ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ആഹ രാജാ ധര്മസുതഃ ചിന്തയന് സുഹൃദാം വധമ് । പ്രാകൃതേനാത്മനാ വിപ്രാഃ സ്നേഹമോഹവശം ഗതഃ

ധര്‍മപുത്രനായ രാജാവ് സുഹൃത്തുക്കളുടെ വധം ഓര്‍ത്തു, സ്വഭാവികമായ മനസ്സോടെ സ്‌നേഹത്തിലും മോഹത്തിലും ആകൃഷ്ടനായി, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

അഹോ മേ പശ്യതാജ്ഞാനം ഹൃദി രൂഢം ദുരാത്മനഃ । പാരക്യസ്യൈവ ദേഹസ്യ ബഹ്വ്യോ മേഽക്ഷൌഹിണീര്ഹതാഃ

അയ്യോ, എന്റെ ഹൃദയത്തില്‍ ദൃഢമായി പതിഞ്ഞ അജ്ഞാനം നോക്കൂ! മറ്റൊരാളുടെ ശരീരത്തിനായി എത്രയോ സൈന്യങ്ങളെ ഞാൻ നശിപ്പിച്ചു.

ബാലദ്വിജസുഹൃന് മിത്ര പിതൃഭ്രാതൃഗുരു ദ്രുഹഃ । ന മേ സ്യാത് നിരയാത് മോക്ഷോ ഹ്യപി വര്ഷ അയുത ആയുതൈഃ

പിള്ളകള്‍ക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാര്‍ക്കും സുഹൃത്തുക്കള്‍ക്കും ബന്ധുക്കള്‍ക്കും പിതാക്കളും സഹോദരന്മാരും ഗുരുക്കന്മാരുമൊക്കെ എന്നെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അവരെ ദ്രോഹിച്ച പാപത്തില്‍ നിന്ന് പത്ത് ആയിരം ആയിരം വര്‍ഷങ്ങള്‍ പോലും നരകത്തില്‍ നിന്ന് മോചനം കിട്ടിയാലും ഞാൻ വിടുതല്‍ നേടില്ല.

നൈനോ രാജ്ഞഃ പ്രജാഭര്തുഃ ധര്മയുദ്ധേ വധോ ദ്വിഷാമ് । ഇതി മേ ന തു ബോധായ കല്പതേ ശാസനം വചഃ

രാജാവായിട്ട് ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവന് ധര്‍മ്മയുദ്ധത്തില്‍ ശത്രുക്കളെ കൊല്ലുന്നത് പാപമല്ല. എങ്കിലും ഈ ഉപദേശവാക്കുകള്‍ എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ല.

സ്ത്രീണാം മത് ഹതബംധൂനാം ദ്രോഹോ യോഽസൌ ഇഹോത്ഥിതഃ । കര്മഭിഃ ഗൃഹമേധീയൈഃ നാഹം കല്പോ വ്യപോഹിതുമ്

സ്ത്രീകൾക്കും അവരുടെ ബന്ധുക്കൾ കൊല്ലപ്പെട്ടതുകൊണ്ടു വീട്ടുകാരുടെ പ്രവൃത്തികളാൽ ഇവിടെ ഉണർന്ന ശത്രുത, ഞാൻ നീക്കാൻ കഴിയില്ല.

യഥാ പങ്കേന പങ്കാമ്ഭഃ സുരയാ വാ സുരാകൃതമ് । ഭൂതഹത്യാം തഥൈവൈകാം ന യജ്ഞൈഃ മാര്ഷ്ടുമര്ഹതി

പൊടി കൊണ്ടു ചളി നീക്കാൻ കഴിയില്ല, മദ്യം കൊണ്ടു മദ്യത്തിന്റെ ദോഷം മാറ്റാൻ കഴിയില്ല. അതുപോലെ, ഒരു ജീവിയെ കൊല്ലുന്നതു യാഗങ്ങൾകൊണ്ടു ശുദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ജപശ്ച പരമോ ഗുഹ്യഃ ശ്രൂയതാം മേ നൃപാത്മജ । യം സപ്തരാത്രം പ്രപഠന് പുമാന് പശ്യതി ഖേചരാന്

രാജകുമാരാ, ഏറ്റവും രഹസ്യമായ ഒരു ജപം ഞാൻ പറയാം. ആ ജപം ഏഴു രാത്രികൾ പാരായണം ചെയ്താൽ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദേവതകളെ കാണാൻ സാധിക്കും.

ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ । മന്ത്രേണാനേന ദേവസ്യ കുര്യാദ് ദ്രവ്യമയീം ബുധഃ । സപര്യാം വിവിധൈര്ദ്രവ്യൈഃ ദേശകാലവിഭാഗവിത്

'ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ' എന്ന ഈ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, ഭക്തൻ വിവിധ വസ്തുക്കളാൽ, ശരിയായ സ്ഥലം സമയങ്ങൾ അറിഞ്ഞ്, ഭഗവാനെ ആരാധിക്കണം.

സലിലൈഃ ശുചിഭിര്മാല്യൈഃ വന്യൈര്മൂലഫലാദിഭിഃ । ശസ്താങ്‌കുരാംശുകൈശ്ചാര്ചേത് തുലസ്യാ പ്രിയയാ പ്രഭുമ്

ശുദ്ധജലം, പൂക്കൾ, കാട്ടിൽ കിട്ടുന്ന വേരുകളും പഴങ്ങളും, ഇളം മുളകളും പുതുമയുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും, പ്രത്യേകിച്ച് തുളസിയിലയും ഉപയോഗിച്ച് ഭഗവാനെ ആരാധിക്കണം.

ലബ്ധ്വാ ദ്രവ്യമയീമര്ചാം ക്ഷിത്യമ്ബ്വാദിഷു വാര്ചയേത് । ആഭൃതാത്മാ മുനിഃ ശാന്തോ യതവാങ്‌മിതവന്യഭുക്

ഭൂമി, ജലം തുടങ്ങിയവകൊണ്ടുള്ള പ്രതിമ ലഭിച്ചാൽ, ആത്മസംയമനം ഉള്ള, ശാന്തനും വാക്കിലും ഭക്ഷണത്തിലും നിയന്ത്രണമുള്ള മുനി അതിനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം.

സ്വേച്ഛാവതാരചരിതൈഃ അചിന്ത്യനിജമായയാ । കരിഷ്യതി ഉത്തമശ്ലോകഃ തദ് ധ്യായേദ് ഹൃദയങ്‌ഗമമ്

സുപ്രശസ്തനായ ഭഗവാൻ തന്റെ അതിശയകരമായ ശക്തിയാൽ, സ്വേച്ഛാനുസൃതമായ പ്രവർത്തികളാൽ പ്രത്യക്ഷമാകും; അവനെ ഹൃദയത്തിൽ സ്മരിക്കണം.

പരിചര്യാ ഭഗവതോ യാവത്യഃ പൂര്വസേവിതാഃ । താ മംത്രഹൃദയേനൈവ പ്രയുഞ്ജ്യാന് മംത്രമൂര്തയേ

മുന്പ് ചെയ്ത എല്ലാ ഭഗവത്സേവകളും, ഇപ്പോൾ മന്ത്രഹൃദയത്തോടെ, മന്ത്രശക്തിയാൽ സ്ഥാപിച്ച ഭഗവാന്റെ രൂപത്തിൽ അർപ്പിക്കണം.

ഏവം കായേന മനസാ വചസാ ച മനോഗതമ് । പരിചര്യമാണോ ഭഗവാന് ഭക്തിമത്പരിചര്യയാ

ഇങ്ങനെ, ശരീരത്താൽ, മനസ്സാൽ, വാക്കുകളാൽ, ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭക്തിയോടെ ഭഗവാനെ സേവിക്കുമ്പോൾ, യഥാർത്ഥ ആരാധന നടക്കുന്നു.

പുംസാം അമായിനാം സമ്യക് ഭജതാം ഭാവവര്ധനഃ । ശ്രേയോ ദിശത്യഭിമതം യദ്ധര്മാദിഷു ദേഹിനാമ്

കപടത ഇല്ലാതെ ഭഗവാനെ ഭക്തിപൂർവ്വം സേവിക്കുന്നവർക്കു, ഭഗവാൻ അവരുടെ ഭാവം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, സാധാരണ ധർമ്മങ്ങൾകൊണ്ടു ലഭിക്കാത്ത ഉത്തമമായ ഫലം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

വിരക്തശ്ചേന്ദ്രിയരതൌ ഭക്തിയോഗേന ഭൂയസാ । തം നിരന്തരഭാവേന ഭജേതാദ്ധാ വിമുക്തയേ

ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആസക്തിയില്ലാത്തവൻ, ഭക്തിയോഗം കൊണ്ട്, നിരന്തരവും സത്യസന്ധവുമായ ഭക്തിയോടെ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കണം, പൂർണ്ണ മോക്ഷത്തിന് വേണ്ടി.

ഇത്യുക്തസ്തം പരിക്രമ്യ പ്രണമ്യ ച നൃപാര്ഭകഃ । യയൌ മധുവനം പുണ്യം ഹരേശ്ചരണചര്ചിതമ്

ഇങ്ങനെ ഉപദേശം ലഭിച്ച രാജകുമാരൻ, ചുറ്റി വണങ്ങി, ഹരിയുടെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ കൊണ്ടു പുണ്യമായ മധുവനത്തിലേക്ക് പോയി.

തപോവനം ഗതേ തസ്മിന് പ്രവിഷ്ടോഽന്തഃപുരം മുനിഃ । അര്ഹിതാര്ഹണകോ രാജ്ഞാ സുഖാസീന ഉവാച തമ്

അവൻ തപോവനത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, മുനി അകത്തുള്ള മന്ദിരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. രാജാവിന്റെ യോജ്യമായ ആദരവും സ്വീകരിച്ച്, സുഖമായി ഇരുന്ന് അവനോട് സംസാരിച്ചു.

നാരദ ഉവാച - രാജന് കിം ധ്യായസേ ദീര്ഘം മുഖേന പരിശുഷ്യതാ । കിം വാ ന രിഷ്യതേ കാമോ ധര്മോ വാര്ഥേന സംയുതഃ

നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ എന്തുകൊണ്ട് ദീർഘമായി ചിന്തയിലിരിക്കുന്നു? മുഖം ഉണങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ആഗ്രഹമോ, ധർമ്മമോ, സമ്പത്തോടുകൂടിയുള്ള കാര്യമോ നിനക്ക് ലഭിക്കാത്തതാണോ?

രാജോവാച - സുതോ മേ ബാലകോ ബ്രഹ്മന് സ്ത്രൈണേനാ-കരുണാത്മനാ । നിര്വാസിതഃ പഞ്ചവര്ഷഃ സഹ മാത്രാ മഹാന്കവിഃ

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, എന്റെ മകൻ, അഞ്ചു വയസ്സുള്ള ബാലൻ, ഒരു ക്രൂരഹൃദയ സ്ത്രീയുടെ കയ്യാൽ അമ്മയോടൊപ്പം വനത്തിലേക്ക് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു; അവൻ മഹാനായ കവി ആണ്.

അപ്യനാഥം വനേ ബ്രഹ്മന് മാ സ്മാദന്ത്യര്ഭകം വൃകാഃ । ശ്രാന്തം ശയാനം ക്ഷുധിതം പരിമ്ലാനമുഖാമ്ബുജമ്

ബ്രാഹ്മണനേ, അവൻ അനാഥനായി വനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ക്ഷീണിച്ചും വിശന്നും കിടക്കുന്ന ആ ബാലനെ മൃഗങ്ങൾ ഉപദ്രവിക്കരുതേ.

അഹോ മേ ബത ദൌരാത്മ്യം സ്ത്രീജിതസ്യോപധാരയ । യോഽങ്‌കം പ്രേമ്ണാഽഽരുരുക്ഷന്തം നാഭ്യനന്ദമസത്തമഃ

അയ്യോ, സ്ത്രീയുടെ വശംപോയി ഞാൻ എത്ര ദുർഭാഗ്യവാനാണ്! സ്നേഹത്തോടെ എന്റെ മടിയിൽ കയറാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ ബാലനെ ഞാൻ സ്വീകരിച്ചില്ല; ഞാൻ എത്ര തുച്ഛനാണ്!

നാരദ ഉവാച - മാ മാ ശുചഃ സ്വതനയം ദേവഗുപ്തം വിശാമ്പതേ । തത്പ്രഭാവം അവിജ്ഞായ പ്രാവൃങ്‌ക്തേ യദ്യശോ ജഗത്

നാരദൻ പറഞ്ഞു: ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകനേ, ദേവന്മാർ സംരക്ഷിക്കുന്ന നിന്റെ മകനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കേണ്ട. അവന്റെ മഹത്വം അറിയാതെ നീ വിലപിക്കുന്നു; അവന്റെ കീർത്തി ലോകത്ത് വ്യാപിക്കും.

സുദുഷ്കരം കര്മ കൃത്വാ ലോകപാലൈരപി പ്രഭുഃ । ഐഷ്യത്യചിരതോ രാജന് യശോ വിപുലയംസ്തവ

ലോകങ്ങളെ കാത്തുനില്ക്കുന്ന ദേവന്മാർക്കു പോലും ചെയ്യാൻ പ്രയാസമായ ഒരു കാര്യം ചെയ്തതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, അവൻ നിനക്കു വൻ പ്രശസ്തി ഉടൻ നേടിക്കൊടുക്കും.

മൈത്രേയ ഉവാച - ഇതി ദേവര്ഷിണാ പ്രോക്തം വിശ്രുത്യ ജഗതീപതിഃ । രാജലക്ഷ്മീമനാദൃത്യ പുത്രം ഏവാന്വചിന്തയത്

മൈത്രേയൻ പറഞ്ഞു: ദേവർഷിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ്, രാജസൗഭാഗ്യങ്ങൾ ഒന്നും കണക്കാക്കാതെ, തന്റെ മകനെയേ മാത്രം മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.

തത്രാഭിഷിക്തഃ പ്രയതഃ താം ഉപോഷ്യ വിഭാവരീമ് । സമാഹിതഃ പര്യചര ദൃഷ്യാദേശേന പൂരുഷമ്

അവിടെ അഭിഷേകം കഴിച്ച് ശുദ്ധനായവൻ ആ രാത്രി ഉപവാസം പാലിച്ചു, മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ, ദർശനപ്രകാരം പരമപുരുഷനെ സേവിച്ചു.

ത്രിരാത്രാന്തേ ത്രിരാത്രാന്തേ കപിത്ഥബദരാശനഃ । ആത്മവൃത്ത്യനുസാരേണ മാസം നിന്യേഽര്ചയന് ഹരിമ്

മൂന്ന് രാത്രികൾക്ക് ഒറ്റപ്പൊക്കം, കപിത്തം, ബദരിഫലം എന്നിവ മാത്രം കഴിച്ച്, അവൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ഒരു മാസം ഹരിയെ ആരാധിച്ചു.

ദ്വിതീയം ച തഥാ മാസം ഷഷ്ഠേ ഷഷ്ഠേഽര്ഭകോ ദിനേ । തൃണപര്ണാദിഭിഃ ശീര്ണൈഃ കൃതാന്നോഽഭ്യര്ചയന് വിഭുമ്

രണ്ടാം മാസത്തിൽ, ആറാം ദിവസങ്ങളിലൊന്നിൽ വീണ ഇലകളും പുല്ലും പോലുള്ളവ ഉപയോഗിച്ച് ഭക്ഷണം ഒരുക്കി, ആ ബാലൻ ഭഗവാനെ ആരാധിച്ചു.

തൃതീയം ചാനയന് മാസം നവമേ നവമേഽഹനി । അബ്ഭക്ഷ ഉത്തമശ്ലോകം ഉപാധാവത്സമാധിനാ

മൂന്നാം മാസത്തിൽ, ഒമ്പതാം ദിവസങ്ങളിൽ, വെള്ളം മാത്രം കഴിച്ച്, മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ ഉത്തമശ്ലോകനായ ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ചു.

ചതുര്ഥമപി വൈ മാസം ദ്വാദശേ ദ്വാദശേഽഹനി । വായുഭക്ഷോ ജിതശ്വാസോ ധ്യായന് ദേവമധാരയത്

നാലാം മാസത്തിൽ, പന്ത്രണ്ടാം ദിവസങ്ങളിൽ, വായു മാത്രം കഴിച്ച്, ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച്, ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് ജീവിച്ചു.