ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അത്യുഗ്രഭൂരികര്മാണോ നാസ്തികാ രൌരവാ ജനാഃ । തേഽപി തിഷ്ഠന്തി തീര്ഥേഷു തീര്ഥസാരസ്തതോ ഗതഃ

അത്യന്തം ഭയങ്കരവും അന്യായവുമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്ന നാസ്തികരായ നരകവാസികൾ പോലും തീർത്ഥങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു, എന്നാൽ തീർത്ഥങ്ങളുടെ സാരം അവിടെ നിന്ന് പോയി.

കാമക്രോധ മഹാലോഭ തൃഷ്ണാവ്യാകുലചേതസഃ । തേഽപി തിഷ്ഠന്തി തപസി തപഃസാരസ്തതോ ഗതഃ

വലിയ ആസക്തിയും കോപവും അത്യന്തം ലോഭവും തീവ്രമായ ആഗ്രഹവും കൊണ്ടു മനസ്സ് കലങ്ങുന്നവരും തപസ്സിൽ ഏർപ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോൾ തപസ്സിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം നഷ്ടമാകുന്നു.

മനസശ്ചാജയാത് ലോഭാദ് ദംഭാത് പാഖണ്ഡസംശ്രയാത് । ശാസ്ത്രാന് അഭ്യസനാച്ചൈവ ധ്യാനയോഗഫലം ഗതമ്

മനസ്സിനെ ജയിക്കാനാകാതെ, ലോഭം, കപടത, തെറ്റായ വിശ്വാസങ്ങൾ, വെറും ശാസ്ത്രപഠനം എന്നിവ മൂലം ധ്യാനയോഗത്തിന്റെ ഫലം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.

പണ്ഡിതാസ്തു കലത്രേണ രമന്തേ മഹിഷാ ഇവ । പുത്രസ്യോത്പാദനേ ദക്ഷാ അദക്ഷാ മുക്തിസാധനേ

പണ്ഡിതന്മാർ ഭാര്യയോടൊപ്പം മഹിഷങ്ങളെപ്പോലെ ആസ്വദിക്കുന്നു; പുത്രനു ജനനം വരുത്തുന്നതിൽ അവർ പ്രാവീണ്യം കാണിക്കുന്നു, മോക്ഷം നേടുന്നതിൽ അവർക്കു കഴിവില്ല.

ന ഹി വൈഷ്ണവതാ കുത്ര സംപ്രദായപുരഃസരാ । ഏവം പ്രലയതാം പ്രാപ്തോ വസ്തുസാരഃ സ്ഥലേ സ്ഥലേ

സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ പോലും യഥാർത്ഥ വൈഷ്ണവത്വം എവിടെയും കാണാനില്ല; അങ്ങനെ സത്യമുള്ളതിന്റെ മൂല്യം എല്ലായിടത്തും നഷ്ടപ്പെട്ടു.

അയം തു യുഗധര്മോ ഹി വര്തതേ കസ്യ ദൂഷണമ് । അതസ്തു പുണ്ഡരീകാക്ഷഃ സഹതേ നികടേ സ്ഥിതഃ

ഇത് കാലത്തിന്റെ സ്വഭാവമാണ്; ആരെയാണ് കുറ്റം പറയാൻ കഴിയുക? അതുകൊണ്ടു തന്നെ കമലനയനായ ദൈവം സമീപം നിന്നുകൊണ്ട് എല്ലാം സഹിക്കുന്നു.

സൂത ഉവാച - ഇതി തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വിസ്മയം പരമം ഗതാ । ഭക്തിരൂചേ വചോ ഭൂയഃ ശ്രൂയതാം തച്ച ശൌനക

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവർ അതിയായ അത്ഭുതം അനുഭവിച്ചു. ഭക്തി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ഇതും കേൾക്കണം, ശൗനക.'

ഭക്തിരുവാച - സുരര്ഷേ ത്വം ഹി ധന്യോഽസി മദ്‌ഭാഗ്യേന സമാഗതഃ । സാധൂനാം ദര്ശനം ലോകേ സര്വസിദ്ധികരം പരമ്

ഭക്തി പറഞ്ഞു: ദേവമുനിയേ, നീ ഭാഗ്യവാനാണ്; എന്റെ ഭാഗ്യത്താൽ തന്നെ നീ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഈ ലോകത്ത് സജ്ജനരുടെ ദർശനം എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്നു.

(മാലിനീ) ജയതി ജയതി മായാം യസ്യ കായാധവസ്തേ വചനരചനമേകം കേവലം ചാകലയ്യ । ധ്രുവപദമപി യാതോ യത്കൃപാതോ ധ്രുവോഽയം സകലകുശലപാത്രം ബ്രഹ്മപുത്രം നതാസ്മി

ജയം, ജയം അവനു; അവന്റെ ശരീരമാണ് മായയുടെ ആധാരം. അവൻ ഒരു വാക്കിൽ തന്നെ മുഴുവൻ വാക്കുകളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അവന്റെ കൃപയാൽ ധ്രുവൻ ശാശ്വത സ്ഥിതിയിൽ എത്തി. എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെയും പാത്രമായ ബ്രഹ്മാപുത്രനു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതമാഹാത്മ്യമ് - ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ ഭക്തേഃ ക്ലേശനിവൃത്തയേ നാരദസ്യ ഉദ്യോഗഃ നാരദ ഉവാച - (അനുഷ്ടുപ്) വൃഥാ ഖേദയസേ ബാലേ അഹോ ചിന്താതുരാ കഥമ് । ശ്രീകൃഷ്ണചരണാമ്ഭോജം സ്മര ദുഃഖം ഗമിഷ്യതി

ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതത്തിന്റെ മഹത്വം – രണ്ടാം അധ്യായം. ഭക്തിയുടെ ദുഃഖം മാറ്റാൻ നാരദന്റെ ശ്രമം. നാരദൻ പറഞ്ഞു: കുഞ്ഞേ, നീ എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ ചിന്തയിൽ കുഴങ്ങി വെറുതെ ദുഃഖിക്കുന്നത്? ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ കമലപാദങ്ങൾ ഓർക്കൂ; ദുഃഖം അകന്നുപോകും.

ദ്രൌപദീ ച പരിത്രാതാ യേന കൌരവകശ്മലാത് । പാലിതാ ഗോപസുന്ദര്യഃ സ കൃഷ്ണഃ ക്വാപി നോ ഗതഃ

കൗരവരുടെ ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് ദ്രൗപദിയെ രക്ഷിച്ചവനും, ഗോപികമാരെ സംരക്ഷിച്ചവനും ആ കൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്. ആ കൃഷ്ണൻ എവിടെയാണ് പോയത്?

ത്വംതു ഭക്തിഃ പ്രിയാ തസ്യ സതതം പ്രാണതോഽധികാ । ത്വയാഽഽഹൂതസ്തു ഭഗവാന് യാതി നീചഗൃഹേഷ്വപി

നീ ഭക്തി, അവനു ജീവനേക്കാൾ പ്രിയമാണ്. നീ വിളിച്ചാൽ ദൈവം ഏറ്റവും താഴ്ന്നവരുടെ വീട്ടിലേക്കും വരുന്നു.

സത്യാദിത്രിയുഗേ ബോധ വൈരാഗ്യൌ മുക്തിസാധകൌ । കലൌ തു കേവലാ ഭക്തിഃ ബ്രഹ്മസായുജ്യകാരിണീ

മൂന്നു യുഗങ്ങളിലും സത്യം, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം എന്നിവ മോക്ഷത്തിന് മാർഗമാണ്; എന്നാൽ കലിയുഗത്തിൽ ഭക്തി മാത്രം ബ്രഹ്മസായുജ്യം നൽകുന്നു.

ഇതി നിശ്ചിത്യ ചിദ്‌രൂപഃ സദ്‌രൂപാം ത്വാം സസര്ജ ഹ । പരമാനന്ദചിന്മൂര്തി സുംദരീം കൃഷ്ണവല്ലഭാമ്

അങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച ശേഷം, ചൈതന്യസ്വരൂപനായവൻ, നീയെന്ന ഭക്തിയെ, പരമാനന്ദത്തിന്റെ സുന്ദരമായ കൃഷ്ണപ്രിയരൂപത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ചു.

ബദ്ധ്വാംജലിം ത്വയാ പൃഷ്ടം കിം കരോമീതി ചൈകദാ । ത്വാം തദാഽഽജ്ഞാപയത് കൃഷ്ണോ മദ്‌ഭക്താന് പോഷയേതി ച

കൈകൂപ്പി നീ ഒരിക്കൽ ചോദിച്ചു: 'ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?' അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ നിന്നോട് കല്പിച്ചു: 'എന്റെ ഭക്തരെ പോഷിപ്പിക്കൂ.'

അംഗീകൃതം ത്വയാ തദ്വൈ പ്രസന്നോഽഭൂത് ഹരിസ്തദാ । മുക്തിം ദാസീം ദദൌ തുഭ്യം ജ്ഞാനവൈരാഗ്യകൌ ഇമൌ

നീ ആ കല്പന അംഗീകരിച്ചപ്പോൾ ഹരി സന്തോഷിച്ചു. അവൻ മോക്ഷത്തെ ദാസിയായി, ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും കൂടി നിന്നെ അനുഗ്രഹിച്ചു.

പോഷണം സ്വേന രൂപേണ വൈകുണ്ഠേ ത്വം കരോഷി ച । ഭൂമൌ ഭക്തവിപോഷായ ഛായാരൂപം ത്വയാ കൃതമ്

വൈകുണ്ഠത്തിൽ നീ നിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ പോഷണം ചെയ്യുന്നു; ഭൂമിയിൽ ഭക്തരെ പോഷിപ്പിക്കാൻ നീ നിഴൽരൂപം സ്വീകരിച്ചു.

മുക്തിം ജ്ഞാനം വിരക്തിം ച സഹ കൃത്വാ ഗതാ ഭുവി । കൃതാദി ദ്വാപരസ്യാന്തം മഹാനന്ദേന സംസ്ഥിതാ

മോക്ഷം, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം എന്നിവയുമായി നീ ഭൂമിയിൽ എത്തിയ്, കൃതയുഗം മുതൽ ദ്വാപരയുഗം അവസാനം വരെ മഹാനന്ദത്തിൽ പാർത്തി.

കലൌ മുക്തിഃ ക്ഷയം പ്രാപ്താ പാഖണ്ഡാമയപീഡിതാ । ത്വദ് ആജ്ഞയാ ഗതാ ശീഘ്രം വൈകുണ്ഠം പുനരേവ സാ

കലിയുഗത്തിൽ മോക്ഷം നശിച്ചു, പാകണ്ഡം മൂലം ദു:ഖിതയായി. നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവൾ വേഗത്തിൽ വീണ്ടും വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

സ്മൃതാ ത്വയാപി ചാത്രൈവ മുക്തിരായാതി യാതി ച । പുത്രീകൃത്യ ത്വയേമൌ ച പാര്ശ്വേ സ്വസ്യൈവ രക്ഷിതൌ

നീ ഓർക്കുമ്പോൾ മോക്ഷം ഇവിടെ വരികയും പോകുകയും ചെയ്യുന്നു. നീ ഇവരെ പുത്രന്മാരാക്കി, സ്വന്തം കൂടെ ഇരുത്തി സംരക്ഷിക്കുന്നു.

ഉപേക്ഷാതഃ കലൌ മന്ദൌ വൃദ്ധൌ ജാതൌ സുതൌ തവ । തഥാപി ചിന്താം മുഞ്ച ത്വം ഉപായം ചിന്തയാമ്യഹമ്

നിന്റെ അവഗണന മൂലം, ഈ കലിയുഗത്തിൽ നിന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ ദുർബലരും വയസ്സായവരുമായി. എന്നാലും നീ വിഷമിക്കേണ്ട, ഞാൻ ഒരു മാർഗം കണ്ടെത്തും.

കലിനാ സദൃശഃ കോഽപി യുഗോ നാസ്തി വരാനനേ । തസ്മിന് ത്വാം സ്ഥാപയിഷ്യാമി ഗേഹേ ഗേഹേ ജനേ ജനേ

സുന്ദരിയേ, കലിയുഗം പോലൊരു കാലം വേറൊന്നുമില്ല. ആ കാലത്ത് ഞാൻ നിന്നെ ഓരോ വീട്ടിലും, എല്ലാവരുടെയും ഇടയിലും സ്ഥാപിക്കും.

അന്യധര്മാന് തിരസ്കൃത്യ പുരസ്കൃത്യ മഹോത്സവാന് । തദാ നാഹം ഹരേര്ദാസോ ലോകേ ത്വാം ന പ്രവര്തയേ

മറ്റു ധർമ്മങ്ങൾ വിട്ട്, മഹോത്സവങ്ങൾ മുൻനിർത്തുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ഞാൻ ഹരിയെ സേവിക്കുകയോ, നിന്നെ ലോകത്ത് പ്രചരിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യില്ല.

ത്വദ് അന്വിതാശ്ച യേ ജീവാ ഭവിഷ്യന്തി കലൌ ഇഹ । പാപിനോഽപി ഗമിഷ്യന്തി നിര്ഭയം കൃഷ്ണമന്ദിരമ്

ഈ കലിയുഗത്തിൽ നിന്നോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്നവർ, പാപികൾ ആയാലും, ഭയമില്ലാതെ കൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകും.

യേഷാം ചിത്തേ വസേദ്‌ഭക്തിഃ സര്വദാ പ്രേമരൂപിണീ । നതേ പശ്യന്തി കീനാശം സ്വപ്നേഽപ്യമലമൂര്തയഃ

ആരുടെയോ ഹൃദയം സ്നേഹരൂപിയായ ഭക്തിയാൽ എല്ലായ്പ്പോഴും നിറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ, അശുദ്ധരായവർക്ക് സ്വപ്നത്തിൽ പോലും അവരെ ദോഷം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.

ന പ്രേതോ ന പിശാചോ വാ രാക്ഷസോ വാസുരോഽപി വാ । ഭക്തിയുക്തമനസ്കാനാം സ്പര്ശനേ ന പ്രഭുര്ഭവേത്

ഭക്തിയുള്ള മനസ്സുള്ളവരെ ഭൂതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, രാക്ഷസന്മാർ, അസുരന്മാർ ഇവരൊന്നിനും തൊട്ടു പോലും ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ന തപോഭിര്ന വേദൈശ്ച ന ജ്ഞാനേനാപി കര്മണാ । ഹരിര്ഹി സാധ്യതേ ഭക്ത്യാ പ്രമാണം തത്ര ഗോപികാഃ

തപസ്സിനാലോ, വേദങ്ങളാലോ, ജ്ഞാനത്താലോ, കര്‍മങ്ങളാലോ ഹരിയെ നേടാൻ കഴിയില്ല; ഭക്തിയാൽ മാത്രം സാധ്യമാണ്. അതിന് ഉദാഹരണം ഗോപികമാർ തന്നെയാണ്.

നൃണാം ജന്മസഹസ്രേണ ഭക്തൌ പ്രീതിര്ഹി ജായതേ । കലൌ ഭക്തിഃ കലൌ ഭക്തിഃ ഭക്ത്യാ കൃഷ്ണഃ പുരഃ സ്ഥിതഃ

മാനുഷജന്മങ്ങൾ ആയിരം കഴിഞ്ഞാലാണ് ഭക്തിയിലേക്കുള്ള സ്നേഹം ഉണ്ടാകുന്നത്. കലിയുഗത്തിൽ ഭക്തിയാണ് പ്രധാനമായത്; ഭക്തിയാൽ കൃഷ്ണൻ നേരിൽ പ്രത്യക്ഷനാകും.

ഭക്തിദ്രോഅകരാ യേ ച തേ സീദന്തി ജഗത്ത്രയേ । ദുര്വാസാ ദുഃഖമാപന്നഃ പുരാ ഭക്തവിനിന്ദകഃ

ഭക്തിയെ വിരോധിക്കുന്നവർ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും തകർന്നുപോകും. ഒരിക്കൽ ഭക്തിയെ അപമാനിച്ചതിനാൽ ദുർവാസൻ വലിയ ദുഃഖം അനുഭവിച്ചു.