ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

താംസ്തഥൈവാവൃതാന് ശിഗ്ഭിര്മൃത്യുഗ്രസ്താന്വിചേഷ്ടതഃ। സ്വയം ച കൃപണഃ ശിക്ഷു പശ്യന്നപ്യബുധോഽപതത്

അങ്ങനെ തന്നെ, മരണഭയത്തിൽ വിറയുന്ന തന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ദയനീയനായ ആ പക്ഷി, അമ്പുകൾ കാണുന്നുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അവയെ തടയാൻ കഴിയാതെ അജ്ഞതയിൽ വീണു.

തം ലബ്ധ്വാ ലുബ്ധകഃ ക്രൂരഃ കപോതം ഗൃഹമേധിനമ്। കപോതകാന്കപോതീം ച സിദ്ധാര്ഥഃ പ്രയയൌ ഗൃഹമ്

അവനെ പിടിച്ചെടുത്ത്, ക്രൂരനായ വേട്ടക്കാരൻ, തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടിയതിൽ സംതൃപ്തനായി, ആ കപോതത്തെയും അവന്റെ ഭാര്യയെയും കുഞ്ഞുങ്ങളെയും—all കുടുംബക്കാരെയും—വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

ഏവം കുടുമ്ബ്യശാന്താത്മാ ദ്വന്ദ്വാരാമഃ പതത്രിവത്। പുഷ്ണന്കുടുമ്ബം കൃപണഃ സാനുബന്ധോഽവസീദതി

ഇങ്ങനെ, കുടുംബത്തിൽ അടിയുറച്ച മനസ്സില്ലാതെ, ഇരട്ടത്വങ്ങളിൽ ആസ്വദിച്ച്, പക്ഷിയെപ്പോലെ ബന്ധങ്ങളിൽ കുടുങ്ങി കുടുംബം പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ, ദയനീയനായി ബന്ധങ്ങളിൽ പെട്ട് താഴേക്ക് വീഴുന്നു.

യഃ പ്രാപ്യ മാനുഷം ലോകം മുക്തിദ്വാരമപാവൃതമ്। ഗൃഹേഷു ഖഗവത്സക്തസ്തമാരൂഢച്യുതം വിദുഃ

മോക്ഷത്തിന്റെ വാതിൽ തുറന്നിരിക്കുന്ന മനുഷ്യലോകം ലഭിച്ചിട്ടും, പക്ഷിയെപ്പോലെ കുടുംബത്തിൽ ആസ്വദിച്ച് കുടുങ്ങുന്നവനെ, ഉയർന്നിട്ട് വീണ്ടും താഴേക്ക് വീണവനെന്നു അറിയുന്നു.

സൂത ഉവാച । (അനുഷ്ടുപ്) അഥ തേ സമ്പരേതാനാം സ്വാനാമുദകമിച്ഛതാമ് । ദാതും സകൃഷ്ണാ ഗങ്ഗായാം പുരസ്കൃത്യ യയുഃ സ്ത്രിയഃ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ, departed ബന്ധുക്കൾക്കായി വെള്ളം അർപ്പിക്കാനാഗ്രഹിച്ച്, കൃഷ്ണയെ മുന്നിൽ നിർത്തി സ്ത്രീകൾ ഗംഗയിലേക്കു പോയി.

തേ നിനീയോദകം സര്വേ വിലപ്യ ച ഭൃശം പുനഃ । ആപ്ലുതാ ഹരിപാദാബ്ജഃ അജഃപൂതസരിജ്ജലേ

അവർ എല്ലാവരും വെള്ളം അർപ്പിച്ചു, വീണ്ടും ദു:ഖത്തിൽ ആഴമായി കരഞ്ഞു, ശേഷം ഹരിയുടെ കമലപാദങ്ങൾ കൊണ്ട് ശുദ്ധമായ അജൻമാവിന്റെ നദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്തു.

തത്രാസീനം കുരുപതിം ധൃതരാഷ്ട്രം സഹാനുജമ് । ഗാന്ധാരീം പുത്രശോകാര്താം പൃഥാം കൃഷ്ണാം ച മാധവഃ

അവിടെ, മാധവൻ, കുരുവംശരാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രനെയും, അവന്റെ സഹോദരനെയും, പുത്രശോകത്തിൽ കനലുന്ന ഗാന്ധാരിയെയും, പൃഥയെയും, കൃഷ്ണയെയും ഇരുന്നുകാണിച്ചു.

സാംത്വയാമാസ മുനിഭിഃ ഹതബംധൂന് ശുചാര്പിതാന് । ഭൂതേഷു കാലസ്യ ഗതിം ദര്ശയന് അപ്രതിക്രിയാമ്

മുനിമാരോടൊപ്പം, ബന്ധുക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ടു ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങിയവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; എല്ലാ ജീവികളിലും കാലത്തിന്റെ വഴിയെ, അതിന് പ്രതിരോധമില്ലെന്നതിനെ കാണിച്ചു പറഞ്ഞു.

സാധയിത്വാജാതശത്രോഃ സ്വം രാജ്യം കിതവൈര്ഹൃതമ് । ഘാതയിത്വാസതോ രാജ്ഞഃ കചസ്പര്ശക്ഷതായുഷഃ

അജാതശത്രുവിന്, ചതികളാൽ നഷ്ടമായിരുന്ന രാജ്യം തിരികെ നൽകുകയും, കച്ചയുടെ സ്പർശം കൊണ്ടു ആയുസ്സ് ക്ഷയിച്ച ദുഷ്ടരാജാക്കന്മാരെ സംഹരിക്കുകയും ചെയ്തു.

യാജയിത്വാശ്വമേധൈസ്തം ത്രിഭിരുത്തമകല്പകൈഃ । തദ്യശഃ പാവനം ദിക്ഷു ശതമന്യോരിവാതനോത്

അവനെ മൂന്നു ഉത്തമമായ അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തിപ്പിച്ചു; അങ്ങനെ, അവന്റെ ശുദ്ധമായ കീർത്തി എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ വ്യാപിച്ചു.

ആമംത്ര്യ പാണ്ഡുപുത്രാംശ്ച ശൈനേയോദ്ധവസംയുതഃ । ദ്വൈപായനാദിഭിര്വിപ്രൈഃ പൂജിതൈഃ പ്രതിപൂജിതഃ

പാണ്ഡുപുത്രന്മാരോടും, സാത്യകിയും ഉദ്ധവനും കൂടെ, ദ്വൈപായനാദിമാരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ആദരിക്കുകയും, അവർക്കും മറുപടി ആദരം നൽകി വിടപറഞ്ഞു.

ഗന്തും കൃതമതിര്ബ്രഹ്മന് ദ്വാരകാം രഥമാസ്ഥിതഃ । ഉപലേഭേഽഭിധാവന്തീം ഉത്തരാം ഭയവിഹ്വലാമ്

ബ്രാഹ്മണനേ, ദ്വാരകയിലേക്കു പോകാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ച്, രഥത്തിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഭയത്തിൽ വിറയുന്ന ഉത്തരാ ഓടിയെത്തുന്നത് കണ്ടു.

ഉത്തരോവാച പാഹി പാഹി മഹായോഗിന് ദേവദേവ ജഗത്പതേ । നാന്യം ത്വദഭയം പശ്യേ യത്ര മൃത്യുഃ പരസ്പരമ്

ഉത്തരാ പറഞ്ഞു: രക്ഷിക്കണേ, രക്ഷിക്കണേ, മഹായോഗിനേ, ദേവദേവനേ, ലോകപാലനേ! മരണഭയം ചുറ്റുമുള്ള ഈ സമയത്ത്, നിന്നെക്കാൾ വേറെ ആരെയും ഞാൻ ആശ്രയിക്കാനില്ല.

അഭിദ്രവതി മാമീശ ശരസ്തപ്തായസോ വിഭോ । കാമം ദഹതു മാം നാഥ മാ മേ ഗര്ഭോ നിപാത്യതാമ്

പ്രഭോ, ഉരുക്കു കത്തുന്ന ഒരു അമ്പ് എനിക്കു നേരെ വരുന്നു! അതു എനിക്ക് ദഹിപ്പിക്കട്ടെ, പക്ഷേ, നാഥാ, എന്റെ ഗർഭം നശിക്കാതിരിക്കാൻ ദയവായി കാത്തിരിക്കുക.

സൂത ഉവാച । ഉപധാര്യ വചസ്തസ്യാ ഭഗവാന് ഭക്തവത്സലഃ । അപാണ്ഡവമിദം കര്തും ദ്രൌണേരസ്ത്രമബുധ്യത

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഭക്തന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഭഗവാൻ, ദ്രോണപുത്രന്റെ ആയുധം പാണ്ഡവവംശം നശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി.

തര്ഹ്യേവാഥ മുനിശ്രേഷ്ഠ പാണ്ഡവാഃ പഞ്ച സായകാന് । ആത്മനോഽഭിമുഖാന് ദീപ്താന് ആലക്ഷ്യാസ്ത്രാണ്യുപാദദുഃ

അപ്പോൾ തന്നെ, മഹാമുനിയേ, അഞ്ചു പാണ്ഡവന്മാർ തങ്ങളിലേക്കു വരുന്ന കത്തുന്ന അമ്പുകൾ കണ്ടു, അവർക്കു തങ്ങൾക്കുള്ള ആയുധങ്ങൾ എടുത്തു.

വ്യസനം വീക്ഷ്യ തത്തേഷാം അനന്യവിഷയാത്മനാമ് । സുദര്ശനേന സ്വാസ്ത്രേണ സ്വാനാം രക്ഷാം വ്യധാദ്വിഭുഃ

തനിക്കു മാത്രം സമർപ്പിച്ച മനസ്സുള്ളവരെ ബാധിച്ച ആ അപായം കണ്ടു, ഭഗവാൻ തന്റെ സ്വന്തം ആയുധമായ സുദർശനചക്രം ഉപയോഗിച്ച് സ്വജനങ്ങളെ രക്ഷിച്ചു.

അന്തഃസ്ഥഃ സര്വഭൂതാനാം ആത്മാ യോഗേശ്വരോ ഹരിഃ । സ്വമായയാഽഽവൃണോദ്‍ഗര്ഭം വൈരാട്യാഃ കുരുതന്തവേ

എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഉള്ളിൽ ആത്മാവായി വസിക്കുന്ന യോഗേശ്വരനായ ഹരി, തന്റെ മായാവശം ഉപയോഗിച്ച്, കുരുവംശത്തിലെ ഉത്തരയുടെ ഗർഭത്തെ സംരക്ഷിച്ചു.

യദ്യപ്യസ്ത്രം ബ്രഹ്മശിരഃ ത്വമോഘം ചാപ്രതിക്രിയമ് । വൈഷ്ണവം തേജ ആസാദ്യ സമശാമ്യദ് ഭൃഗൂദ്വഹ

ബ്രഹ്മശിരസ് എന്ന അതികഠിനമായ ആയുധം പരാജയപ്പെടുത്താനാവാത്തതും അപ്രത്യക്ഷവുമായതും ആണെങ്കിലും, ഭൃഗുകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നിന്റെ വൈഷ്ണവതേജസ്സിനെ നേരിട്ടപ്പോൾ അതു ശാന്തമായിരിക്കുന്നു.

മാ മംസ്ഥാ ഹ്യേതദാശ്ചര്യം സര്വാശ്ചര്യമയേഽച്യുതേ । യ ഇദം മായയാ ദേവ്യാ സൃജത്യവതി ഹന്ത്യജഃ

ഇത് അത്ഭുതകരമാണെന്ന് നീ കരുതേണ്ട, അച്യുതനിൽ എല്ലാ അത്ഭുതങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവൻ ജനനം ഇല്ലാത്തവൻ, ദേവിയുടെ മായയാൽ ഈ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ബ്രഹ്മതേജോവിനിര്മുക്തൈഃ ആത്മജൈഃ സഹ കൃഷ്ണയാ । പ്രയാണാഭിമുഖം കൃഷ്ണം ഇദമാഹ പൃഥാ സതീ

ബ്രഹ്മതേജസ്സിൽ നിന്ന് മോചിതയായ പൃഥ, തന്റെ മക്കളോടൊപ്പം കൃഷ്ണയോടും കൂടെ യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായിരുന്ന കൃഷ്ണനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

കുന്ത്യുവാച । നമസ്യേ പുരുഷം ത്വാഽഽദ്യം ഈശ്വരം പ്രകൃതേഃ പരമ് । അലക്ഷ്യം സര്വഭൂതാനാം അന്തര്ബഹിരവസ്ഥിതമ്

കുന്തി പറഞ്ഞു: ആദിമനുഷ്യനായും, സർവ്വശക്തനായും, പ്രകൃതിക്ക് അതീതനായും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും അദൃശ്യനായും, അകത്തും പുറത്തും നിലകൊള്ളുന്നവനുമായ നിന്നെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

മായാജവനികാച്ഛന്നം അജ്ഞാധോക്ഷജമവ്യയമ് । ന ലക്ഷ്യസേ മൂഢദൃശാ നടോ നാട്യധരോ യഥാ

മായയുടെ മറയാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനേ, അജ്ഞാതനും അക്ഷയനുമായവനേ, ഭ്രാന്തനായവരുടെ കാഴ്ചയ്ക്ക് നീ കാണപ്പെടുന്നില്ല, നടൻ വേഷം ധരിച്ചിരിക്കുന്നപോലെ.

തഥാ പരമഹംസാനാം മുനീനാം അമലാത്മനാമ് । ഭക്തിയോഗവിധാനാര്ഥം കഥം പശ്യേമ ഹി സ്ത്രിയഃ

പവിത്രഹൃദയമുള്ള പരമഹംസന്മാരുടെയും മുനികളുടെയും ഭക്തിയെ ഉറപ്പാക്കാൻ നീ ഇങ്ങനെ വരുന്നു. എന്നാൽ ഞങ്ങൾ സ്ത്രീകൾക്ക് നിന്നെ എങ്ങനെയാണ് കാണാൻ കഴിയുക?

കൃഷ്ണായ വാസുദേവായ ദേവകീനംദനായ ച । നംദഗോപകുമാരായ ഗോവിംദായ നമോ നമഃ

കൃഷ്ണനേ, വാസുദേവനേ, ദേവകിയുടെ പുത്രനേ, നന്ദനും ഗോപന്മാരുടെ ബാലനേ, ഗോവിന്ദനേ, ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു.

നമഃ പങ്കജനാഭായ നമഃ പങ്കജമാലിനേ । നമഃ പങ്കജനേത്രായ നമസ്തേ പങ്കജാങ്ഘ്രയേ

താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള നാഭിയുള്ളവനേ, താമരമാല ധരിച്ചവനേ, താമരനേത്രനേ, താമരപാദനേ, നിന്നെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

(വംശസ്ഥ) യഥാ ഹൃഷീകേശ ഖലേന ദേവകീ കംസേന രുദ്ധാതിചിരം ശുചാര്പിതാ । വിമോചിതാഹം ച സഹാത്മജാ വിഭോ ത്വയൈവ നാഥേന മുഹുര്വിപദ്‍ഗണാത്

ഹൃഷീകേശനേ, ദുഷ്ടനായ കംസൻ ദേവകിയെ ദീർഘകാലം തടവിൽ ഇട്ടു ദുഃഖിപ്പിച്ചപ്പോൾ നീ അവളെ മോചിപ്പിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ, പ്രഭുവേ, നീ എനിക്ക്‌യും എന്റെ മക്കൾക്കും പലവിധ ഭയങ്ങളിൽ നിന്ന് പലതവണ രക്ഷ നൽകി.

വിഷാന്മഹാഗ്നേഃ പുരുഷാദദര്ശനാദ് അസത്സഭായാ വനവാസകൃച്ഛ്രതഃ । മൃധേ മൃധേഽനേകമഹാരഥാസ്ത്രതോ ദ്രൌണ്യസ്ത്രതശ്ചാസ്മ ഹരേഽഭിരക്ഷിതാഃ

വിഷം, മഹാഗ്നി, മനുഷ്യഭക്ഷകൻ, ദുഷ്ടരുടെ സഭ, വനവാസത്തിലെ കഷ്ടങ്ങൾ, അനേകം മഹാരഥന്മാരുമായി യുദ്ധങ്ങൾ, ദ്രൗണിയുടെ ആയുധം—ഇവയൊക്കെയും ഹരിയേ, നീ ഞങ്ങളെ രക്ഷിച്ചു.

(അനുഷ്ടുപ്) വിപദഃ സന്തു താഃ ശശ്വത് തത്ര തത്ര ജഗദ്‍ഗുരോ । ഭവതോ ദര്ശനം യത്സ്യാദ് അപുനര്ഭവദര്ശനമ്

ലോകഗുരുവേ, ആപത്തുകൾ എല്ലായിടത്തും എപ്പോഴും ഞങ്ങളിലേക്ക് വരട്ടെ. കാരണം, അങ്ങനെ നിന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും കാണാൻ കഴിയും. നിന്നെ കാണുമ്പോൾ പുനർജന്മം കാണേണ്ടതില്ല.