ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

(വംശസ്ഥ) തഥാഹൃതം പശുവത്പാശബദ്ധം അവാങ്മുഖം കര്മജുഗുപ്സിതേന । നിരീക്ഷ്യ കൃഷ്ണാപകൃതം ഗുരോഃ സുതം വാമസ്വഭാവാ കൃപയാ നനാമ ച

കുരുക്കിട്ട് പശുവിനെപ്പോലെ കൊണ്ടുവന്ന, മുഖം താഴ്ത്തി കർമ്മത്തിൽ ലജ്ജിച്ച, കൃഷ്ണൻ മഹത്വം എടുത്തുപോയ ഗുരുപുത്രനെ കൃപീ, സ്വഭാവത്തിൽ ദയയുള്ളവളായി, കരുണയോടെ നോക്കി, വണങ്ങി.

(അനുഷ്ടുപ്) ഉവാച ചാസഹന്ത്യസ്യ ബംധനാനയനം സതീ । മുച്യതാം മുച്യതാം ഏഷ ബ്രാഹ്മണോ നിതരാം ഗുരുഃ

അവനെ ബന്ധിച്ച് കൊണ്ടുപോകുന്നത് സഹിക്കാനാവാതെ, സതിയായ ഭാര്യ പറഞ്ഞു: 'അവനെ വിടൂ, വിടൂ! ഇദ്ദേഹം ബ്രാഹ്മണനും, സത്യത്തിൽ ഗുരുവുമാണ്.'

സരഹസ്യോ ധനുര്വേദഃ സവിസര്ഗോപസംയമഃ । അസ്ത്രഗ്രാമശ്ച ഭവതാ ശിക്ഷിതോ യദനുഗ്രഹാത്

അസ്ത്രവിദ്യയുടെ രഹസ്യങ്ങളും, അതിന്റെ ഉപയോക്താവും പിൻവലിക്കലും, ആയുധങ്ങളുടെ രീതി—all ഇവയെല്ലാം നീ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ നിന്നാണ് പഠിച്ചത്.

സ ഏഷ ഭഗവാന് ദ്രോണഃ പ്രജാരൂപേണ വര്തതേ । തസ്യാത്മനോഽര്ധം പത്‍ന്യാഃ തേ നാന്വഗാദ് വീരസൂഃ കൃപീ

അവൻ തന്നെയാണ് മഹാനായ ദ്രോണൻ, ഇപ്പോൾ തന്റെ മകനിൽ ജീവിക്കുന്നു; തന്റെ പാതി കൃപിയിൽ, ഈ വീരപുത്രനെ പ്രസവിച്ചവളിൽ, തുടരുന്നു.

തദ് ധര്മജ്ഞ മഹാഭാഗ ഭവദ്‌ഭിഃ ര്ഗൌരവം കുലമ് । വൃജിനം നാര്ഹതി പ്രാപ്തും പൂജ്യം വന്ദ്യമഭീക്ഷ്ണശഃ

അതിനാൽ, ധർമ്മം അറിയുന്ന മഹാനേ, നിങ്ങളുടേതായ ഈ ഗൗരവമുള്ള കുടുംബം, എല്ലായ്പ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടതും വന്ദിക്കപ്പെടേണ്ടതുമായത്, ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു പ്രവർത്തിയിൽ ദോഷം വരുത്തരുത്.

മാ രോദീദസ്യ ജനനീ ഗൌതമീ പതിദേവതാ । യഥാഹം മൃതവത്സാഽര്താ രോദിമ്യശ്രുമുഖീ മുഹുഃ

അവന്റെ അമ്മയായ ഗൗതമി, ഭർത്താവിൽ ഭക്തിയുള്ളവളാണ്; ഞാൻ മക്കളെ നഷ്ടപ്പെടുത്തി കണ്ണീരോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും കരഞ്ഞതുപോലെ, അവൾ കരയേണ്ടതില്ല.

യൈഃ കോപിതം ബ്രഹ്മകുലം രാജന്യൈരജിതാത്മഭിഃ । തത് കുലം പ്രദഹത്യാശു സാനുബംധം ശുചാര്പിതമ്

അജിതേന്ദ്രിയരായ രാജാക്കന്മാർ ബ്രാഹ്മണകുലത്തെ കോപിപ്പിച്ചാൽ, ആ കുലം ഉടൻ തന്നെ അവരെയും അവരുടെ ബന്ധുക്കളെയും—even ശുദ്ധരായിരുന്നാലും—നശിപ്പിക്കും.

സൂത ഉവാച । ധര്മ്യം ന്യായ്യം സകരുണം നിര്വ്യലീകം സമം മഹത് । രാജാ ധര്മസുതോ രാജ്ഞ്യാഃ പ്രത്യനംദദ് വചോ ദ്വിജാഃ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മപുത്രനായ രാജാവ്, രാജ്ഞിയുടെ ധാർമ്മികവും നീതിയുള്ളതുമായ, കരുണയും സത്യവും സമതയും നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചു, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.

നകുലഃ സഹദേവശ്ച യുയുധാനോ ധനംജയഃ । ഭഗവാന് ദേവകീപുത്രോ യേ ചാന്യേ യാശ്ച യോഷിതഃ

അവിടെ നകുലനും സഹദേവനും യുയുതാനനും ധനഞ്ജയനും ദേവകിപുതനായ ഭഗവാനും, മറ്റു പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും സന്നിഹിതരായിരുന്നു.

തത്രാഹാമര്ഷിതോ ഭീമഃ തസ്യ ശ്രേയാന് വധഃ സ്മൃതഃ । ന ഭര്തുര്നാത്മനശ്ചാര്ഥേ യോഽഹന് സുപ്താന് ശിശൂന് വൃഥാ

അപ്പോൾ കോപത്തോടെ ഭീമൻ പറഞ്ഞു: ഉറങ്ങുന്ന കുട്ടികളെ കാരണമില്ലാതെ കൊന്നവനു, ഭർത്താവിനോ തനിക്കോ ഉപകാരമില്ലാതെ അങ്ങനെ ചെയ്തവനു, മരണമാണ് ഉത്തമം.

നിശമ്യ ഭീമഗദിതം ദ്രൌപദ്യാശ്ച ചതുര്ഭുജഃ । ആലോക്യ വദനം സഖ്യുഃ ഇദമാഹ ഹസന്നിവ

ഭീമന്റെയും ദ്രൗപദിയുടെയും വാക്കുകൾ കേട്ട്, നാലു കൈകളുള്ള ഭഗവാൻ തന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ മുഖം നോക്കി, മൃദുവായി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ശ്രീഭഗവാനുവാച । ബ്രഹ്മബംധുര്ന ഹന്തവ്യ ആതതായീ വധാര്ഹണഃ । മയൈവോഭയമാമ്നാതം പരിപാഹ്യനുശാസനമ്

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണബന്ധുവിനെ കൊല്ലരുത്—even അക്രമിയാണെങ്കിലും. എന്നാൽ അക്രമിക്ക് ശിക്ഷ അർഹമാണ്. ഞാൻ ഇരുവശവും ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്റെ ഉപദേശം കാത്തുസൂക്ഷിക്കൂ.

കുരു പ്രതിശ്രുതം സത്യം യത്തത് സാംത്വയതാ പ്രിയാമ് । പ്രിയം ച ഭീമസേനസ്യ പാഞ്ചാല്യാ മഹ്യമേവ ച

നീ കുരുവിന് നൽകിയ വാഗ്ദാനം, പ്രിയപ്പെട്ടവളെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ പറഞ്ഞത്, ഭീമസേനനും പാഞ്ചാലിയും എനിക്കും പ്രിയമായത് — ഇതെല്ലാം നീ നിർവഹിക്കണം.

സൂത ഉവാച । അര്ജുനഃ സഹസാഽഽജ്ഞായ ഹരേര്ഹാര്ദമഥാസിനാ । മണിം ജഹാര മൂര്ധന്യം ദ്വിജസ്യ സഹമൂര്ധജമ്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അർജ്ജുനൻ, ഹരിയുടെ മനസ്സിലാക്കലോടെ, വാളുകൊണ്ട് ആ ദ്വിജന്റെ തലയിൽ നിന്നുള്ള മണിയും മുടിയും ഒരുമിച്ച് വെട്ടി എടുത്തു.

വിമുച്യ രശനാബദ്ധം ബാലഹത്യാഹതപ്രഭമ് । തേജസാ മണിനാ ഹീനം ശിബിരാന് നിരയാപയത്

അവനെ കെട്ടിയിരുന്ന കയറ് അഴിച്ചു, ബാലഹത്യയുടെ പാപം കൊണ്ട് പ്രകാശം ക്ഷയിച്ചവനെയും, മണിയുടെ തേജസ് നഷ്ടപ്പെട്ടവനെയും, അർജ്ജുനൻ പാളയത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.

വപനം ദ്രവിണാദാനം സ്ഥാനാന് നിര്യാപണം തഥാ । ഏഷ ഹി ബ്രഹ്മബംധൂനാം വധോ നാന്യോഽസ്തി ദൈഹികഃ

തല മുണ്ഡനം ചെയ്യുക, സമ്പത്ത് എടുത്തുകൊള്ളുക, നാട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുക — ഇതാണ് ബ്രാഹ്മണനെന്ന പേരിലുള്ളവർക്കുള്ള ശരീര ശിക്ഷ; മറ്റൊന്നുമില്ല.

പുത്രശോകാതുരാഃ സര്വേ പാണ്ഡവാഃ സഹ കൃഷ്ണയാ । സ്വാനാം മൃതാനാം യത്കൃത്യം ചക്രുര്നിര്ഹരണാദികമ്

മകനിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ പാണ്ടവർ എല്ലാവരും കൃഷ്ണയോടൊപ്പം ചേർന്ന്, മരിച്ചവർക്കുള്ള കർമ്മങ്ങൾ, ദേഹങ്ങൾ പുറത്തെടുക്കൽ മുതലായവ നിർവഹിച്ചു.

അഥ സപ്തമോഽധ്യായഃ । ശ്രീഭഗവാനുവാച। യദാത്ഥ മാം മഹാഭാഗ തച്ചികീര്ഷിതമേവ മേ। ബ്രഹ്മാ ഭവോ ലോകപാലാഃ സ്വര്വാസം മേഽഭികാങ്ക്ഷിണഃ

ഇനി ഏഴാമത്തെ അധ്യായം. ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗനേ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുതന്നെ. ബ്രഹ്മാവും ശിവനും ലോകപാലകരും എന്റെ ലോകത്തിൽ വസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

പ്രജാഃ പുപുഷതുഃ പ്രീതൌ ദമ്പതീ പുത്രവത്സലൌ। ശൃണ്വന്തൌ കൂജിതം താസാം നിര്വൃതൌ കലഭാഷിതൈഃ

ആ ദമ്പതികൾ മക്കളെ സ്നേഹത്തോടെ പരിപാലിച്ചപ്പോൾ, ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ വളർന്നു; കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ കൂജിപ്പും മധുരമായ സംസാരവും ആസ്വദിച്ച് അവർ സന്തോഷിച്ചു.

താസാം പതത്രൈഃ സുസ്പര്ശൈഃ കൂജിതൈര്മുഗ്ധചേഷ്ടിതൈഃ। പ്രത്യുദ്ഗമൈരദീനാനാം പിതരൌ മുദമാപതുഃ

അവരുടെ ചിറകുകളുടെ സ്നേഹസ്പർശവും കൂജിപ്പും മനോഹരമായ ചലനങ്ങളും കൊണ്ട്, കുഞ്ഞുങ്ങൾ അടുത്തെത്തുമ്പോൾ, ദുഃഖമില്ലാത്ത മാതാപിതാക്കൾക്ക് സന്തോഷം നിറഞ്ഞു.

സ്നേഹാനുബദ്ധഹൃദയാവന്യോന്യം വിഷ്ണുമായയാ। വിമോഹിതൌ ദീനധിയൌ ശിശൂന്പുപുഷതുഃ പ്രജാഃ

സ്നേഹത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഹൃദയങ്ങളോടെ, വിഷ്ണുവിന്റെ മായയിൽ ഭ്രമിച്ചും, ദുഃഖിതരായ മനസ്സോടെ, അവർ കുട്ടികളെയും ജനത്തെയും പോഷിച്ചു.

ഏകദാ ജഗ്മതുസ്താസാമന്നാര്ഥം തൌ കുടുമ്ബിനൌ। പരിതഃ കാനനേ തസ്മിന്നര്ഥിനൌ ചേരതുശ്ചിരമ്

ഒരു ദിവസം, ആ കുടുംബജീവിതം നയിക്കുന്ന ഇരുവരും കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ വേണ്ടി ഭക്ഷ്യത്തിനായി കാടിലേക്ക് പോയി; അവിടെ, ഭക്ഷണം തേടി, അവർ ദീർഘകാലം സഞ്ചരിച്ചു.

ദൃഷ്ട്വാ താന്ലുബ്ധകഃ കശ്ചിദ്യദൃച്ഛാതോ വനേചരഃ। ജഗൃഹേ ജാലമാതത്യ ചരതഃ സ്വാലയാന്തികേ

അവരെ കണ്ട ഒരു വേട്ടക്കാരൻ, കാടിൽ അപ്രത്യക്ഷമായി സഞ്ചരിച്ചവൻ, കൂടിനടുത്ത് ചുറ്റി നടക്കുമ്പോൾ, വല വിരിച്ച് കുഞ്ഞുങ്ങളെ പിടിച്ചു.

കപോതശ്ച കപോതീ ച പ്രജാപോഷേ സദോത്സുകൌ। ഗതൌ പോഷണമാദായ സ്വനീഡമുപജഗ്മതുഃ

കപോതനും കപോതിയും, സദാ മക്കളെ പോഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവരായി, ഭക്ഷണം കണ്ടെത്തി തങ്ങളുടെ കൂടിലേക്ക് മടങ്ങി.

കപോതീ സ്വാത്മജാന്വീക്ഷ്യ ബാലകാന്ജാലസംവൃതാന്। താനഭ്യധാവത്ക്രോശന്തീ ക്രോശതോ ഭൃശദുഃഖിതാ

കപോതി, സ്വന്തം കുഞ്ഞുങ്ങളെ വലയിൽ കുടുങ്ങിയതായി കണ്ടപ്പോൾ, അവർ കരയുകയും, കുഞ്ഞുങ്ങൾ കരയുമ്പോൾ അതീവ ദുഃഖിതയായി അവരിലേക്ക് ഓടി.

സാസകൃത്സ്നേഹഗുണിതാ! ദീനചിത്താജമായയാ। സ്വയം ചാബധ്യത ശിചാ ബദ്ധാന്പശ്യന്ത്യപസ്മൃതിഃ

സ്നേഹത്തിൽ നിറഞ്ഞ ഹൃദയത്തോടെയും ദുഃഖിതമായ മനസ്സോടെയും, മായയിൽ ഭ്രമിച്ച കപോതി, സ്വന്തം കുഞ്ഞുങ്ങളെ കെട്ടിയിരിക്കുന്നതു കണ്ടു, അവളും വലയിൽ കുടുങ്ങി, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു.

കപോതഃ സ്വാത്മജാന്ബദ്ധാനാത്മനോഽപ്യധികാന്പ്രിയാന്। ഭാര്യാം ചാത്മസമാം ദീനോ വിലലാപാതിദുഃഖിതഃ

കപോതൻ, സ്വന്തം ജീവനെക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ട മക്കളെയും, തനിക്കു തുല്യമായ ഭാര്യയെയും വലയിൽ കുടുങ്ങിയതായി കണ്ടപ്പോൾ, അതീവ ദുഃഖത്തോടെ വിലപിച്ചു.

അഹോ മേ പശ്യതാപായമല്പപുണ്യസ്യ ദുര്മതേഃ। അതൃപ്തസ്യാകൃതാര്ഥസ്യ ഗൃഹസ്ത്രൈവര്ഗികോ ഹതഃ

അയ്യോ, എന്റെ ദുർഭാഗ്യം കാണൂ! കുറച്ച് പുണ്യമുള്ളതും, ഭ്രാന്തനായ മനസ്സും ഉള്ളവനായി, തൃപ്തിയില്ലാതെ, ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാതെ, ഗൃഹസ്ഥജീവിതത്തിലെ മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങളും നശിച്ചുപോയി.

അനുരൂപാനുകൂലാ ച യസ്യ മേ പതിദേവതാ। ശൂന്യേ ഗൃഹേ മാം സന്ത്യജ്യ പുത്രൈഃ സ്വര്യാതി സാധുഭിഃ

എന്റെ ഭർത്താവിനെ ദേവതയെന്നപോലെ ആരാധിച്ച, എനിക്കു അനുരൂപമായ ഭാര്യ, ഈ ശൂന്യമായ വീട്ടിൽ എന്നെ വിട്ട്, സന്മാർഗ്ഗിയായ മക്കളോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.