ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അത്രേമൌ ഗ്രാഹകാഭാവാത് ന ജരാമപി മുഞ്ചതഃ । കിഞ്ചിത് ആത്മസുഖേനേഹ പ്രസുപ്തിഃ മന്യതേഽനയോഃ

ഇവിടെ സ്വീകരിക്കാൻ ആരുമില്ലാത്തതിനാൽ, ഇവർക്ക് വൃദ്ധത പോലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല; അല്പം ആത്മസന്തോഷം കൊണ്ട് ഇരുവരും വിശ്രമം അനുഭവിക്കുന്നു എന്ന് കരുതുന്നു.

ഭക്തിരുവാച - കഥം പരീക്ഷിതാ രാജ്ഞാ സ്ഥാപിതോ ഹ്യശുചിഃ കലിഃ । പ്രവൃത്തേ തു കലൌ സര്വസാരഃ കുത്ര ഗതോ മഹാന്

ഭക്തി പറഞ്ഞു: പരീക്ഷിതൻ രാജാവാൽ അശുദ്ധനായ കലിയെ എങ്ങനെ സ്ഥാപിച്ചു? കലിയുഗം തുടങ്ങുമ്പോൾ എല്ലാ ധർമ്മത്തിന്റെ സാരം എവിടെ പോയി?

കരുണാപരേണ ഹരിണാപി അധര്മ കഥമീക്ഷ്യതേ । ഇമം മേ സംശയം ഛിന്ധി ത്വദ്വാചാ സുഖിതാസ്മ്യഹമ്

കരുണയാൽ നിറഞ്ഞ ഹരിയാൽ പോലും അധർമ്മം എങ്ങനെ കാണപ്പെടുന്നു? ഈ സംശയം നീയെന്നോട് ദയവായി നീക്കി പറയൂ; അപ്പോൾ ഞാൻ സന്തോഷം അനുഭവിക്കും.

നാരദ ഉവാച - യദി പൃഷ്ടസ്ത്വയാ ബാലേ പ്രേമതഃ ശ്രവണം കുരു । സര്വം വക്ഷ്യാമി തേ ഭദ്രേ കശ്മലം തേ ഗമിഷ്യതി

നാരദൻ പറഞ്ഞു: നീ ചോദിച്ചതിനാൽ, കുട്ടിയേ, സ്നേഹത്തോടെ കേൾക്കു; ഞാൻ എല്ലാം പറയാം, ഭാഗ്യവതിയേ, നിന്റെ ആശങ്ക മാറും.

യദാ മുകുന്ദോ ഭഗവാന് ക്ഷ്മാം ത്യക്ത്വാ സ്വപദം ഗതഃ । തദ്‌ദിനാത് കലിരായാതഃ സര്വസാധനബാധകഃ

മുകുന്ദൻ, ഭഗവാൻ, ഭൂമിയെ വിട്ട് തന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോയപ്പോൾ, അന്നുതന്നെ കലിയുഗം വന്നു, എല്ലാം തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നവനായി.

ദൃഷ്ടോ ദിഗ്വിജയേ രാജ്ഞാ ദീനവത് ശരണം ഗതഃ । ന മയാ മാരണീയോഽയം സാരംഗ ഇവ സരഭുക്

രാജാവ് ദിക്കുജയത്തിനിടെ കലിയെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ ദുർബലനായി അഭയം തേടി; ഞാൻ അവനെ കൊല്ലാതെ വിട്ടു, തേൻ ശേഖരിക്കുന്നവൻ തേനീച്ചയെ രക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ.

യത്ഫലം നാസ്തി തപസാ ന യോഗേന സമാധിനാ । തത്ഫലം ലഭതേ സമ്യക് കലൌ കേശവകീര്തനാത്

തപസ്സിനാലോ യോഗത്താലോ ധ്യാനത്തിലോ കിട്ടാത്ത ഫലം, കലിയുഗത്തിൽ കേശവന്റെ കീർത്തനം ചെയ്താൽ പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കും.

ഏകാകാരം കലിം ദൃഷ്ട്വാ സാരവത്സാരനീരസമ് । വിഷ്ണുരാതഃ സ്ഥാപിതവാന് കലിജാനാം സുഖായ ച

കലിയെ ഒരേപോലെയുള്ളതും സാരമില്ലാത്തതും കാണുമ്പോൾ, വിഷ്ണുരാതൻ അവനെ കലിയുഗജന്മക്കാരുടെ സന്തോഷത്തിനായി സ്ഥാപിച്ചു.

കുകര്മാചരനാത്സാരഃ സര്വതോ നിര്ഗതോഽധുനാ । പദാര്ഥാഃ സംസ്ഥിതാ ഭൂമൌ ബീജഹീനാസ്തുഷാ യഥാ

ദുഷ്കർമ്മങ്ങൾ മൂലം ഇപ്പോൾ എല്ലായിടത്തും സാരം ഇല്ലാതായി; വസ്തുക്കൾ ഭൂമിയിൽ വിത്തില്ലാത്ത തവിടുപോലെ മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.

വിപ്രൈര്ഭാഗവതീ വാര്താ ഗേഹേ ഗേഹേ ജനേ ജനേ । കാരിതാ കണലോഭേന കഥാസാരസ്തതോ ഗതഃ

ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭാഗവതവാർത്ത ഓരോ വീട്ടിലും ഓരോരുത്തരിലും പ്രചരിപ്പിച്ചു, പക്ഷേ ദക്ഷിണയുടെ താൽപര്യം മൂലം കഥകളുടെ സാരം പോയി.

അത്യുഗ്രഭൂരികര്മാണോ നാസ്തികാ രൌരവാ ജനാഃ । തേഽപി തിഷ്ഠന്തി തീര്ഥേഷു തീര്ഥസാരസ്തതോ ഗതഃ

അത്യന്തം ഭയങ്കരവും അന്യായവുമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്ന നാസ്തികരായ നരകവാസികൾ പോലും തീർത്ഥങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു, എന്നാൽ തീർത്ഥങ്ങളുടെ സാരം അവിടെ നിന്ന് പോയി.

കാമക്രോധ മഹാലോഭ തൃഷ്ണാവ്യാകുലചേതസഃ । തേഽപി തിഷ്ഠന്തി തപസി തപഃസാരസ്തതോ ഗതഃ

വലിയ ആസക്തിയും കോപവും അത്യന്തം ലോഭവും തീവ്രമായ ആഗ്രഹവും കൊണ്ടു മനസ്സ് കലങ്ങുന്നവരും തപസ്സിൽ ഏർപ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോൾ തപസ്സിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം നഷ്ടമാകുന്നു.

മനസശ്ചാജയാത് ലോഭാദ് ദംഭാത് പാഖണ്ഡസംശ്രയാത് । ശാസ്ത്രാന് അഭ്യസനാച്ചൈവ ധ്യാനയോഗഫലം ഗതമ്

മനസ്സിനെ ജയിക്കാനാകാതെ, ലോഭം, കപടത, തെറ്റായ വിശ്വാസങ്ങൾ, വെറും ശാസ്ത്രപഠനം എന്നിവ മൂലം ധ്യാനയോഗത്തിന്റെ ഫലം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.

പണ്ഡിതാസ്തു കലത്രേണ രമന്തേ മഹിഷാ ഇവ । പുത്രസ്യോത്പാദനേ ദക്ഷാ അദക്ഷാ മുക്തിസാധനേ

പണ്ഡിതന്മാർ ഭാര്യയോടൊപ്പം മഹിഷങ്ങളെപ്പോലെ ആസ്വദിക്കുന്നു; പുത്രനു ജനനം വരുത്തുന്നതിൽ അവർ പ്രാവീണ്യം കാണിക്കുന്നു, മോക്ഷം നേടുന്നതിൽ അവർക്കു കഴിവില്ല.

ന ഹി വൈഷ്ണവതാ കുത്ര സംപ്രദായപുരഃസരാ । ഏവം പ്രലയതാം പ്രാപ്തോ വസ്തുസാരഃ സ്ഥലേ സ്ഥലേ

സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ പോലും യഥാർത്ഥ വൈഷ്ണവത്വം എവിടെയും കാണാനില്ല; അങ്ങനെ സത്യമുള്ളതിന്റെ മൂല്യം എല്ലായിടത്തും നഷ്ടപ്പെട്ടു.

അയം തു യുഗധര്മോ ഹി വര്തതേ കസ്യ ദൂഷണമ് । അതസ്തു പുണ്ഡരീകാക്ഷഃ സഹതേ നികടേ സ്ഥിതഃ

ഇത് കാലത്തിന്റെ സ്വഭാവമാണ്; ആരെയാണ് കുറ്റം പറയാൻ കഴിയുക? അതുകൊണ്ടു തന്നെ കമലനയനായ ദൈവം സമീപം നിന്നുകൊണ്ട് എല്ലാം സഹിക്കുന്നു.

സൂത ഉവാച - ഇതി തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വിസ്മയം പരമം ഗതാ । ഭക്തിരൂചേ വചോ ഭൂയഃ ശ്രൂയതാം തച്ച ശൌനക

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവർ അതിയായ അത്ഭുതം അനുഭവിച്ചു. ഭക്തി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ഇതും കേൾക്കണം, ശൗനക.'

ഭക്തിരുവാച - സുരര്ഷേ ത്വം ഹി ധന്യോഽസി മദ്‌ഭാഗ്യേന സമാഗതഃ । സാധൂനാം ദര്ശനം ലോകേ സര്വസിദ്ധികരം പരമ്

ഭക്തി പറഞ്ഞു: ദേവമുനിയേ, നീ ഭാഗ്യവാനാണ്; എന്റെ ഭാഗ്യത്താൽ തന്നെ നീ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഈ ലോകത്ത് സജ്ജനരുടെ ദർശനം എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്നു.

(മാലിനീ) ജയതി ജയതി മായാം യസ്യ കായാധവസ്തേ വചനരചനമേകം കേവലം ചാകലയ്യ । ധ്രുവപദമപി യാതോ യത്കൃപാതോ ധ്രുവോഽയം സകലകുശലപാത്രം ബ്രഹ്മപുത്രം നതാസ്മി

ജയം, ജയം അവനു; അവന്റെ ശരീരമാണ് മായയുടെ ആധാരം. അവൻ ഒരു വാക്കിൽ തന്നെ മുഴുവൻ വാക്കുകളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അവന്റെ കൃപയാൽ ധ്രുവൻ ശാശ്വത സ്ഥിതിയിൽ എത്തി. എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെയും പാത്രമായ ബ്രഹ്മാപുത്രനു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതമാഹാത്മ്യമ് - ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ ഭക്തേഃ ക്ലേശനിവൃത്തയേ നാരദസ്യ ഉദ്യോഗഃ നാരദ ഉവാച - (അനുഷ്ടുപ്) വൃഥാ ഖേദയസേ ബാലേ അഹോ ചിന്താതുരാ കഥമ് । ശ്രീകൃഷ്ണചരണാമ്ഭോജം സ്മര ദുഃഖം ഗമിഷ്യതി

ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതത്തിന്റെ മഹത്വം – രണ്ടാം അധ്യായം. ഭക്തിയുടെ ദുഃഖം മാറ്റാൻ നാരദന്റെ ശ്രമം. നാരദൻ പറഞ്ഞു: കുഞ്ഞേ, നീ എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ ചിന്തയിൽ കുഴങ്ങി വെറുതെ ദുഃഖിക്കുന്നത്? ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ കമലപാദങ്ങൾ ഓർക്കൂ; ദുഃഖം അകന്നുപോകും.

ദ്രൌപദീ ച പരിത്രാതാ യേന കൌരവകശ്മലാത് । പാലിതാ ഗോപസുന്ദര്യഃ സ കൃഷ്ണഃ ക്വാപി നോ ഗതഃ

കൗരവരുടെ ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് ദ്രൗപദിയെ രക്ഷിച്ചവനും, ഗോപികമാരെ സംരക്ഷിച്ചവനും ആ കൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്. ആ കൃഷ്ണൻ എവിടെയാണ് പോയത്?

ത്വംതു ഭക്തിഃ പ്രിയാ തസ്യ സതതം പ്രാണതോഽധികാ । ത്വയാഽഽഹൂതസ്തു ഭഗവാന് യാതി നീചഗൃഹേഷ്വപി

നീ ഭക്തി, അവനു ജീവനേക്കാൾ പ്രിയമാണ്. നീ വിളിച്ചാൽ ദൈവം ഏറ്റവും താഴ്ന്നവരുടെ വീട്ടിലേക്കും വരുന്നു.

സത്യാദിത്രിയുഗേ ബോധ വൈരാഗ്യൌ മുക്തിസാധകൌ । കലൌ തു കേവലാ ഭക്തിഃ ബ്രഹ്മസായുജ്യകാരിണീ

മൂന്നു യുഗങ്ങളിലും സത്യം, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം എന്നിവ മോക്ഷത്തിന് മാർഗമാണ്; എന്നാൽ കലിയുഗത്തിൽ ഭക്തി മാത്രം ബ്രഹ്മസായുജ്യം നൽകുന്നു.

ഇതി നിശ്ചിത്യ ചിദ്‌രൂപഃ സദ്‌രൂപാം ത്വാം സസര്ജ ഹ । പരമാനന്ദചിന്മൂര്തി സുംദരീം കൃഷ്ണവല്ലഭാമ്

അങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച ശേഷം, ചൈതന്യസ്വരൂപനായവൻ, നീയെന്ന ഭക്തിയെ, പരമാനന്ദത്തിന്റെ സുന്ദരമായ കൃഷ്ണപ്രിയരൂപത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ചു.

ബദ്ധ്വാംജലിം ത്വയാ പൃഷ്ടം കിം കരോമീതി ചൈകദാ । ത്വാം തദാഽഽജ്ഞാപയത് കൃഷ്ണോ മദ്‌ഭക്താന് പോഷയേതി ച

കൈകൂപ്പി നീ ഒരിക്കൽ ചോദിച്ചു: 'ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?' അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ നിന്നോട് കല്പിച്ചു: 'എന്റെ ഭക്തരെ പോഷിപ്പിക്കൂ.'

അംഗീകൃതം ത്വയാ തദ്വൈ പ്രസന്നോഽഭൂത് ഹരിസ്തദാ । മുക്തിം ദാസീം ദദൌ തുഭ്യം ജ്ഞാനവൈരാഗ്യകൌ ഇമൌ

നീ ആ കല്പന അംഗീകരിച്ചപ്പോൾ ഹരി സന്തോഷിച്ചു. അവൻ മോക്ഷത്തെ ദാസിയായി, ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും കൂടി നിന്നെ അനുഗ്രഹിച്ചു.

പോഷണം സ്വേന രൂപേണ വൈകുണ്ഠേ ത്വം കരോഷി ച । ഭൂമൌ ഭക്തവിപോഷായ ഛായാരൂപം ത്വയാ കൃതമ്

വൈകുണ്ഠത്തിൽ നീ നിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ പോഷണം ചെയ്യുന്നു; ഭൂമിയിൽ ഭക്തരെ പോഷിപ്പിക്കാൻ നീ നിഴൽരൂപം സ്വീകരിച്ചു.

മുക്തിം ജ്ഞാനം വിരക്തിം ച സഹ കൃത്വാ ഗതാ ഭുവി । കൃതാദി ദ്വാപരസ്യാന്തം മഹാനന്ദേന സംസ്ഥിതാ

മോക്ഷം, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം എന്നിവയുമായി നീ ഭൂമിയിൽ എത്തിയ്, കൃതയുഗം മുതൽ ദ്വാപരയുഗം അവസാനം വരെ മഹാനന്ദത്തിൽ പാർത്തി.

കലൌ മുക്തിഃ ക്ഷയം പ്രാപ്താ പാഖണ്ഡാമയപീഡിതാ । ത്വദ് ആജ്ഞയാ ഗതാ ശീഘ്രം വൈകുണ്ഠം പുനരേവ സാ

കലിയുഗത്തിൽ മോക്ഷം നശിച്ചു, പാകണ്ഡം മൂലം ദു:ഖിതയായി. നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവൾ വേഗത്തിൽ വീണ്ടും വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.