ശൌനക ഉവാച - (അനുഷ്ടുപ്) ശുകേനോക്തം കദാ രാജ്ഞേ ഗോകര്ണേന കദാ പുനഃ । സുരര്ഷയേ കദാ ബ്രാഹ്മൈഃ ഛിന്ധി മേ സംശയം ത്വിമമ്
ശൗനകൻ ചോദിച്ചു: ശുകൻ രാജാവിനോട് എപ്പോൾ പറഞ്ഞു? ഗോകർണ്ണൻ പിന്നെയും എപ്പോൾ പറഞ്ഞു? ദേവർഷി ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് എപ്പോൾ പറഞ്ഞു? ഈ സംശയം ദയവായി നീക്കിക്കൊടുക്കണം.
സൂത ഉവാച - ആകൃഷ്ണനിര്ഗമാത് ത്രിംശത് വര്ഷാധികഗതേ കലൌ । നവമീതോ നഭസ്യേ ച കഥാരംഭം ശുകോഽകരോത്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണൻ ലോകം വിട്ട് മുപ്പത് വർഷം കഴിഞ്ഞ്, കലിയുഗം മുന്നോട്ട് പോയപ്പോൾ, ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ നവമിയിൽ ശുകൻ കഥ തുടങ്ങിച്ചു.
പരീക്ഷിത് ശ്രവണാന്തേ ച കലൌ വര്ഷശതദ്വയേ । ശുദ്ധേ ശുചൌ നവമ്യാം ച ധേനുജോഽകഥയത്കഥാമ്
പരീക്ഷിതിന്റെ ശ്രവണം അവസാനിച്ച ശേഷം, കലിയിൽ ഇരുനൂറ് വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, വിശുദ്ധമായ ശുചി നവമിയിൽ, പശുവിന്റെ പുത്രനായ ഗോകർണ്ണൻ ഭാഗവതകഥ പാരായണം ചെയ്തു.
തസ്മാദപി കലൌ പ്രാപ്തേ ത്രിംശത് വര്ഷഗതേ സതി । ഊചുരൂര്ജേ സിതേ പക്ഷേ നവമ്യാം ബ്രഹ്മണഃ സുതാഃ
അതിനുശേഷം കലിയുഗം വീണ്ടും മുപ്പത് വർഷം കടന്നപ്പോൾ, കാർത്തിക മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ നവമിയിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാർ കഥ പറഞ്ഞു.
ഇത്യേത്തതേ സമാഖ്യാതം യത്പൃഷ്ടോഽഹം ത്വയാനഘ । കലൌ ഭാഗവതീ വാര്താ ഭവരോഗവിനാശിനീ
നിനക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു; കലിയുഗത്തിൽ ഭാഗവതകഥ ഭവരോഗം നശിപ്പിക്കുന്നു.
(വസംതതിലകാ) കൃഷ്ണപ്രിയം സകലകല്മഷനാശനം ച മുക്ത്യേകഹേതുമിഹ ഭക്തിവിലാസകാരി സന്തഃ കഥാനകമിദം പിബതാദരേണ ലോകേ ഹി തീര്ഥപരിശീലനസേവയാ കിമ്
കൃഷ്ണപ്രിയമായ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന, മോക്ഷത്തിന് ഏകകാരണമാകുന്ന, ഭക്തിയുടെ ആനന്ദം നൽകുന്ന ഈ കഥ സന്മാർഗ്ഗികൾ ഭക്തിയോടെ ആസ്വദിക്കട്ടെ. ഈ ലോകത്ത് തീർത്ഥയാത്രയോ മറ്റു സേവനങ്ങളോ എന്തിനാണ്?
(അപരവക്ത്ര) സ്വപുരുഷമപി വീക്ഷ്യ പാശഹസ്തം വദതി യമഃ കില തസ്യ കര്ണമൂലേ । പരിഹര ഭഗവത്കഥാസു മത്താന് പ്രഭുരഹമന്യുനൃണാം ന വൈഷ്ണവാനാമ്
തൻറെ ഭൃത്യൻ പാശം പിടിച്ചിരിക്കുന്നതും കണ്ടു, യമൻ അവന്റെ ചെവിയിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: 'ഭഗവത്കഥയിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നവരെ വിട്ടുനിൽക്കൂ; ഞാൻ മറ്റുള്ളവരുടെ ക്രോധത്തിനാണ് അധിപൻ, വൈഷ്ണവരുടെല്ല.'
(ശിഖരിണീ) അസാരേ സംസാരേ വിഷയവിഷസങ്ഗാകുലധിയഃ ക്ഷണാര്ധം ക്ഷേമാര്ഥം പിബത ശുകഗാഥാതുലസുധാമ് । കിമര്ഥം വ്യര്ഥം ഭോ വ്രജഥ കുപഥേ കുത്സിതകഥേ പരീക്ഷിത്സാക്ഷീ യത് ശ്രവണഗതമുക്ത്യുക്തികഥനേ
നിലവില്ലാത്ത ഈ ലോകത്തിൽ, വിഷയസുഖങ്ങളുടെ വിഷം മനസ്സിനെ അലട്ടുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി അർധക്ഷണം പോലും ശുകന്റെ അമൃതസമാനമായ ഗാനങ്ങൾ കുടിക്കൂ. മോക്ഷം നൽകുന്ന ഈ ശ്രവണം പരീക്ഷിതൻ തന്നെ സാക്ഷിയായി കേട്ടപ്പോൾ, നിന്ദ്യമായ കഥകൾ കേൾക്കാൻ തെറ്റായ വഴിയിൽ അകന്നു പോകേണ്ടതെന്തിന്?
(അനുഷ്ടുപ്) രസപ്രവാഹസംസ്ഥേന ശ്രീശുകേനേരിതാ കഥാ । കണ്ഠേ സംബധ്യതേ യേന സ വൈകുണ്ഠപ്രഭുര്ഭവേത്
ശ്രീശുകൻ പാരായണം ചെയ്ത, രസപ്രവാഹം പോലെ ഒഴുകുന്ന ഈ കഥ, ആരെങ്കിലും വായിച്ചാൽ അവന്റെ കണ്ഠത്തിൽ ബന്ധപ്പെടുന്നു; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അവൻ വൈകുണ്ഠനാഥനാകുന്നു.
(മാലിനീ) ഇതി ച പരമഗുഹ്യം സര്വസിദ്ധാന്തസിദ്ധം സപദി നിഗദിതം തേ ശാസ്ത്രപുഞ്ജം വിലോക്യ । ജഗതി ശുകകഥാതോ നിര്മലം നാസ്തി കിഞ്ചിത് പിബ പരസുഖഹേതോര്ദ്വാദശസ്കന്ധസാരമ്
ഇങ്ങനെ, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും അംഗീകരിച്ച ഏറ്റവും രഹസ്യമായ സത്യം നിനക്കു ഒരുമിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അനവധി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പരിശോധിച്ചിട്ടും, ഈ ലോകത്ത് ശുകന്റെ കഥയേക്കാൾ വിശുദ്ധമായത് ഒന്നുമില്ല. അതിനാൽ പരമാനന്ദം നേടാൻ, ഇരുപത് സ്കന്ധങ്ങളുടെ സാരം നീ കുടിക്കണം.
(പ്രഹര്ഷിണീ) ഏതാം യോ നിയതതയാ ശ്രൃണോതി ഭക്ത്യാ യശ്ചൈനാം കഥയതി ശുദ്ധവൈഷ്ണവാഗ്രേ । തൌ സമ്യക് വിധികരണാത്ഫലം ലഭേതേ യാഥാര്ഥ്യാന്ന ഹി ഭുവനേ കിമപ്യസാധ്യമ്
ഈ കഥ ഭക്തിയോടെ സ്ഥിരമായി കേൾക്കുന്നവനും, ശുദ്ധമായ വൈഷ്ണവന്മാരുടെ മുന്നിൽ ഇതു പറയുന്നവനും, ഇരുവരും ഈ കര്മ്മം ശരിയായി ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും. അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നേടാനാവാത്തത് ഒന്നുമില്ല.
ശൌനക ഉവാച । (അനുഷ്ടുപ്) നിര്ഗതേ നാരദേ സൂത ഭഗവാന് ബാദരായണഃ । ശ്രുതവാംസ്തദഭിപ്രേതം തതഃ കിമകരോദ് വിഭുഃ । സൂത ഉവാച । ബ്രഹ്മനദ്യാം സരസ്വത്യാം ആശ്രമഃ പശ്ചിമേ തടേ । ശമ്യാപ്രാസ ഇതി പ്രോക്ത ഋഷീണാം സത്രവര്ധനഃ
ശൗനകൻ ചോദിച്ചു: നാരദൻ പോയശേഷം, ബാദരായണൻ അഥവാ മഹർഷി വ്യാസൻ അവന്റെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കി പിന്നെ എന്ത് ചെയ്തു? സൂതൻ പറഞ്ഞു: ദൈവികമായ സരസ്വതി നദിയുടെ പടിഞ്ഞാറ് കരയിൽ, ശമ്യാപ്രാസം എന്ന പേരിൽ, ഋഷിമാരുടെ സംഗമത്തിന് പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ആശ്രമം ഉണ്ട്.
തസ്മിന് സ്വ ആശ്രമേ വ്യാസോ ബദരീഷണ്ഡമണ്ഡിതേ । ആസീനോഽപ ഉപസ്പൃശ്യ പ്രണിദധ്യൌ മനഃ സ്വയമ്
ആ ആശ്രമത്തിൽ, ബദരിക്കൊമ്പുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത്, വ്യാസൻ വെള്ളം കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിച്ച്, മനസ്സിനെ സ്വയം ഏകാഗ്രമാക്കി ഇരുന്നു.
ഭക്തിയോഗേന മനസി സമ്യക് പ്രണിഹിതേഽമലേ । അപശ്യത് പുരുഷം പൂര്ണം മായാം ച തദപാശ്രയമ്
ഭക്തിയോഗം വഴി മനസ്സിനെ പൂർണ്ണമായും ശുദ്ധവും സ്ഥിരവുമാക്കി, അവൻ പൂർണ്ണനായ പുരുഷനെയും, അവനിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന മായയെയും കണ്ടു.
യയാ സംമോഹിതോ ജീവ ആത്മാനം ത്രിഗുണാത്മകമ് । പരോഽപി മനുതേഽനര്ഥം തത്കൃതം ചാഭിപദ്യതേ
അവളാൽ, ജീവൻ സ്വതന്ത്രനാണെങ്കിലും, താൻ മൂന്നു ഗുണങ്ങളാൽ നിർമ്മിതനാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ച്, അനർത്ഥങ്ങൾ അനുഭവിക്കുകയും, അവളുടെ കാരണമായ ദു:ഖങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
അനര്ഥോപശമം സാക്ഷാദ് ഭക്തിയോഗമധോക്ഷജേ । ലോകസ്യാജാനതോ വിദ്വാംന് ചക്രേ സാത്വതസംഹിതാമ്
ഈ ദു:ഖങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ, അജ്ഞാനികൾക്ക് ഉപകാരമാകാൻ, അദ്ഭുതമായ ഭക്തിയോഗം നേരിട്ട് പഠിപ്പിക്കുന്ന സാത്വതസംഹിതാ മഹർഷി രചിച്ചു.
യസ്യാം വൈ ശ്രൂയമാണായാം കൃഷ്ണേ പരമപൂരുഷേ । ഭക്തിരുത്പദ്യതേ പുംസഃ ശോകമോഹഭയാപഹാ
ഈ ഗ്രന്ഥം കേൾക്കുമ്പോൾ, കൃഷ്ണനിൽ ഭക്തി ഉദയം ചെയ്യുന്നു; അത് മനുഷ്യന്റെ ദു:ഖവും, മോഹവും, ഭയവും അകറ്റുന്നു.
സ സംഹിതാം ഭാഗവതീം കൃത്വാനുക്രമ്യ ചാത്മജമ് । ശുകം അധ്യാപയാമാസ നിവൃത്തിനിരതം മുനിഃ
ഭാഗവതസംഹിതാ ക്രമത്തിൽ രചിച്ച ശേഷം, വ്യാസമുനി, നിരന്തരവൈരാഗ്യത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന തന്റെ മകനായ ശുകനെ അതു പഠിപ്പിച്ചു.
ശൌനക ഉവാച । സ വൈ നിവൃത്തിനിരതഃ സര്വത്രോപേക്ഷകോ മുനിഃ । കസ്യ വാ ബൃഹതീം ഏതാം ആത്മാരാമഃ സമഭ്യസത്
ശൗനകൻ ചോദിച്ചു: എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും നിരാസം പുലർത്തുന്ന, ആത്മസന്തോഷം മാത്രം ഉള്ള ആ മഹർഷി, ഈ മഹാഗ്രന്ഥം പഠിക്കാൻ എന്തിന് താൽപര്യപ്പെട്ടു?
സൂത ഉവാച । ആത്മാരാമാശ്ച മുനയോ നിര്ഗ്രന്ഥാ അപ്യുരുക്രമേ । കുര്വന്തി അഹൈതുകീം ഭക്തിം ഇത്ഥംഭൂതഗുണോ ഹരിഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ആത്മസന്തോഷം മാത്രം ഉള്ള, ബന്ധനങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത മഹർഷിമാരും, ഹരിയുടെ അത്ഭുതഗുണങ്ങൾ കാരണം, കാരണം ഒന്നുമില്ലാതെ ഭക്തി ചെയ്യുന്നു.
ഹരേര്ഗുണാക്ഷിപ്തമതിഃ ഭഗവാന് ബാദരായണിഃ । അധ്യഗാന് മഹദാഖ്യാനം നിത്യം വിഷ്ണുജനപ്രിയഃ
ഹരിയുടെ ഗുണങ്ങളിൽ ആകർഷിതനായ ബാദരായണിയുടെ മകൻ, വിഷ്ണുഭക്തന്മാർക്ക് പ്രിയമായ ആ മഹത്തായ കഥയെ നിരന്തരം പഠിച്ചു.
പരീക്ഷിതോഽഥ രാജര്ഷേഃ ജന്മകര്മവിലാപനമ് । സംസ്ഥാം ച പാണ്ഡുപുത്രാണാം വക്ഷ്യേ കൃഷ്ണകഥോദയമ്
ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയും: പരീക്ഷിതിന്റെ ജനനം, പ്രവർത്തികൾ, വിടവാങ്ങൽ, പാണ്ഡവന്മാരുടെ അന്ത്യം, കൂടാതെ കൃഷ്ണകഥയുടെ ഉദയം.
(ഇംദ്രവജ്രാ) യദാ മൃധേ കൌരവസൃഞ്ജയാനാം വീരേഷ്വഥോ വീരഗതിം ഗതേഷു । വൃകോദരാവിദ്ധഗദാഭിമര്ശ ഭഗ്നോരുദണ്ഡേ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രേ
കൗരവരും സൃഞ്ജയന്മാരും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ, വീരന്മാർ വീരമരണത്തിന് വിധേയരായപ്പോൾ, ഭീമന്റെ ഗദാഘാതത്തിൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ ഉരുണ്ടുകൾ തകർന്നുകിടക്കുമ്പോൾ—
ഭര്തുഃ പ്രിയം ദ്രൌണിരിതി സ്മ പശ്യന് കൃഷ്ണാസുതാനാം സ്വപതാം ശിരാംസി । ഉപാഹരദ് വിപ്രിയമേവ തസ്യ ജുഗുപ്സിതം കര്മ വിഗര്ഹയന്തി
ഇത് കണ്ടു, ഗുരുവിന്റെ മനസ്സിന് പ്രിയം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച ദ്രോണമഹർഷിയുടെ മകൻ അശ്വത്താമൻ, കൃഷ്ണയുടെ പുത്രന്മാർ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അവരുടെ തലകൾ വെട്ടി, എല്ലാവരും നിന്ദിക്കുന്ന ഒരു ക്രൂരകൃത്യം ചെയ്തു.
മാതാ ശിശൂനാം നിധനം സുതാനാം നിശമ്യ ഘോരം പരിതപ്യമാനാ । തദാരുദദ് ബാഷ്പകലാകുലാക്ഷീ താം സാംത്വയന്നാഹ കിരീടമാലീ
മക്കളുടെ ഭയങ്കരമായ മരണവാർത്ത കേട്ട അമ്മ, അത്യന്തം ദു:ഖിതയായി, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ കരഞ്ഞു. അവളെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ കിരീടം ധരിച്ചവൻ പറഞ്ഞു.
തദാ ശുചസ്തേ പ്രമൃജാമി ഭദ്രേ യദ്ബ്രഹ്മബംധോഃ ശിര ആതതായിനഃ । ഗാണ്ഡീവമുക്തൈഃ വിശിഖൈരുപാഹരേ ത്വാക്രമ്യ യത്സ്നാസ്യസി ദഗ്ധപുത്രാ
അവൻ പറഞ്ഞു: സുന്ദരിയേ, ബ്രാഹ്മണവേഷം ധരിച്ച ആ ശത്രുവിന്റെ തല ഞാൻ ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൊണ്ടുവരാം. നീ മക്കളെ സംസ്കരിച്ചതിന് ശേഷം അതിൽ കുളിച്ച് ദു:ഖം അകറ്റാം.
(ഉപേംദ്രവജ്രാ) ഇതി പ്രിയാം വല്ഗുവിചിത്രജല്പൈഃ സ സാന്ത്വയിത്വാച്യുതമിത്രസൂതഃ । അന്വാദ്രവദ് ദംശിത ഉഗ്രധന്വാ കപിധ്വജോ ഗുരുപുത്രം രഥേന
ഇങ്ങനെ, മധുരവും മനോഹരവുമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പ്രിയതമയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, അച്യുതന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ മകനായ അർജുനൻ, ഹനുമാന്റെ പതാകയുള്ള രഥത്തിൽ കയറി, ഗുരുപുതനായ അശ്വത്താമനെ കോപത്തോടെ പിന്തുടർന്നു.
തമാപതന്തം സ വിലക്ഷ്യ ദൂരാത് കുമാരഹോദ്വിഗ്നമനാ രഥേന । പരാദ്രവത് പ്രാണപരീപ്സുരുര്വ്യാം യാവദ്ഗമം രുദ്രഭയാദ് യഥാര്കഃ
അവനെ ദൂരത്ത് നിന്ന് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, രാജകുമാരൻ ഭയത്താൽ മനസ്സിൽ അശാന്തനായി, ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി രഥത്തിൽ കയറി ഭൂമിയിൽകൂടെ ഓടി. രുദ്രനെ ഭയന്ന് സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോവുന്നതുപോലെയായിരുന്നു അവന്റെ ഓട്ടം.
(അനുഷ്ടുപ്) യദാശരണമാത്മാനം ഐക്ഷത ശ്രാന്തവാജിനമ് । അസ്ത്രം ബ്രഹ്മശിരോ മേനേ ആത്മത്രാണം ദ്വിജാത്മജഃ
രക്ഷയില്ലാതെ, കുതിരകൾ തളർന്നു പോയതും കണ്ടപ്പോൾ, ആ ദ്വിജപുത്രൻ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണെന്ന് മനസ്സിൽ കരുതി.
അഥോപസ്പൃശ്യ സലിലം സന്ദധേ തത്സമാഹിതഃ । അജാനന് ഉപസംഹാരം പ്രാണകൃച്ഛ്ര ഉപസ്ഥിതേ
അപ്പോൾ, വെള്ളത്തിൽ കഴുകി, മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ ആ ആയുധം വിളിച്ചു. പക്ഷേ, അതിനെ എങ്ങനെ പിൻവലിക്കണമെന്ന് അവന് അറിയില്ലായിരുന്നു; മരണഭയം അടുത്തിരുന്നുവല്ലോ.