ലക്ഷ്യാപായസംയോഗാ ദുര്വിതര്ക്യപരിച്ഛദാഃ

അവൻ, അതിയായ ശക്തിയോടെ, പൊന്നിലും വെള്ളിയിലും ഇരുമ്പിലും മൂന്നു നഗരങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. അവ കാണാൻ വളരെ പ്രയാസവും, സൂക്ഷ്മമായി ബന്ധിപ്പിച്ചതും, ആരും കൽപ്പിക്കാനാകാത്ത സുരക്ഷിതത്വവുമുണ്ടായിരുന്നു.

താഭിസ്തേഽസുരസേനാന്യോ ലോകാംസ്ത്രീന്സേശ്വരാന്നൃപ। സ്മരന്തോ നാശയാം ചക്രുഃ പൂര്വവൈരമലക്ഷിതാഃ

ആ നഗരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അസുരസേനകളും അവരുടെ നേതാക്കളും പഴയ വൈരാഗ്യം ഓർത്ത്, മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി, രാജാവേ.

തതസ്തേ സേശ്വരാ ലോകാ ഉപാസാദ്യേശ്വരം നതാഃ। ത്രാഹി നസ്താവകാന്ദേവ വിനഷ്ടാംസ്ത്രിപുരാലയൈഃ

അപ്പോൾ ലോകങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരികളും അവരുടെ നേതാക്കളും ദൈവത്തോടു സമീപിച്ച് നമസ്കരിച്ചു: 'ദേവാ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കൂ! ത്രിപുരവാസികൾ ഞങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു' എന്നു പറഞ്ഞു.

അഥാനുഗൃഹ്യ ഭഗവാന്മാ ഭൈഷ്ടേതി സുരാന്വിഭുഃ। ശരം ധനുഷി സന്ധായ പുരേഷ്വസ്ത്രം വ്യമുഞ്ചത

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ അവരെ അനുഗ്രഹിച്ച്, 'ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്നു പറഞ്ഞു, വില്ലിൽ അമ്പ് കെട്ടി നഗരങ്ങളിലേക്കു ആയുധം വിട്ടു.

തതോഽഗ്നിവര്ണാ ഇഷവ ഉത്പേതുഃ സൂര്യമണ്ഡലാത്। യഥാ മയൂഖസന്ദോഹാ നാദൃശ്യന്ത പുരോ യതഃ

തുടർന്ന്, അഗ്നിപോലുള്ള അമ്പുകൾ സൂര്യന്റെ വട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു; വെളിച്ചംപോലെയുള്ള അവ, നഗരങ്ങളിലേക്കു വരുമ്പോൾ കാണാനാവുന്നില്ലായിരുന്നു.

തൈഃ സ്പൃഷ്ടാ വ്യസവഃ സര്വേ നിപേതുഃ സ്മ പുരൌകസഃ। താനാനീയ മഹായോഗീ മയഃ കൂപരസേഽക്ഷിപത്

അവയാൽ ബാധിക്കപ്പെട്ട നഗരവാസികൾ എല്ലാവരും ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തി വീണു. മഹായോഗിയായ മായാവി അവരെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അമൃതം നിറഞ്ഞ കിണറ്റിലേക്ക് എറിഞ്ഞു.

സിദ്ധാമൃതരസസ്പൃഷ്ടാ വജ്രസാരാ മഹൌജസഃ। ഉത്തസ്ഥുര്മേഘദലനാ വൈദ്യുതാ ഇവ വഹ്നയഃ

അമൃതം തൊട്ടതോടെ, അവർ വജ്രംപോലുള്ള ശക്തിയും മഹാശക്തിയും നേടി, മേഘങ്ങൾ ചിതറുന്ന മിന്നലുപോലെ ഉയർന്നു.

വിലോക്യ ഭഗ്നസങ്കല്പം വിമനസ്കം വൃഷധ്വജമ്। തദായം ഭഗവാന്വിഷ്ണുസ്തത്രോപായമകല്പയത്

തന്റെ ആഗ്രഹം തകർന്ന്, വൃഷധ്വജൻ വിഷമത്തിൽ ആണെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, ഭഗവാൻ വിഷ്ണു അവിടെ മറ്റൊരു മാർഗം ആലോചിച്ചു.

വത്സശ്ചാസീത്തദാ ബ്രഹ്മാ സ്വയം വിഷ്ണുരയം ഹി ഗൌഃ। പ്രവിശ്യ ത്രിപുരം കാലേ രസകൂപാമൃതം പപൌ

അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് കിടാവായി, വിഷ്ണു തന്നെ പശുവായി മാറി, സമയത്ത് ത്രിപുരയിൽ പ്രവേശിച്ച് കിണറ്റിലെ അമൃതം കുടിച്ചു.

തേഽസുരാ ഹ്യപി പശ്യന്തോ ന ന്യഷേധന്വിമോഹിതാഃ। തദ്വിജ്ഞായ മഹായോഗീ രസപാലാനിദം ജഗൌ

അസുരന്മാർ ഇത് കണ്ടെങ്കിലും, മോഹം മൂലം തടയാൻ ശ്രമിച്ചില്ല. അതു മനസ്സിലാക്കിയ മഹായോഗി മായാവി അമൃതം കാത്തിരുന്നവരോട് പറഞ്ഞു.

സ്മയന്വിശോകഃ ശോകാര്താന്സ്മരന്ദൈവഗതിം ച താമ്। ദേവോഽസുരോ നരോഽന്യോ വാ നേശ്വരോഽസ്തീഹ കശ്ചന

സന്തോഷത്തോടെ, ദുഃഖമൊന്നുമില്ലാതെ, ദുഃഖത്തിൽ കഴിയുന്നവരെ ഓർത്ത്, വിധിയുടെ വഴികൾ മനസ്സിൽ വെച്ച്, ദൈവം, അസുരൻ, മനുഷ്യൻ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റാരായാലും, ഇവിടെ ആരും സ്വതന്ത്രരല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി.

ആത്മനോഽന്യസ്യ വാ ദിഷ്ടം ദൈവേനാപോഹിതും ദ്വയോഃ। അഥാസൌ ശക്തിഭിഃ സ്വാഭിഃ ശമ്ഭോഃ പ്രാധാനികം വ്യധാത്

സ്വന്തമായാലും മറ്റുള്ളവരുടേതായാലും, വിധി നിശ്ചയിച്ച കാര്യങ്ങൾ ആരാലും മാറ്റാൻ കഴിയില്ല; അങ്ങനെ, തന്റെ ശക്തികൾ ഉപയോഗിച്ച്, ശിവന്റെ പ്രധാന കർമ്മം അദ്ദേഹം നിർവഹിച്ചു.

ധര്മജ്ഞാനവിരക്ത്യൃദ്ധി തപോവിദ്യാക്രിയാദിഭിഃ। രഥം സൂതം ധ്വജം വാഹാന്ധനുര്വര്മശരാദി യത്

ധർമ്മം, ജ്ഞാനം, വിരക്തി, ഐശ്വര്യം, തപസ്സ്, വിദ്യ, കർമ്മം എന്നിവയിലൂടെ, അദ്ദേഹം രഥം, സാരഥി, പതാക, കുതിരകൾ, വില്ലും കവചവും അമ്പുകളും മറ്റു എല്ലാം സൃഷ്ടിച്ചു.