ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

നിശമ്യ ഭീമഗദിതം ദ്രൌപദ്യാശ്ച ചതുര്ഭുജഃ । ആലോക്യ വദനം സഖ്യുഃ ഇദമാഹ ഹസന്നിവ

ഭീമന്റെയും ദ്രൗപദിയുടെയും വാക്കുകൾ കേട്ട്, നാലു കൈകളുള്ള ഭഗവാൻ തന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ മുഖം നോക്കി, മൃദുവായി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ശ്രീഭഗവാനുവാച । ബ്രഹ്മബംധുര്ന ഹന്തവ്യ ആതതായീ വധാര്ഹണഃ । മയൈവോഭയമാമ്നാതം പരിപാഹ്യനുശാസനമ്

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണബന്ധുവിനെ കൊല്ലരുത്—even അക്രമിയാണെങ്കിലും. എന്നാൽ അക്രമിക്ക് ശിക്ഷ അർഹമാണ്. ഞാൻ ഇരുവശവും ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്റെ ഉപദേശം കാത്തുസൂക്ഷിക്കൂ.

കുരു പ്രതിശ്രുതം സത്യം യത്തത് സാംത്വയതാ പ്രിയാമ് । പ്രിയം ച ഭീമസേനസ്യ പാഞ്ചാല്യാ മഹ്യമേവ ച

നീ കുരുവിന് നൽകിയ വാഗ്ദാനം, പ്രിയപ്പെട്ടവളെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ പറഞ്ഞത്, ഭീമസേനനും പാഞ്ചാലിയും എനിക്കും പ്രിയമായത് — ഇതെല്ലാം നീ നിർവഹിക്കണം.

സൂത ഉവാച । അര്ജുനഃ സഹസാഽഽജ്ഞായ ഹരേര്ഹാര്ദമഥാസിനാ । മണിം ജഹാര മൂര്ധന്യം ദ്വിജസ്യ സഹമൂര്ധജമ്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അർജ്ജുനൻ, ഹരിയുടെ മനസ്സിലാക്കലോടെ, വാളുകൊണ്ട് ആ ദ്വിജന്റെ തലയിൽ നിന്നുള്ള മണിയും മുടിയും ഒരുമിച്ച് വെട്ടി എടുത്തു.

വിമുച്യ രശനാബദ്ധം ബാലഹത്യാഹതപ്രഭമ് । തേജസാ മണിനാ ഹീനം ശിബിരാന് നിരയാപയത്

അവനെ കെട്ടിയിരുന്ന കയറ് അഴിച്ചു, ബാലഹത്യയുടെ പാപം കൊണ്ട് പ്രകാശം ക്ഷയിച്ചവനെയും, മണിയുടെ തേജസ് നഷ്ടപ്പെട്ടവനെയും, അർജ്ജുനൻ പാളയത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.

വപനം ദ്രവിണാദാനം സ്ഥാനാന് നിര്യാപണം തഥാ । ഏഷ ഹി ബ്രഹ്മബംധൂനാം വധോ നാന്യോഽസ്തി ദൈഹികഃ

തല മുണ്ഡനം ചെയ്യുക, സമ്പത്ത് എടുത്തുകൊള്ളുക, നാട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുക — ഇതാണ് ബ്രാഹ്മണനെന്ന പേരിലുള്ളവർക്കുള്ള ശരീര ശിക്ഷ; മറ്റൊന്നുമില്ല.

പുത്രശോകാതുരാഃ സര്വേ പാണ്ഡവാഃ സഹ കൃഷ്ണയാ । സ്വാനാം മൃതാനാം യത്കൃത്യം ചക്രുര്നിര്ഹരണാദികമ്

മകനിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ പാണ്ടവർ എല്ലാവരും കൃഷ്ണയോടൊപ്പം ചേർന്ന്, മരിച്ചവർക്കുള്ള കർമ്മങ്ങൾ, ദേഹങ്ങൾ പുറത്തെടുക്കൽ മുതലായവ നിർവഹിച്ചു.

അഥ സപ്തമോഽധ്യായഃ । ശ്രീഭഗവാനുവാച। യദാത്ഥ മാം മഹാഭാഗ തച്ചികീര്ഷിതമേവ മേ। ബ്രഹ്മാ ഭവോ ലോകപാലാഃ സ്വര്വാസം മേഽഭികാങ്ക്ഷിണഃ

ഇനി ഏഴാമത്തെ അധ്യായം. ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗനേ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുതന്നെ. ബ്രഹ്മാവും ശിവനും ലോകപാലകരും എന്റെ ലോകത്തിൽ വസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

പ്രജാഃ പുപുഷതുഃ പ്രീതൌ ദമ്പതീ പുത്രവത്സലൌ। ശൃണ്വന്തൌ കൂജിതം താസാം നിര്വൃതൌ കലഭാഷിതൈഃ

ആ ദമ്പതികൾ മക്കളെ സ്നേഹത്തോടെ പരിപാലിച്ചപ്പോൾ, ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ വളർന്നു; കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ കൂജിപ്പും മധുരമായ സംസാരവും ആസ്വദിച്ച് അവർ സന്തോഷിച്ചു.

താസാം പതത്രൈഃ സുസ്പര്ശൈഃ കൂജിതൈര്മുഗ്ധചേഷ്ടിതൈഃ। പ്രത്യുദ്ഗമൈരദീനാനാം പിതരൌ മുദമാപതുഃ

അവരുടെ ചിറകുകളുടെ സ്നേഹസ്പർശവും കൂജിപ്പും മനോഹരമായ ചലനങ്ങളും കൊണ്ട്, കുഞ്ഞുങ്ങൾ അടുത്തെത്തുമ്പോൾ, ദുഃഖമില്ലാത്ത മാതാപിതാക്കൾക്ക് സന്തോഷം നിറഞ്ഞു.

സ്നേഹാനുബദ്ധഹൃദയാവന്യോന്യം വിഷ്ണുമായയാ। വിമോഹിതൌ ദീനധിയൌ ശിശൂന്പുപുഷതുഃ പ്രജാഃ

സ്നേഹത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഹൃദയങ്ങളോടെ, വിഷ്ണുവിന്റെ മായയിൽ ഭ്രമിച്ചും, ദുഃഖിതരായ മനസ്സോടെ, അവർ കുട്ടികളെയും ജനത്തെയും പോഷിച്ചു.

ഏകദാ ജഗ്മതുസ്താസാമന്നാര്ഥം തൌ കുടുമ്ബിനൌ। പരിതഃ കാനനേ തസ്മിന്നര്ഥിനൌ ചേരതുശ്ചിരമ്

ഒരു ദിവസം, ആ കുടുംബജീവിതം നയിക്കുന്ന ഇരുവരും കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ വേണ്ടി ഭക്ഷ്യത്തിനായി കാടിലേക്ക് പോയി; അവിടെ, ഭക്ഷണം തേടി, അവർ ദീർഘകാലം സഞ്ചരിച്ചു.

ദൃഷ്ട്വാ താന്ലുബ്ധകഃ കശ്ചിദ്യദൃച്ഛാതോ വനേചരഃ। ജഗൃഹേ ജാലമാതത്യ ചരതഃ സ്വാലയാന്തികേ

അവരെ കണ്ട ഒരു വേട്ടക്കാരൻ, കാടിൽ അപ്രത്യക്ഷമായി സഞ്ചരിച്ചവൻ, കൂടിനടുത്ത് ചുറ്റി നടക്കുമ്പോൾ, വല വിരിച്ച് കുഞ്ഞുങ്ങളെ പിടിച്ചു.

കപോതശ്ച കപോതീ ച പ്രജാപോഷേ സദോത്സുകൌ। ഗതൌ പോഷണമാദായ സ്വനീഡമുപജഗ്മതുഃ

കപോതനും കപോതിയും, സദാ മക്കളെ പോഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവരായി, ഭക്ഷണം കണ്ടെത്തി തങ്ങളുടെ കൂടിലേക്ക് മടങ്ങി.

കപോതീ സ്വാത്മജാന്വീക്ഷ്യ ബാലകാന്ജാലസംവൃതാന്। താനഭ്യധാവത്ക്രോശന്തീ ക്രോശതോ ഭൃശദുഃഖിതാ

കപോതി, സ്വന്തം കുഞ്ഞുങ്ങളെ വലയിൽ കുടുങ്ങിയതായി കണ്ടപ്പോൾ, അവർ കരയുകയും, കുഞ്ഞുങ്ങൾ കരയുമ്പോൾ അതീവ ദുഃഖിതയായി അവരിലേക്ക് ഓടി.

സാസകൃത്സ്നേഹഗുണിതാ! ദീനചിത്താജമായയാ। സ്വയം ചാബധ്യത ശിചാ ബദ്ധാന്പശ്യന്ത്യപസ്മൃതിഃ

സ്നേഹത്തിൽ നിറഞ്ഞ ഹൃദയത്തോടെയും ദുഃഖിതമായ മനസ്സോടെയും, മായയിൽ ഭ്രമിച്ച കപോതി, സ്വന്തം കുഞ്ഞുങ്ങളെ കെട്ടിയിരിക്കുന്നതു കണ്ടു, അവളും വലയിൽ കുടുങ്ങി, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു.

കപോതഃ സ്വാത്മജാന്ബദ്ധാനാത്മനോഽപ്യധികാന്പ്രിയാന്। ഭാര്യാം ചാത്മസമാം ദീനോ വിലലാപാതിദുഃഖിതഃ

കപോതൻ, സ്വന്തം ജീവനെക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ട മക്കളെയും, തനിക്കു തുല്യമായ ഭാര്യയെയും വലയിൽ കുടുങ്ങിയതായി കണ്ടപ്പോൾ, അതീവ ദുഃഖത്തോടെ വിലപിച്ചു.

അഹോ മേ പശ്യതാപായമല്പപുണ്യസ്യ ദുര്മതേഃ। അതൃപ്തസ്യാകൃതാര്ഥസ്യ ഗൃഹസ്ത്രൈവര്ഗികോ ഹതഃ

അയ്യോ, എന്റെ ദുർഭാഗ്യം കാണൂ! കുറച്ച് പുണ്യമുള്ളതും, ഭ്രാന്തനായ മനസ്സും ഉള്ളവനായി, തൃപ്തിയില്ലാതെ, ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാതെ, ഗൃഹസ്ഥജീവിതത്തിലെ മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങളും നശിച്ചുപോയി.

അനുരൂപാനുകൂലാ ച യസ്യ മേ പതിദേവതാ। ശൂന്യേ ഗൃഹേ മാം സന്ത്യജ്യ പുത്രൈഃ സ്വര്യാതി സാധുഭിഃ

എന്റെ ഭർത്താവിനെ ദേവതയെന്നപോലെ ആരാധിച്ച, എനിക്കു അനുരൂപമായ ഭാര്യ, ഈ ശൂന്യമായ വീട്ടിൽ എന്നെ വിട്ട്, സന്മാർഗ്ഗിയായ മക്കളോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.

സോഽഹം ശൂന്യേ ഗൃഹേ ദീനോ മൃതദാരോ മൃതപ്രജഃ। ജിജീവിഷേ കിമര്ഥം വാ വിധുരോ ദുഃഖജീവിതഃ

ഇപ്പോൾ, ഭാര്യയും മക്കളും ഇല്ലാതെ, ശൂന്യമായ വീട്ടിൽ ഞാൻ മാത്രം ദുഃഖിതനായി ശേഷിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ ദു:ഖജീവിതം അനുഭവിക്കുന്ന ഞാൻ ഇനി എന്തിനാണ് ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കേണ്ടത്?

താംസ്തഥൈവാവൃതാന് ശിഗ്ഭിര്മൃത്യുഗ്രസ്താന്വിചേഷ്ടതഃ। സ്വയം ച കൃപണഃ ശിക്ഷു പശ്യന്നപ്യബുധോഽപതത്

അങ്ങനെ തന്നെ, മരണഭയത്തിൽ വിറയുന്ന തന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ദയനീയനായ ആ പക്ഷി, അമ്പുകൾ കാണുന്നുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അവയെ തടയാൻ കഴിയാതെ അജ്ഞതയിൽ വീണു.

തം ലബ്ധ്വാ ലുബ്ധകഃ ക്രൂരഃ കപോതം ഗൃഹമേധിനമ്। കപോതകാന്കപോതീം ച സിദ്ധാര്ഥഃ പ്രയയൌ ഗൃഹമ്

അവനെ പിടിച്ചെടുത്ത്, ക്രൂരനായ വേട്ടക്കാരൻ, തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടിയതിൽ സംതൃപ്തനായി, ആ കപോതത്തെയും അവന്റെ ഭാര്യയെയും കുഞ്ഞുങ്ങളെയും—all കുടുംബക്കാരെയും—വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

ഏവം കുടുമ്ബ്യശാന്താത്മാ ദ്വന്ദ്വാരാമഃ പതത്രിവത്। പുഷ്ണന്കുടുമ്ബം കൃപണഃ സാനുബന്ധോഽവസീദതി

ഇങ്ങനെ, കുടുംബത്തിൽ അടിയുറച്ച മനസ്സില്ലാതെ, ഇരട്ടത്വങ്ങളിൽ ആസ്വദിച്ച്, പക്ഷിയെപ്പോലെ ബന്ധങ്ങളിൽ കുടുങ്ങി കുടുംബം പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ, ദയനീയനായി ബന്ധങ്ങളിൽ പെട്ട് താഴേക്ക് വീഴുന്നു.

യഃ പ്രാപ്യ മാനുഷം ലോകം മുക്തിദ്വാരമപാവൃതമ്। ഗൃഹേഷു ഖഗവത്സക്തസ്തമാരൂഢച്യുതം വിദുഃ

മോക്ഷത്തിന്റെ വാതിൽ തുറന്നിരിക്കുന്ന മനുഷ്യലോകം ലഭിച്ചിട്ടും, പക്ഷിയെപ്പോലെ കുടുംബത്തിൽ ആസ്വദിച്ച് കുടുങ്ങുന്നവനെ, ഉയർന്നിട്ട് വീണ്ടും താഴേക്ക് വീണവനെന്നു അറിയുന്നു.

സൂത ഉവാച । (അനുഷ്ടുപ്) അഥ തേ സമ്പരേതാനാം സ്വാനാമുദകമിച്ഛതാമ് । ദാതും സകൃഷ്ണാ ഗങ്ഗായാം പുരസ്കൃത്യ യയുഃ സ്ത്രിയഃ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ, departed ബന്ധുക്കൾക്കായി വെള്ളം അർപ്പിക്കാനാഗ്രഹിച്ച്, കൃഷ്ണയെ മുന്നിൽ നിർത്തി സ്ത്രീകൾ ഗംഗയിലേക്കു പോയി.

തേ നിനീയോദകം സര്വേ വിലപ്യ ച ഭൃശം പുനഃ । ആപ്ലുതാ ഹരിപാദാബ്ജഃ അജഃപൂതസരിജ്ജലേ

അവർ എല്ലാവരും വെള്ളം അർപ്പിച്ചു, വീണ്ടും ദു:ഖത്തിൽ ആഴമായി കരഞ്ഞു, ശേഷം ഹരിയുടെ കമലപാദങ്ങൾ കൊണ്ട് ശുദ്ധമായ അജൻമാവിന്റെ നദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്തു.

തത്രാസീനം കുരുപതിം ധൃതരാഷ്ട്രം സഹാനുജമ് । ഗാന്ധാരീം പുത്രശോകാര്താം പൃഥാം കൃഷ്ണാം ച മാധവഃ

അവിടെ, മാധവൻ, കുരുവംശരാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രനെയും, അവന്റെ സഹോദരനെയും, പുത്രശോകത്തിൽ കനലുന്ന ഗാന്ധാരിയെയും, പൃഥയെയും, കൃഷ്ണയെയും ഇരുന്നുകാണിച്ചു.

സാംത്വയാമാസ മുനിഭിഃ ഹതബംധൂന് ശുചാര്പിതാന് । ഭൂതേഷു കാലസ്യ ഗതിം ദര്ശയന് അപ്രതിക്രിയാമ്

മുനിമാരോടൊപ്പം, ബന്ധുക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ടു ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങിയവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; എല്ലാ ജീവികളിലും കാലത്തിന്റെ വഴിയെ, അതിന് പ്രതിരോധമില്ലെന്നതിനെ കാണിച്ചു പറഞ്ഞു.

സാധയിത്വാജാതശത്രോഃ സ്വം രാജ്യം കിതവൈര്ഹൃതമ് । ഘാതയിത്വാസതോ രാജ്ഞഃ കചസ്പര്ശക്ഷതായുഷഃ

അജാതശത്രുവിന്, ചതികളാൽ നഷ്ടമായിരുന്ന രാജ്യം തിരികെ നൽകുകയും, കച്ചയുടെ സ്പർശം കൊണ്ടു ആയുസ്സ് ക്ഷയിച്ച ദുഷ്ടരാജാക്കന്മാരെ സംഹരിക്കുകയും ചെയ്തു.