ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

പരീക്ഷിതോഽഥ രാജര്ഷേഃ ജന്മകര്മവിലാപനമ് । സംസ്ഥാം ച പാണ്ഡുപുത്രാണാം വക്ഷ്യേ കൃഷ്ണകഥോദയമ്

ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയും: പരീക്ഷിതിന്റെ ജനനം, പ്രവർത്തികൾ, വിടവാങ്ങൽ, പാണ്ഡവന്മാരുടെ അന്ത്യം, കൂടാതെ കൃഷ്ണകഥയുടെ ഉദയം.

(ഇംദ്രവജ്രാ) യദാ മൃധേ കൌരവസൃഞ്ജയാനാം വീരേഷ്വഥോ വീരഗതിം ഗതേഷു । വൃകോദരാവിദ്ധഗദാഭിമര്ശ ഭഗ്നോരുദണ്ഡേ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രേ

കൗരവരും സൃഞ്ജയന്മാരും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ, വീരന്മാർ വീരമരണത്തിന് വിധേയരായപ്പോൾ, ഭീമന്റെ ഗദാഘാതത്തിൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ ഉരുണ്ടുകൾ തകർന്നുകിടക്കുമ്പോൾ—

ഭര്തുഃ പ്രിയം ദ്രൌണിരിതി സ്മ പശ്യന് കൃഷ്ണാസുതാനാം സ്വപതാം ശിരാംസി । ഉപാഹരദ് വിപ്രിയമേവ തസ്യ ജുഗുപ്സിതം കര്മ വിഗര്ഹയന്തി

ഇത് കണ്ടു, ഗുരുവിന്റെ മനസ്സിന് പ്രിയം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച ദ്രോണമഹർഷിയുടെ മകൻ അശ്വത്താമൻ, കൃഷ്ണയുടെ പുത്രന്മാർ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അവരുടെ തലകൾ വെട്ടി, എല്ലാവരും നിന്ദിക്കുന്ന ഒരു ക്രൂരകൃത്യം ചെയ്തു.

മാതാ ശിശൂനാം നിധനം സുതാനാം നിശമ്യ ഘോരം പരിതപ്യമാനാ । തദാരുദദ് ബാഷ്പകലാകുലാക്ഷീ താം സാംത്വയന്നാഹ കിരീടമാലീ

മക്കളുടെ ഭയങ്കരമായ മരണവാർത്ത കേട്ട അമ്മ, അത്യന്തം ദു:ഖിതയായി, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ കരഞ്ഞു. അവളെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ കിരീടം ധരിച്ചവൻ പറഞ്ഞു.

തദാ ശുചസ്തേ പ്രമൃജാമി ഭദ്രേ യദ്‍ബ്രഹ്മബംധോഃ ശിര ആതതായിനഃ । ഗാണ്ഡീവമുക്തൈഃ വിശിഖൈരുപാഹരേ ത്വാക്രമ്യ യത്സ്നാസ്യസി ദഗ്ധപുത്രാ

അവൻ പറഞ്ഞു: സുന്ദരിയേ, ബ്രാഹ്മണവേഷം ധരിച്ച ആ ശത്രുവിന്റെ തല ഞാൻ ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൊണ്ടുവരാം. നീ മക്കളെ സംസ്‌കരിച്ചതിന് ശേഷം അതിൽ കുളിച്ച് ദു:ഖം അകറ്റാം.

(ഉപേംദ്രവജ്രാ) ഇതി പ്രിയാം വല്ഗുവിചിത്രജല്പൈഃ സ സാന്ത്വയിത്വാച്യുതമിത്രസൂതഃ । അന്വാദ്രവദ് ദംശിത ഉഗ്രധന്വാ കപിധ്വജോ ഗുരുപുത്രം രഥേന

ഇങ്ങനെ, മധുരവും മനോഹരവുമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പ്രിയതമയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, അച്യുതന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ മകനായ അർജുനൻ, ഹനുമാന്റെ പതാകയുള്ള രഥത്തിൽ കയറി, ഗുരുപുതനായ അശ്വത്താമനെ കോപത്തോടെ പിന്തുടർന്നു.

തമാപതന്തം സ വിലക്ഷ്യ ദൂരാത് കുമാരഹോദ്വിഗ്നമനാ രഥേന । പരാദ്രവത് പ്രാണപരീപ്സുരുര്വ്യാം യാവദ്‍ഗമം രുദ്രഭയാദ് യഥാര്കഃ

അവനെ ദൂരത്ത് നിന്ന് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, രാജകുമാരൻ ഭയത്താൽ മനസ്സിൽ അശാന്തനായി, ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി രഥത്തിൽ കയറി ഭൂമിയിൽകൂടെ ഓടി. രുദ്രനെ ഭയന്ന് സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോവുന്നതുപോലെയായിരുന്നു അവന്റെ ഓട്ടം.

(അനുഷ്ടുപ്) യദാശരണമാത്മാനം ഐക്ഷത ശ്രാന്തവാജിനമ് । അസ്ത്രം ബ്രഹ്മശിരോ മേനേ ആത്മത്രാണം ദ്വിജാത്മജഃ

രക്ഷയില്ലാതെ, കുതിരകൾ തളർന്നു പോയതും കണ്ടപ്പോൾ, ആ ദ്വിജപുത്രൻ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണെന്ന് മനസ്സിൽ കരുതി.

അഥോപസ്പൃശ്യ സലിലം സന്ദധേ തത്സമാഹിതഃ । അജാനന് ഉപസംഹാരം പ്രാണകൃച്ഛ്ര ഉപസ്ഥിതേ

അപ്പോൾ, വെള്ളത്തിൽ കഴുകി, മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ ആ ആയുധം വിളിച്ചു. പക്ഷേ, അതിനെ എങ്ങനെ പിൻവലിക്കണമെന്ന് അവന് അറിയില്ലായിരുന്നു; മരണഭയം അടുത്തിരുന്നുവല്ലോ.

തതഃ പ്രാദുഷ്കൃതം തേജഃ പ്രചണ്ഡം സര്വതോ ദിശമ് । പ്രാണാപദമഭിപ്രേക്ഷ്യ വിഷ്ണും ജിഷ്ണുരുവാച ഹ

അപ്പോൾ, എല്ലാ ദിശകളിലും ഭയങ്കരമായ ഒരു ജ്വാലാപ്രഭ പ്രകടമായി. ജീവൻ അപകടത്തിലാണെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, അർജ്ജുനൻ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു.

അര്ജുന ഉവാച । കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ മഹാബാഹോ ഭക്താനാമഭയങ്കര । ത്വമേകോ ദഹ്യമാനാനാം അപവര്ഗോഽസി സംസൃതേഃ

അർജ്ജുനൻ പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണാ, കൃഷ്ണാ, മഹാബാഹുവേ, ഭക്തന്മാരുടെ ഭയങ്ങൾ നീക്കുന്നവൻ നീ മാത്രമാണ്. ജനനമരണചക്രത്തിൽ കത്തുന്നവർക്കു മോക്ഷം നൽകുന്നവനും നീ തന്നെയാണ്.

ത്വമാദ്യഃ പുരുഷഃ സാക്ഷാദ് ഈശ്വരഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ । മായാം വ്യുദസ്യ ചിച്ഛക്ത്യാ കൈവല്യേ സ്ഥിത ആത്മനി

നീ ആദിപുരുഷനും, സാക്ഷാൽഭഗവാനുമാണ്. പ്രകൃതിയെ അതിജീവിച്ചവൻ, മായയെ മനസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ തള്ളിപ്പറയുകയും, സ്വയം ആത്മാവിൽ ഏകതയിൽ നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്നവൻ നീയാണ്.

സ ഏവ ജീവലോകസ്യ മായാമോഹിതചേതസഃ । വിധത്സേ സ്വേന വീര്യേണ ശ്രേയോ ധര്മാദിലക്ഷണമ്

മാനവരുടെ മനസ്സുകൾ മായയാൽ മൂടപ്പെട്ടിട്ടും, നീ തന്നെയാണ് സ്വശക്തിയാൽ ധർമ്മം മുതലായ നല്ലതുകൾ നൽകുന്നത്.

തഥായം ചാവതാരസ്തേ ഭുവോ ഭാരജിഹീര്ഷയാ । സ്വാനാം ചാനന്യഭാവാനാം അനുധ്യാനായ ചാസകൃത്

ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാനും, ഭക്തന്മാർ എപ്പോഴും നിന്നെ ധ്യാനിക്കാനായി, നീ ഈ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു.

കിമിദം സ്വിത്കുതോ വേതി ദേവദേവ ന വേദ്‌മ്യഹമ് । സര്വതോ മുഖമായാതി തേജഃ പരമദാരുണമ്

ദേവദേവനേ, ഇതെന്താണിത്? എവിടുനിന്നാണ് ഇതു വരുന്നത്? എനിക്ക് അറിയില്ല. എല്ലാടും നിന്നു ഭയങ്കരമായ ജ്വാലാപ്രഭ അടുത്തു വരുന്നു.

ശ്രീഭഗവാനുവാച । വേത്ഥേദം ദ്രോണപുത്രസ്യ ബ്രാഹ്മമസ്ത്രം പ്രദര്ശിതമ് । നൈവാസൌ വേദ സംഹാരം പ്രാണബാധ ഉപസ്ഥിതേ

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഇതു ദ്രോണപുത്രൻ വിടുതലാക്കിയ ബ്രഹ്മാസ്ത്രമാണെന്ന് അറിയുക. മരണഭയം അടുത്തിരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ അതിനെ എങ്ങനെ പിൻവലിക്കണമെന്ന് അറിയുന്നില്ല.

ന ഹ്യസ്യാന്യതമം കിഞ്ചിദ് അസ്ത്രം പ്രത്യവകര്ശനമ് । ജഹ്യസ്ത്രതേജ ഉന്നദ്ധം അസ്ത്രജ്ഞോ ഹ്യസ്ത്രതേജസാ

ഇതിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ മറ്റൊരു ആയുധമില്ല. ആയുധജ്ഞനായവൻ ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്തിന്റെ ശക്തിയെ മറ്റൊരു ബ്രഹ്മാസ്ത്രം കൊണ്ടു മാത്രമേ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയൂ.

സൂത ഉവാച । ശ്രുത്വാ ഭഗവതാ പ്രോക്തം ഫാല്ഗുനഃ പരവീരഹാ । സ്പൃഷ്ട്വാപസ്തം പരിക്രമ്യ ബ്രാഹ്മം ബ്രാഹ്മായ സംദധേ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട അർജ്ജുനൻ, ശത്രുക്കളുടെ വീരനാശകൻ, വെള്ളത്തിൽ സ്പർശിച്ച് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്തിനെതിരെ പ്രയോഗിച്ചു.

സംഹത്യ അന്യോന്യം ഉഭയോഃ തേജസീ ശരസംവൃതേ । ആവൃത്യ രോദസീ ഖം ച വവൃധാതേഽര്കവഹ്നിവത്

രണ്ടു ആയുധങ്ങളുടെ ശക്തിയും അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട് തമ്മിൽ കൂട്ടിച്ചേർന്നു. ഭൂമിയും ആകാശവും അവ മൂടി, സൂര്യന്റെ തീപോലെ വളർന്നു.

ദൃഷ്ട്വാസ്ത്രതേജസ്തു തയോഃ ത്രിഁല്ലോകാന് പ്രദഹന്മഹത് । ദഹ്യമാനാഃ പ്രജാഃ സര്വാഃ സാംവര്തകമമംസത

ആ ആയുധങ്ങളുടെ ജ്വാലാപ്രഭ മൂന്നുലോകവും കത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളും അതു സംഹാരാഗ്നിയാണെന്ന് കരുതി ഭയപ്പെട്ടു.

പ്രജോപപ്ലവമാലക്ഷ്യ ലോകവ്യതികരം ച തമ് । മതം ച വാസുദേവസ്യ സംജഹാരാര്ജുനോ ദ്വയമ്

ജനങ്ങളിൽ കലഹവും ലോകങ്ങളിൽ അശാന്തിയും കണ്ടു, വാസുദേവന്റെ ഉപദേശം ഓർത്ത്, അർജ്ജുനൻ ഇരുവായുധങ്ങളും പിൻവലിച്ചു.

തത ആസാദ്യ തരസാ ദാരുണം ഗൌതമീസുതമ് । ബബംധാമര്ഷതാമ്രാക്ഷഃ പശും രശനയാ യഥാ

അപ്പോൾ, അതിവേഗത്തിൽ ഗൗതമിയുടെ മകനോടു സമീപിച്ച്, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, അർജ്ജുനൻ അവനെ കയറ്റംകൊണ്ടു കെട്ടി, ഒരു മൃഗത്തെ പോലെ ബന്ധിച്ചു.

ശിബിരായ നിനീഷന്തം രജ്ജ്വാ ബദ്ധ്വാ രിപും ബലാത് । പ്രാഹാര്ജുനം പ്രകുപിതോ ഭഗവാന് അംബുജേക്ഷണഃ

ശത്രുവിനെ കയറ്റംകൊണ്ടു കെട്ടി, ശിബിരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, അർജ്ജുനനോട് കുപിതനായ കമലനയനനായ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു.

മൈനം പാര്ഥാര്ഹസി ത്രാതും ബ്രഹ്മബംധുമിമം ജഹി । യോ അസൌ അനാഗസഃ സുപ്താന് അവധീന്നിശി ബാലകാന്

പാർത്താ, നീ ഈ ബ്രാഹ്മണനെ രക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല. അന്യായമായി രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന ബാലന്മാരെ കൊല്ലുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണനല്ല. അവനെ വധിക്കണം.

മത്തം പ്രമത്തമുന്മത്തം സുപ്തം ബാലം സ്ത്രിയം ജഡമ് । പ്രപന്നം വിരഥം ഭീതം ന രിപും ഹന്തി ധര്മവിത്

ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ മദ്യപിച്ചവനെയും, മനസ്സില്ലാത്തവനെയും, ഭ്രാന്തനെയും, ഉറങ്ങുന്നവനെയും, കുട്ടിയെയും, സ്ത്രീയെയും, ബുദ്ധിഹീനനെയും, ശരണം പ്രാപിച്ചവനെയും, ആയുധമില്ലാത്തവനെയും, ഭയപ്പെട്ടവനെയും ശത്രുവാണെന്നു കരുതി കൊല്ലാറില്ല.

സ്വപ്രാണാന്യഃ പരപ്രാണൈഃ പ്രപുഷ്ണാത്യഘൃണഃ ഖലഃ । തദ് വധസ്തസ്യ ഹി ശ്രേയോ യദ് ദോഷാദ്യാത്യധഃ പുമാന്

മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവൻ നശിപ്പിച്ച് സ്വന്തം ജീവൻ പോഷിപ്പിക്കുന്നവനും, കരുണയില്ലാത്ത ദുഷ്ടനും, മരണം തന്നെയാണ് നല്ലത്. അങ്ങനെ പാപം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ താഴേക്ക് വീഴും.

പ്രതിശ്രുതം ച ഭവതാ പാഞ്ചാല്യൈ ശ്രൃണ്വതോ മമ । ആഹരിഷ്യേ ശിരസ്തസ്യ യസ്തേ മാനിനി പുത്രഹാ

നിന്റെ വാക്ക് ഞാൻ കേട്ടു; നീ പാഞ്ചാലിക്ക് വാഗ്ദാനം ചെയ്തതാണല്ലോ—'നിന്റെ മക്കളെ കൊല്ലുന്ന ആ അഹങ്കാരിയുടെ തല ഞാൻ കൊണ്ടുവരാം' എന്ന്.

തദസൌ വധ്യതാം പാപ ആതതായ്യാത്മബംധുഹാ । ഭര്തുശ്ച വിപ്രിയം വീര കൃതവാന് കുലപാംസനഃ

അതിനാൽ ഈ പാപിയെ കൊല്ലണം; അവൻ അക്രമിയും, ബന്ധുക്കളെ കൊല്ലുന്നവനും, ഭർത്താവിന് അപരാധം ചെയ്തവനും, കുടുംബത്തിന് അപമാനം വരുത്തിയവനും ആണല്ലോ.

സൂത ഉവാച । ഏവം പരീക്ഷതാ ധര്മം പാര്ഥഃ കൃഷ്ണേന ചോദിതഃ । നൈച്ഛദ് ഹന്തും ഗുരുസുതം യദ്യപ്യാത്മഹനം മഹാന്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അർജ്ജുനൻ ധർമ്മം പരിശോധിച്ചും കൃഷ്ണൻ പ്രേരിപ്പിച്ചും ഇരിക്കുമ്പോഴും, ഗുരുപുത്രൻ വലിയ കുറ്റം ചെയ്തവനാണെങ്കിലും, അവനെ കൊല്ലാൻ അർജ്ജുനൻ മനസ്സില്ലായിരുന്നു.