ദൃഷ്ട്വാസ്ത്രതേജസ്തു തയോഃ ത്രിഁല്ലോകാന് പ്രദഹന്മഹത് । ദഹ്യമാനാഃ പ്രജാഃ സര്വാഃ സാംവര്തകമമംസത
ആ ആയുധങ്ങളുടെ ജ്വാലാപ്രഭ മൂന്നുലോകവും കത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളും അതു സംഹാരാഗ്നിയാണെന്ന് കരുതി ഭയപ്പെട്ടു.
പ്രജോപപ്ലവമാലക്ഷ്യ ലോകവ്യതികരം ച തമ് । മതം ച വാസുദേവസ്യ സംജഹാരാര്ജുനോ ദ്വയമ്
ജനങ്ങളിൽ കലഹവും ലോകങ്ങളിൽ അശാന്തിയും കണ്ടു, വാസുദേവന്റെ ഉപദേശം ഓർത്ത്, അർജ്ജുനൻ ഇരുവായുധങ്ങളും പിൻവലിച്ചു.
തത ആസാദ്യ തരസാ ദാരുണം ഗൌതമീസുതമ് । ബബംധാമര്ഷതാമ്രാക്ഷഃ പശും രശനയാ യഥാ
അപ്പോൾ, അതിവേഗത്തിൽ ഗൗതമിയുടെ മകനോടു സമീപിച്ച്, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, അർജ്ജുനൻ അവനെ കയറ്റംകൊണ്ടു കെട്ടി, ഒരു മൃഗത്തെ പോലെ ബന്ധിച്ചു.
ശിബിരായ നിനീഷന്തം രജ്ജ്വാ ബദ്ധ്വാ രിപും ബലാത് । പ്രാഹാര്ജുനം പ്രകുപിതോ ഭഗവാന് അംബുജേക്ഷണഃ
ശത്രുവിനെ കയറ്റംകൊണ്ടു കെട്ടി, ശിബിരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, അർജ്ജുനനോട് കുപിതനായ കമലനയനനായ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു.
മൈനം പാര്ഥാര്ഹസി ത്രാതും ബ്രഹ്മബംധുമിമം ജഹി । യോ അസൌ അനാഗസഃ സുപ്താന് അവധീന്നിശി ബാലകാന്
പാർത്താ, നീ ഈ ബ്രാഹ്മണനെ രക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല. അന്യായമായി രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന ബാലന്മാരെ കൊല്ലുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണനല്ല. അവനെ വധിക്കണം.
മത്തം പ്രമത്തമുന്മത്തം സുപ്തം ബാലം സ്ത്രിയം ജഡമ് । പ്രപന്നം വിരഥം ഭീതം ന രിപും ഹന്തി ധര്മവിത്
ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ മദ്യപിച്ചവനെയും, മനസ്സില്ലാത്തവനെയും, ഭ്രാന്തനെയും, ഉറങ്ങുന്നവനെയും, കുട്ടിയെയും, സ്ത്രീയെയും, ബുദ്ധിഹീനനെയും, ശരണം പ്രാപിച്ചവനെയും, ആയുധമില്ലാത്തവനെയും, ഭയപ്പെട്ടവനെയും ശത്രുവാണെന്നു കരുതി കൊല്ലാറില്ല.
സ്വപ്രാണാന്യഃ പരപ്രാണൈഃ പ്രപുഷ്ണാത്യഘൃണഃ ഖലഃ । തദ് വധസ്തസ്യ ഹി ശ്രേയോ യദ് ദോഷാദ്യാത്യധഃ പുമാന്
മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവൻ നശിപ്പിച്ച് സ്വന്തം ജീവൻ പോഷിപ്പിക്കുന്നവനും, കരുണയില്ലാത്ത ദുഷ്ടനും, മരണം തന്നെയാണ് നല്ലത്. അങ്ങനെ പാപം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ താഴേക്ക് വീഴും.
പ്രതിശ്രുതം ച ഭവതാ പാഞ്ചാല്യൈ ശ്രൃണ്വതോ മമ । ആഹരിഷ്യേ ശിരസ്തസ്യ യസ്തേ മാനിനി പുത്രഹാ
നിന്റെ വാക്ക് ഞാൻ കേട്ടു; നീ പാഞ്ചാലിക്ക് വാഗ്ദാനം ചെയ്തതാണല്ലോ—'നിന്റെ മക്കളെ കൊല്ലുന്ന ആ അഹങ്കാരിയുടെ തല ഞാൻ കൊണ്ടുവരാം' എന്ന്.
തദസൌ വധ്യതാം പാപ ആതതായ്യാത്മബംധുഹാ । ഭര്തുശ്ച വിപ്രിയം വീര കൃതവാന് കുലപാംസനഃ
അതിനാൽ ഈ പാപിയെ കൊല്ലണം; അവൻ അക്രമിയും, ബന്ധുക്കളെ കൊല്ലുന്നവനും, ഭർത്താവിന് അപരാധം ചെയ്തവനും, കുടുംബത്തിന് അപമാനം വരുത്തിയവനും ആണല്ലോ.
സൂത ഉവാച । ഏവം പരീക്ഷതാ ധര്മം പാര്ഥഃ കൃഷ്ണേന ചോദിതഃ । നൈച്ഛദ് ഹന്തും ഗുരുസുതം യദ്യപ്യാത്മഹനം മഹാന്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അർജ്ജുനൻ ധർമ്മം പരിശോധിച്ചും കൃഷ്ണൻ പ്രേരിപ്പിച്ചും ഇരിക്കുമ്പോഴും, ഗുരുപുത്രൻ വലിയ കുറ്റം ചെയ്തവനാണെങ്കിലും, അവനെ കൊല്ലാൻ അർജ്ജുനൻ മനസ്സില്ലായിരുന്നു.
അഥോപേത്യ സ്വശിബിരം ഗോവിംദപ്രിയസാരഥിഃ । ന്യവേദയത് തം പ്രിയായൈ ശോചന്ത്യാ ആത്മജാന് ഹതാന്
പിന്നീട് ഗോവിന്ദനു പ്രിയനായ സാരഥി തന്റെ പാളയത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, മക്കൾ കൊല്ലപ്പെട്ടതിൽ ദുഃഖിക്കുന്ന ഭാര്യയോട് ആ വാർത്ത അറിയിച്ചു.
(വംശസ്ഥ) തഥാഹൃതം പശുവത്പാശബദ്ധം അവാങ്മുഖം കര്മജുഗുപ്സിതേന । നിരീക്ഷ്യ കൃഷ്ണാപകൃതം ഗുരോഃ സുതം വാമസ്വഭാവാ കൃപയാ നനാമ ച
കുരുക്കിട്ട് പശുവിനെപ്പോലെ കൊണ്ടുവന്ന, മുഖം താഴ്ത്തി കർമ്മത്തിൽ ലജ്ജിച്ച, കൃഷ്ണൻ മഹത്വം എടുത്തുപോയ ഗുരുപുത്രനെ കൃപീ, സ്വഭാവത്തിൽ ദയയുള്ളവളായി, കരുണയോടെ നോക്കി, വണങ്ങി.
(അനുഷ്ടുപ്) ഉവാച ചാസഹന്ത്യസ്യ ബംധനാനയനം സതീ । മുച്യതാം മുച്യതാം ഏഷ ബ്രാഹ്മണോ നിതരാം ഗുരുഃ
അവനെ ബന്ധിച്ച് കൊണ്ടുപോകുന്നത് സഹിക്കാനാവാതെ, സതിയായ ഭാര്യ പറഞ്ഞു: 'അവനെ വിടൂ, വിടൂ! ഇദ്ദേഹം ബ്രാഹ്മണനും, സത്യത്തിൽ ഗുരുവുമാണ്.'
സരഹസ്യോ ധനുര്വേദഃ സവിസര്ഗോപസംയമഃ । അസ്ത്രഗ്രാമശ്ച ഭവതാ ശിക്ഷിതോ യദനുഗ്രഹാത്
അസ്ത്രവിദ്യയുടെ രഹസ്യങ്ങളും, അതിന്റെ ഉപയോക്താവും പിൻവലിക്കലും, ആയുധങ്ങളുടെ രീതി—all ഇവയെല്ലാം നീ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ നിന്നാണ് പഠിച്ചത്.
സ ഏഷ ഭഗവാന് ദ്രോണഃ പ്രജാരൂപേണ വര്തതേ । തസ്യാത്മനോഽര്ധം പത്ന്യാഃ തേ നാന്വഗാദ് വീരസൂഃ കൃപീ
അവൻ തന്നെയാണ് മഹാനായ ദ്രോണൻ, ഇപ്പോൾ തന്റെ മകനിൽ ജീവിക്കുന്നു; തന്റെ പാതി കൃപിയിൽ, ഈ വീരപുത്രനെ പ്രസവിച്ചവളിൽ, തുടരുന്നു.
തദ് ധര്മജ്ഞ മഹാഭാഗ ഭവദ്ഭിഃ ര്ഗൌരവം കുലമ് । വൃജിനം നാര്ഹതി പ്രാപ്തും പൂജ്യം വന്ദ്യമഭീക്ഷ്ണശഃ
അതിനാൽ, ധർമ്മം അറിയുന്ന മഹാനേ, നിങ്ങളുടേതായ ഈ ഗൗരവമുള്ള കുടുംബം, എല്ലായ്പ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടതും വന്ദിക്കപ്പെടേണ്ടതുമായത്, ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു പ്രവർത്തിയിൽ ദോഷം വരുത്തരുത്.
മാ രോദീദസ്യ ജനനീ ഗൌതമീ പതിദേവതാ । യഥാഹം മൃതവത്സാഽര്താ രോദിമ്യശ്രുമുഖീ മുഹുഃ
അവന്റെ അമ്മയായ ഗൗതമി, ഭർത്താവിൽ ഭക്തിയുള്ളവളാണ്; ഞാൻ മക്കളെ നഷ്ടപ്പെടുത്തി കണ്ണീരോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും കരഞ്ഞതുപോലെ, അവൾ കരയേണ്ടതില്ല.
യൈഃ കോപിതം ബ്രഹ്മകുലം രാജന്യൈരജിതാത്മഭിഃ । തത് കുലം പ്രദഹത്യാശു സാനുബംധം ശുചാര്പിതമ്
അജിതേന്ദ്രിയരായ രാജാക്കന്മാർ ബ്രാഹ്മണകുലത്തെ കോപിപ്പിച്ചാൽ, ആ കുലം ഉടൻ തന്നെ അവരെയും അവരുടെ ബന്ധുക്കളെയും—even ശുദ്ധരായിരുന്നാലും—നശിപ്പിക്കും.
സൂത ഉവാച । ധര്മ്യം ന്യായ്യം സകരുണം നിര്വ്യലീകം സമം മഹത് । രാജാ ധര്മസുതോ രാജ്ഞ്യാഃ പ്രത്യനംദദ് വചോ ദ്വിജാഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മപുത്രനായ രാജാവ്, രാജ്ഞിയുടെ ധാർമ്മികവും നീതിയുള്ളതുമായ, കരുണയും സത്യവും സമതയും നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചു, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
നകുലഃ സഹദേവശ്ച യുയുധാനോ ധനംജയഃ । ഭഗവാന് ദേവകീപുത്രോ യേ ചാന്യേ യാശ്ച യോഷിതഃ
അവിടെ നകുലനും സഹദേവനും യുയുതാനനും ധനഞ്ജയനും ദേവകിപുതനായ ഭഗവാനും, മറ്റു പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും സന്നിഹിതരായിരുന്നു.
തത്രാഹാമര്ഷിതോ ഭീമഃ തസ്യ ശ്രേയാന് വധഃ സ്മൃതഃ । ന ഭര്തുര്നാത്മനശ്ചാര്ഥേ യോഽഹന് സുപ്താന് ശിശൂന് വൃഥാ
അപ്പോൾ കോപത്തോടെ ഭീമൻ പറഞ്ഞു: ഉറങ്ങുന്ന കുട്ടികളെ കാരണമില്ലാതെ കൊന്നവനു, ഭർത്താവിനോ തനിക്കോ ഉപകാരമില്ലാതെ അങ്ങനെ ചെയ്തവനു, മരണമാണ് ഉത്തമം.
നിശമ്യ ഭീമഗദിതം ദ്രൌപദ്യാശ്ച ചതുര്ഭുജഃ । ആലോക്യ വദനം സഖ്യുഃ ഇദമാഹ ഹസന്നിവ
ഭീമന്റെയും ദ്രൗപദിയുടെയും വാക്കുകൾ കേട്ട്, നാലു കൈകളുള്ള ഭഗവാൻ തന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ മുഖം നോക്കി, മൃദുവായി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച । ബ്രഹ്മബംധുര്ന ഹന്തവ്യ ആതതായീ വധാര്ഹണഃ । മയൈവോഭയമാമ്നാതം പരിപാഹ്യനുശാസനമ്
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണബന്ധുവിനെ കൊല്ലരുത്—even അക്രമിയാണെങ്കിലും. എന്നാൽ അക്രമിക്ക് ശിക്ഷ അർഹമാണ്. ഞാൻ ഇരുവശവും ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്റെ ഉപദേശം കാത്തുസൂക്ഷിക്കൂ.
കുരു പ്രതിശ്രുതം സത്യം യത്തത് സാംത്വയതാ പ്രിയാമ് । പ്രിയം ച ഭീമസേനസ്യ പാഞ്ചാല്യാ മഹ്യമേവ ച
നീ കുരുവിന് നൽകിയ വാഗ്ദാനം, പ്രിയപ്പെട്ടവളെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ പറഞ്ഞത്, ഭീമസേനനും പാഞ്ചാലിയും എനിക്കും പ്രിയമായത് — ഇതെല്ലാം നീ നിർവഹിക്കണം.
സൂത ഉവാച । അര്ജുനഃ സഹസാഽഽജ്ഞായ ഹരേര്ഹാര്ദമഥാസിനാ । മണിം ജഹാര മൂര്ധന്യം ദ്വിജസ്യ സഹമൂര്ധജമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അർജ്ജുനൻ, ഹരിയുടെ മനസ്സിലാക്കലോടെ, വാളുകൊണ്ട് ആ ദ്വിജന്റെ തലയിൽ നിന്നുള്ള മണിയും മുടിയും ഒരുമിച്ച് വെട്ടി എടുത്തു.
വിമുച്യ രശനാബദ്ധം ബാലഹത്യാഹതപ്രഭമ് । തേജസാ മണിനാ ഹീനം ശിബിരാന് നിരയാപയത്
അവനെ കെട്ടിയിരുന്ന കയറ് അഴിച്ചു, ബാലഹത്യയുടെ പാപം കൊണ്ട് പ്രകാശം ക്ഷയിച്ചവനെയും, മണിയുടെ തേജസ് നഷ്ടപ്പെട്ടവനെയും, അർജ്ജുനൻ പാളയത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.
വപനം ദ്രവിണാദാനം സ്ഥാനാന് നിര്യാപണം തഥാ । ഏഷ ഹി ബ്രഹ്മബംധൂനാം വധോ നാന്യോഽസ്തി ദൈഹികഃ
തല മുണ്ഡനം ചെയ്യുക, സമ്പത്ത് എടുത്തുകൊള്ളുക, നാട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുക — ഇതാണ് ബ്രാഹ്മണനെന്ന പേരിലുള്ളവർക്കുള്ള ശരീര ശിക്ഷ; മറ്റൊന്നുമില്ല.
പുത്രശോകാതുരാഃ സര്വേ പാണ്ഡവാഃ സഹ കൃഷ്ണയാ । സ്വാനാം മൃതാനാം യത്കൃത്യം ചക്രുര്നിര്ഹരണാദികമ്
മകനിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ പാണ്ടവർ എല്ലാവരും കൃഷ്ണയോടൊപ്പം ചേർന്ന്, മരിച്ചവർക്കുള്ള കർമ്മങ്ങൾ, ദേഹങ്ങൾ പുറത്തെടുക്കൽ മുതലായവ നിർവഹിച്ചു.
അഥ സപ്തമോഽധ്യായഃ । ശ്രീഭഗവാനുവാച। യദാത്ഥ മാം മഹാഭാഗ തച്ചികീര്ഷിതമേവ മേ। ബ്രഹ്മാ ഭവോ ലോകപാലാഃ സ്വര്വാസം മേഽഭികാങ്ക്ഷിണഃ
ഇനി ഏഴാമത്തെ അധ്യായം. ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗനേ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുതന്നെ. ബ്രഹ്മാവും ശിവനും ലോകപാലകരും എന്റെ ലോകത്തിൽ വസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പ്രജാഃ പുപുഷതുഃ പ്രീതൌ ദമ്പതീ പുത്രവത്സലൌ। ശൃണ്വന്തൌ കൂജിതം താസാം നിര്വൃതൌ കലഭാഷിതൈഃ
ആ ദമ്പതികൾ മക്കളെ സ്നേഹത്തോടെ പരിപാലിച്ചപ്പോൾ, ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ വളർന്നു; കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ കൂജിപ്പും മധുരമായ സംസാരവും ആസ്വദിച്ച് അവർ സന്തോഷിച്ചു.