ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ആമംത്ര്യ പാണ്ഡുപുത്രാംശ്ച ശൈനേയോദ്ധവസംയുതഃ । ദ്വൈപായനാദിഭിര്വിപ്രൈഃ പൂജിതൈഃ പ്രതിപൂജിതഃ

പാണ്ഡുപുത്രന്മാരോടും, സാത്യകിയും ഉദ്ധവനും കൂടെ, ദ്വൈപായനാദിമാരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ആദരിക്കുകയും, അവർക്കും മറുപടി ആദരം നൽകി വിടപറഞ്ഞു.

ഗന്തും കൃതമതിര്ബ്രഹ്മന് ദ്വാരകാം രഥമാസ്ഥിതഃ । ഉപലേഭേഽഭിധാവന്തീം ഉത്തരാം ഭയവിഹ്വലാമ്

ബ്രാഹ്മണനേ, ദ്വാരകയിലേക്കു പോകാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ച്, രഥത്തിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഭയത്തിൽ വിറയുന്ന ഉത്തരാ ഓടിയെത്തുന്നത് കണ്ടു.

ഉത്തരോവാച പാഹി പാഹി മഹായോഗിന് ദേവദേവ ജഗത്പതേ । നാന്യം ത്വദഭയം പശ്യേ യത്ര മൃത്യുഃ പരസ്പരമ്

ഉത്തരാ പറഞ്ഞു: രക്ഷിക്കണേ, രക്ഷിക്കണേ, മഹായോഗിനേ, ദേവദേവനേ, ലോകപാലനേ! മരണഭയം ചുറ്റുമുള്ള ഈ സമയത്ത്, നിന്നെക്കാൾ വേറെ ആരെയും ഞാൻ ആശ്രയിക്കാനില്ല.

അഭിദ്രവതി മാമീശ ശരസ്തപ്തായസോ വിഭോ । കാമം ദഹതു മാം നാഥ മാ മേ ഗര്ഭോ നിപാത്യതാമ്

പ്രഭോ, ഉരുക്കു കത്തുന്ന ഒരു അമ്പ് എനിക്കു നേരെ വരുന്നു! അതു എനിക്ക് ദഹിപ്പിക്കട്ടെ, പക്ഷേ, നാഥാ, എന്റെ ഗർഭം നശിക്കാതിരിക്കാൻ ദയവായി കാത്തിരിക്കുക.

സൂത ഉവാച । ഉപധാര്യ വചസ്തസ്യാ ഭഗവാന് ഭക്തവത്സലഃ । അപാണ്ഡവമിദം കര്തും ദ്രൌണേരസ്ത്രമബുധ്യത

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഭക്തന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഭഗവാൻ, ദ്രോണപുത്രന്റെ ആയുധം പാണ്ഡവവംശം നശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി.

തര്ഹ്യേവാഥ മുനിശ്രേഷ്ഠ പാണ്ഡവാഃ പഞ്ച സായകാന് । ആത്മനോഽഭിമുഖാന് ദീപ്താന് ആലക്ഷ്യാസ്ത്രാണ്യുപാദദുഃ

അപ്പോൾ തന്നെ, മഹാമുനിയേ, അഞ്ചു പാണ്ഡവന്മാർ തങ്ങളിലേക്കു വരുന്ന കത്തുന്ന അമ്പുകൾ കണ്ടു, അവർക്കു തങ്ങൾക്കുള്ള ആയുധങ്ങൾ എടുത്തു.

വ്യസനം വീക്ഷ്യ തത്തേഷാം അനന്യവിഷയാത്മനാമ് । സുദര്ശനേന സ്വാസ്ത്രേണ സ്വാനാം രക്ഷാം വ്യധാദ്വിഭുഃ

തനിക്കു മാത്രം സമർപ്പിച്ച മനസ്സുള്ളവരെ ബാധിച്ച ആ അപായം കണ്ടു, ഭഗവാൻ തന്റെ സ്വന്തം ആയുധമായ സുദർശനചക്രം ഉപയോഗിച്ച് സ്വജനങ്ങളെ രക്ഷിച്ചു.

അന്തഃസ്ഥഃ സര്വഭൂതാനാം ആത്മാ യോഗേശ്വരോ ഹരിഃ । സ്വമായയാഽഽവൃണോദ്‍ഗര്ഭം വൈരാട്യാഃ കുരുതന്തവേ

എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉള്ളിൽ ആത്മാവായി വസിക്കുന്ന യോഗേശ്വരനായ ഹരി, തന്റെ മായാവശം ഉപയോഗിച്ച്, കുരുവംശത്തിലെ ഉത്തരയുടെ ഗർഭത്തെ സംരക്ഷിച്ചു.

യദ്യപ്യസ്ത്രം ബ്രഹ്മശിരഃ ത്വമോഘം ചാപ്രതിക്രിയമ് । വൈഷ്ണവം തേജ ആസാദ്യ സമശാമ്യദ് ഭൃഗൂദ്വഹ

ബ്രഹ്മശിരസ് എന്ന അതികഠിനമായ ആയുധം പരാജയപ്പെടുത്താനാവാത്തതും അപ്രത്യക്ഷവുമായതും ആണെങ്കിലും, ഭൃഗുകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നിന്റെ വൈഷ്ണവതേജസ്സിനെ നേരിട്ടപ്പോൾ അതു ശാന്തമായിരിക്കുന്നു.

മാ മംസ്ഥാ ഹ്യേതദാശ്ചര്യം സര്വാശ്ചര്യമയേഽച്യുതേ । യ ഇദം മായയാ ദേവ്യാ സൃജത്യവതി ഹന്ത്യജഃ

ഇത് അത്ഭുതകരമാണെന്ന് നീ കരുതേണ്ട, അച്യുതനിൽ എല്ലാ അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവൻ ജനനം ഇല്ലാത്തവൻ, ദേവിയുടെ മായയാൽ ഈ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ബ്രഹ്മതേജോവിനിര്മുക്തൈഃ ആത്മജൈഃ സഹ കൃഷ്ണയാ । പ്രയാണാഭിമുഖം കൃഷ്ണം ഇദമാഹ പൃഥാ സതീ

ബ്രഹ്മതേജസ്സിൽ നിന്ന് മോചിതയായ പൃഥ, തന്റെ മക്കളോടൊപ്പം കൃഷ്ണയോടും കൂടെ യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായിരുന്ന കൃഷ്ണനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

കുന്ത്യുവാച । നമസ്യേ പുരുഷം ത്വാഽഽദ്യം ഈശ്വരം പ്രകൃതേഃ പരമ് । അലക്ഷ്യം സര്വഭൂതാനാം അന്തര്ബഹിരവസ്ഥിതമ്

കുന്തി പറഞ്ഞു: ആദിമനുഷ്യനായും, സർവ്വശക്തനായും, പ്രകൃതിക്ക് അതീതനായും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും അദൃശ്യനായും, അകത്തും പുറത്തും നിലകൊള്ളുന്നവനുമായ നിന്നെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

മായാജവനികാച്ഛന്നം അജ്ഞാധോക്ഷജമവ്യയമ് । ന ലക്ഷ്യസേ മൂഢദൃശാ നടോ നാട്യധരോ യഥാ

മായയുടെ മറയാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനേ, അജ്ഞാതനും അക്ഷയനുമായവനേ, ഭ്രാന്തനായവരുടെ കാഴ്ചയ്ക്ക് നീ കാണപ്പെടുന്നില്ല, നടൻ വേഷം ധരിച്ചിരിക്കുന്നപോലെ.

തഥാ പരമഹംസാനാം മുനീനാം അമലാത്മനാമ് । ഭക്തിയോഗവിധാനാര്ഥം കഥം പശ്യേമ ഹി സ്ത്രിയഃ

പവിത്രഹൃദയമുള്ള പരമഹംസന്മാരുടെയും മുനികളുടെയും ഭക്തിയെ ഉറപ്പാക്കാൻ നീ ഇങ്ങനെ വരുന്നു. എന്നാൽ ഞങ്ങൾ സ്ത്രീകൾക്ക് നിന്നെ എങ്ങനെയാണ് കാണാൻ കഴിയുക?

കൃഷ്ണായ വാസുദേവായ ദേവകീനംദനായ ച । നംദഗോപകുമാരായ ഗോവിംദായ നമോ നമഃ

കൃഷ്ണനേ, വാസുദേവനേ, ദേവകിയുടെ പുത്രനേ, നന്ദനും ഗോപന്മാരുടെ ബാലനേ, ഗോവിന്ദനേ, ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു.

നമഃ പങ്കജനാഭായ നമഃ പങ്കജമാലിനേ । നമഃ പങ്കജനേത്രായ നമസ്തേ പങ്കജാങ്ഘ്രയേ

താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള നാഭിയുള്ളവനേ, താമരമാല ധരിച്ചവനേ, താമരനേത്രനേ, താമരപാദനേ, നിന്നെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

(വംശസ്ഥ) യഥാ ഹൃഷീകേശ ഖലേന ദേവകീ കംസേന രുദ്ധാതിചിരം ശുചാര്പിതാ । വിമോചിതാഹം ച സഹാത്മജാ വിഭോ ത്വയൈവ നാഥേന മുഹുര്വിപദ്‍ഗണാത്

ഹൃഷീകേശനേ, ദുഷ്ടനായ കംസൻ ദേവകിയെ ദീർഘകാലം തടവിൽ ഇട്ടു ദുഃഖിപ്പിച്ചപ്പോൾ നീ അവളെ മോചിപ്പിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ, പ്രഭുവേ, നീ എനിക്ക്‌യും എന്റെ മക്കൾക്കും പലവിധ ഭയങ്ങളിൽ നിന്ന് പലതവണ രക്ഷ നൽകി.

വിഷാന്മഹാഗ്നേഃ പുരുഷാദദര്ശനാദ് അസത്സഭായാ വനവാസകൃച്ഛ്രതഃ । മൃധേ മൃധേഽനേകമഹാരഥാസ്ത്രതോ ദ്രൌണ്യസ്ത്രതശ്ചാസ്മ ഹരേഽഭിരക്ഷിതാഃ

വിഷം, മഹാഗ്നി, മനുഷ്യഭക്ഷകൻ, ദുഷ്ടരുടെ സഭ, വനവാസത്തിലെ കഷ്ടങ്ങൾ, അനേകം മഹാരഥന്മാരുമായി യുദ്ധങ്ങൾ, ദ്രൗണിയുടെ ആയുധം—ഇവയൊക്കെയും ഹരിയേ, നീ ഞങ്ങളെ രക്ഷിച്ചു.

(അനുഷ്ടുപ്) വിപദഃ സന്തു താഃ ശശ്വത് തത്ര തത്ര ജഗദ്‍ഗുരോ । ഭവതോ ദര്ശനം യത്സ്യാദ് അപുനര്ഭവദര്ശനമ്

ലോകഗുരുവേ, ആപത്തുകൾ എല്ലായിടത്തും എപ്പോഴും ഞങ്ങളിലേക്ക് വരട്ടെ. കാരണം, അങ്ങനെ നിന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും കാണാൻ കഴിയും. നിന്നെ കാണുമ്പോൾ പുനർജന്മം കാണേണ്ടതില്ല.

ജന്മൈശ്വര്യശ്രുതശ്രീഭിഃ ഏധമാനമദഃ പുമാന് । നൈവാര്ഹത്യഭിധാതും വൈ ത്വാം അകിഞ്ചനഗോചരമ്

ജന്മം, ഐശ്വര്യം, ജ്ഞാനം, സൗന്ദര്യം എന്നിവകൊണ്ട് അഭിമാനം വളരുന്നവൻ, ഒന്നും ഇല്ലാത്തവർക്കു മാത്രം ലഭ്യനായ നിന്നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ വാഴ്ത്താൻ കഴിയില്ല.

നമോഽകിഞ്ചനവിത്തായ നിവൃത്തഗുണവൃത്തയേ । ആത്മാരാമായ ശാന്തായ കൈവല്യപതയേ നമഃ

ഒന്നുമില്ലാത്തവർക്കുള്ള സമ്പത്തായവനേ, ഗുണങ്ങളുടെ പ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവനേ, ആത്മാരാമനേ, ശാന്തനേ, മോക്ഷത്തിന്റെ നാഥനേ, നിന്നെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

മന്യേ ത്വാം കാലമീശാനം അനാദിനിധനം വിഭുമ് । സമം ചരന്തം സര്വത്ര ഭൂതാനാം യന്മിഥഃ കലിഃ

നിനക്കാണ് ഞാൻ കാലം, ഈശ്വരൻ, ആദിയില്ലാത്തതും അന്തമില്ലാത്തതും, സർവ്വവ്യാപിയായതും, എല്ലാ ജീവികളിലും സമമായി സഞ്ചരിക്കുന്നതും, അവരിലുണ്ടാകുന്ന വൈരാഗ്യത്തിനും കാരണം എന്നിങ്ങനെ കരുതുന്നു.

(വംശസ്ഥ) ന വേദ കശ്ചിദ് ഭഗവംശ്ചികീര്ഷിതം തവേഹമാനസ്യ നൃണാം വിഡമ്ബനമ് । ന യസ്യ കശ്ചിദ് ദയിതോഽസ്തി കര്ഹിചിദ് ദ്വേഷ്യശ്ച യസ്മിന്വിഷമാ മതിര്നൃണാമ്

പ്രഭുവേ, ഈ ലോകത്തിൽ നീ ചെയ്യുന്നതെന്താണെന്നു ആരും അറിയുന്നില്ല. മനുഷ്യരെ പരിഹസിക്കുന്നതുപോലെ നിന്റെ പ്രവൃത്തികൾ. നിനക്കു ആരും പ്രിയനോ വൈരിയായോ ഇല്ല, എന്നിരുന്നാലും മനുഷ്യർ മനസ്സിൽ പക്ഷപാതം കാണുന്നു.

(അനുഷ്ടുപ്) ജന്മ കര്മ ച വിശ്വാത്മന് അജസ്യാകര്തുരാത്മനഃ । തിര്യങ് നൃഷിഷു യാദഃസു തദ് അത്യന്തവിഡമ്ബനമ്

വിശ്വത്തിന്റെ ആത്മാവായ, ജനനം ഇല്ലാത്തതും പ്രവർത്തനമില്ലാത്തതുമായ ആത്മാവിന്റെ ജനനവും കർമ്മവും, മൃഗങ്ങളിൽ, മനുഷ്യരിൽ, ജലചരികളിൽ—ഇവയൊക്കെയും ഏറ്റവും വലിയ പരിഹാസമാണ്.

(വസംതതിലകാ) ഗോപ്യാദദേ ത്വയി കൃതാഗസി ദാമ താവദ് യാ തേ ദശാശ്രുകലില അഞ്ജന സംഭ്രമാക്ഷമ് । വക്ത്രം നിനീയ ഭയഭാവനയാ സ്ഥിതസ്യ സാ മാം വിമോഹയതി ഭീരപി യദ്‌ബിഭേതി

ഗോപിക നിന്റെ ദോഷം കണ്ടു നിന്നെ കെട്ടാൻ കയറെടുത്തപ്പോൾ, ഭയത്താൽ കണ്ണുനീരും കജലും കലർന്ന കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് നീ മുഖം താഴ്ത്തി നിന്നു. ഭയപ്പെടുന്നവർക്കും ഭയമായവനാണെങ്കിലും, അപ്പോൾ നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ അത്ഭുതപ്പെടുന്നു.

(അനുഷ്ടുപ്) കേചിദ് ആഹുഃ അജം ജാതം പുണ്യശ്ലോകസ്യ കീര്തയേ । യദോഃ പ്രിയസ്യ അന്വവായേ മലയസ്യേവ ചന്ദനമ്

ചിലർ പറയുന്നു, ജനനം ഇല്ലാത്തവൻ, യദുവിന്റെ പ്രിയനായവന്റെ വംശത്തിൽ, പുണ്യശ്ലോകരുടെ കീർത്തിക്കായി ജനിച്ചു, മലയപർവതത്തിൽ ചന്ദനം വളരുന്നതുപോലെ.

അപരേ വസുദേവസ്യ ദേവക്യാം യാചിതോഽഭ്യഗാത് । അജസ്ത്വമസ്യ ക്ഷേമായ വധായ ച സുരദ്വിഷാമ്

മറ്റുചിലര്‍ പറയുന്നു, വസുദേവനും ദേവകിയും അപേക്ഷിച്ചതിനാല്‍ ജനിക്കാത്തവനായ നീ ഈ ലോകത്തെ രക്ഷിക്കാനും ദേവന്മാരെ വെറുക്കുന്നവരെ നശിപ്പിക്കാനുമാണ് അവതരിച്ചതെന്ന്.

ഭാരാവതാരണായാന്യേ ഭുവോ നാവ ഇവോദധൌ । സീദന്ത്യാ ഭൂരിഭാരേണ ജാതോ ഹ്യാത്മഭുവാര്ഥിതഃ

ചിലര്‍ പറയുന്നു, ഭൂമി ഭാരത്തില്‍ തളര്‍ന്ന് സമുദ്രത്തിലെ ഒരു തോണിപോലെ മുങ്ങുമ്പോള്‍ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം നീ ജനിച്ചു, ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാനായി.

ഭവേഽസ്മിന് ക്ലിശ്യമാനാനാം അവിദ്യാകാമകര്മഭിഃ । ശ്രവണ സ്മരണാര്ഹാണി കരിഷ്യമ് ഇതി കേചന

മറ്റുചിലര്‍ പറയുന്നു, അജ്ഞാനവും ആഗ്രഹവും കര്‍മവും മൂലം ഈ ലോകത്ത് ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്നവര്‍ക്ക് കേള്‍ക്കാനും ഓര്‍ക്കാനും യോഗ്യമായ കര്‍മങ്ങള്‍ ചെയ്യാനാണ് നീ വന്നതെന്ന്.