ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

തമഃ സുഘോരം ഗഹനം കൃതം മഹദ്। വിദാരയദ്ഭൂരിതരേണ രോചിഷാ। മനോജവം നിര്വിവിശേ സുദര്ശനം। ഗുണച്യുതോ രാമശരോ യഥാ ചമൂഃ

മനസ്സിന്റെ വേഗത്തിൽ സുദർശനം ആ വലിയ, കനത്ത, ഭയങ്കരമായ ഇരുണ്ടതിൽ കടന്ന് അതിന്റെ ശക്തമായ പ്രകാശംകൊണ്ട് അതിനെ ചിതറിച്ചു; രാമന്റെ അമ്പ് ഒരു സൈന്യത്തിൽ കയറിയതുപോലെ.

ദ്വാരേണ ചക്രാനുപഥേന തത്തമഃ പരം പരം ജ്യോതിരനന്തപാരമ്। സമശ്നുവാനം പ്രസമീക്ഷ്യ ഫാല്ഗുനഃ പ്രതാഡിതാക്ഷോ പിദധേഽക്ഷിണീ ഉഭേ

ചക്രം തുറന്ന വഴിയിലൂടെ അർജ്ജുനൻ ആ അതിരില്ലാത്ത പ്രകാശം ഇരുണ്ടതിനു അപ്പുറം കണ്ടു; അതിന്റെ തേജസ്സിൽ കണ്ണ് വേദനിച്ചു, അവൻ ഇരുകണ്ണുകളും അടച്ചു.

തതഃ പ്രവിഷ്ടഃ സലിലം നഭസ്വതാ ബലീയസൈജദ്ബൃഹദൂര്മിഭൂഷണമ്। തത്രാദ്ഭുതം വൈ ഭവനം ദ്യുമത്തമം ഭ്രാജന്മണിസ്തമ്ഭസഹസ്രശോഭിതമ്

അതിനുശേഷം, കാറ്റിന്റെ സഹായത്തോടെ, അവൻ വലിയ തിരകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട വെള്ളത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് മുത്തുമണികൾക്കു പ്രകാശം പകരുന്ന അത്ഭുതകരമായ ഒരു മഹാരാജധാനി അവൻ കണ്ടു.

തസ്മിന്മഹാഭോഗമനന്തമദ്ഭുതം। സഹസ്രമൂര്ധന്യഫണാമണിദ്യുഭിഃ। വിഭ്രാജമാനം ദ്വിഗുണേക്ഷണോല്ബണം। സിതാചലാഭം ശിതികണ്ഠജിഹ്വമ്

അതിനകത്ത്, ആയിരം തലകളുള്ള, മുത്തുമണികൾകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച കപാലങ്ങളുള്ള, ഇരട്ട കനലുള്ള കണ്ണുകളോടെ, വെള്ളപർവതംപോലെയുള്ള, നീലനാവുള്ള അത്ഭുതകരമായ അനന്തനാഗം പ്രകാശിച്ചു നിന്നു.

ദദര്ശ തദ്ഭോഗസുഖാസനം വിഭും। മഹാനുഭാവം പുരുഷോത്തമോത്തമമ്। സാന്ദ്രാ മ്ബുദാഭം സുപിശങ്ഗവാസസം। പ്രസന്നവക്ത്രം രുചിരായതേക്ഷണമ്

ആ നാഗത്തിന്റെ സുഖാസനത്തിൽ, സർവ്വവ്യാപിയായ, മഹത്തായ, പുരുഷോത്തമനായ, കനലുള്ള മേഘംപോലെയുള്ള, മഞ്ഞവസ്ത്രം ധരിച്ച, സുന്ദരമായ വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള, സാന്ത്വനമുള്ള മുഖമുള്ള ഭഗവാനെ അവൻ കണ്ടു.

മഹാമണിവ്രാതകിരീടകുണ്ഡല। പ്രഭാപരിക്ഷിപ്തസഹസ്രകുന്തലമ്। പ്രലമ്ബചാര്വഷ്ടഭുജം സകൌസ്തുഭം। ശ്രീവത്സലക്ഷ്മം വനമാലയാവൃതമ്

വലിയ രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ കിരീടവും കുണ്ഡലങ്ങളും ധരിച്ച, പ്രകാശം ചുറ്റിയ ആയിരം ചുളിവുള്ള മുടിയോടെ, നീണ്ട മനോഹരമായ എട്ടു കൈകളോടെ, കൗസ്തുഭമണിയും ശ്രീവത്സലക്ഷണവും വനമാലയും അണിഞ്ഞ ഭഗവാൻ അവിടെ നിന്നു.

മഹാമണിവ്രാതകിരീടകുണ്ഡല। പ്രഭാപരിക്ഷിപ്തസഹസ്രകുന്തലമ്। പ്രലമ്ബചാര്വഷ്ടഭുജം സകൌസ്തുഭം। ശ്രീവത്സലക്ഷ്മം വനമാലയാവൃതമ്

വലിയ രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ കിരീടവും കുണ്ഡലങ്ങളും ധരിച്ച, പ്രകാശം ചുറ്റിയ ആയിരം ചുളിവുള്ള മുടിയോടെ, നീണ്ട മനോഹരമായ എട്ടു കൈകളോടെ, കൗസ്തുഭമണിയും ശ്രീവത്സലക്ഷണവും വനമാലയും അണിഞ്ഞ ഭഗവാൻ അവിടെ നിന്നു.

വവന്ദ ആത്മാനമനന്തമച്യുതോ ജിഷ്ണുശ്ച തദ്ദര്ശനജാതസാധ്വസഃ। താവാഹ ഭൂമാ പരമേഷ്ഠിനാം പ്രഭുര്ബദ്ധാഞ്ജലീ സസ്മിതമൂര്ജയാ ഗിരാ

അച്യുതൻ അനന്തസ്വരൂപനായി വന്ദിച്ചു; അർജ്ജുനനും ആ ദർശനത്തിൽ ഭയഭക്തിയിൽ മുളകയോടെ വന്ദിച്ചു. പിന്നെ മഹാനായ ഭഗവാൻ, കൈകൂപ്പി, പുഞ്ചിരിയോടെ ശക്തമായ വാക്കുകളിൽ അവരെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

ദ്വിജാത്മജാ മേ യുവയോര്ദിദൃക്ഷുണാ മയോപനീതാ ഭുവി ധര്മഗുപ്തയേ। കലാവതീര്ണാവവനേര്ഭരാസുരാന്ഹത്വേഹ ഭൂയസ്ത്വരയേതമന്തി മേ

നിങ്ങളെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഭൂമിയിൽ ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ ബ്രാഹ്മണപുത്രന്മാരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നു; എന്റെ ഭാഗമായ കലാവതാരങ്ങളായ നിങ്ങൾ ഭൂഭാരാസുരന്മാരെ സംഹരിച്ച് വേഗത്തിൽ തിരികെ പോകണം.

പൂര്ണകാമാവപി യുവാം നരനാരായണാവൃഷീ। ധര്മമാചരതാം സ്ഥിത്യൈ ഋഷഭൌ ലോകസങ്ഗ്രഹമ്

നിങ്ങളുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ടിട്ടും, നരനും നാരായണനും ആയ നിങ്ങൾ ലോകക്ഷേമത്തിനും ധർമ്മസ്ഥാപനത്തിനും സദാ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.

ഇത്യാദിഷ്ടൌ ഭഗവതാ തൌ കൃഷ്ണൌ പരമേഷ്ഠിനാ। ഓം ഇത്യാനമ്യ ഭൂമാനമാദായ ദ്വിജദാരകാന്

ഇങ്ങനെ പരമേശ്വരൻ ഉപദേശിച്ചതിനുശേഷം, ആ ഇരുവരും 'ഓം' എന്നു വണങ്ങി, മഹാഭഗവാനെയും ബ്രാഹ്മണപുത്രന്മാരെയും എടുത്തു പുറപ്പെട്ടു.

ന്യവര്തേതാം സ്വകം ധാമ സമ്പ്രഹൃഷ്ടൌ യഥാഗതമ്। വിപ്രായ ദദതുഃ പുത്രാന്യഥാരൂപം യഥാവയഃ

അവർ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് തിരിച്ചുപോയി; ബ്രാഹ്മണനു പുത്രന്മാരെ അവരുടെ രൂപത്തിലും വയസ്സിലും അനുസരിച്ച് തിരികെ നൽകി.

നിശാമ്യ വൈഷ്ണവം ധാമ പാര്ഥഃ പരമവിസ്മിതഃ। യത്കിഞ്ചിത്പൌരുഷം പുംസാം മേനേ കൃഷ്ണാനുകമ്പിതമ്

പാർഥൻ ആ വൈഷ്ണവലോകത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ അത്ഭുതത്തിൽ മുഴുകി; മനുഷ്യർക്കുള്ള എല്ലാ വീര്യവും കൃഷ്ണന്റെ അനുകമ്പയാൽ മാത്രമാണെന്ന് അവൻ മനസ്സിലാക്കി.

ഇതീദൃശാന്യനേകാനി വീര്യാണീഹ പ്രദര്ശയന്। ബുഭുജേ വിഷയാന്ഗ്രാമ്യാനീജേ ചാത്യുര്ജിതൈര്മഖൈഃ

ഇങ്ങനെ അനേകം വീര്യപ്രകടനങ്ങൾ കാണിച്ചുകൊണ്ട്, അവൻ ലോകസുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു, മറ്റൊന്നിനേക്കാൾ ഉയർന്ന യാഗങ്ങൾ നടത്തി.

പ്രവവര്ഷാഖിലാന്കാമാന്പ്രജാസു ബ്രാഹ്മണാദിഷു। യഥാകാലം യഥൈവേന്ദ്രോ ഭഗവാന്ശ്രൈഷ്ഠ്യമാസ്ഥിതഃ

അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും പോലെ എല്ലാവർക്കും വേണ്ടതെല്ലാം യഥാസമയം നൽകിയിരുന്നു; ഭഗവാൻ ഇന്ദ്രൻ ശ്രേഷ്ഠതയിലേറ്റിയപ്പോൾ മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെ.

ഹത്വാ നൃപാനധര്മിഷ്ഠാന്ഘാടയിത്വാര്ജുനാദിഭിഃ। അഞ്ജസാ വര്തയാമാസ ധര്മം ധര്മസുതാദിഭിഃ

അധർമ്മപരനായ രാജാക്കന്മാരെ അർജുനനും മറ്റുള്ളവരും നശിപ്പിച്ചതിനുശേഷം, ധർമ്മപുത്രനും സഹോദരന്മാരുമുപയോഗിച്ച് ധർമ്മം ഉടൻ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.

ശ്രീകൃഷ്ണലീലാനാം സംക്ഷേപതോഽവര്ണനം, തന്മഹിഷീണാം തസ്മിന് അനുരാഗാധിക്യം യദുവംശീയാനാമസഖ്യേയത്വ പ്രതിപാദനം ച - ശ്രീശുക ഉവാച ( അനുഷ്ടുപ് ) സുഖം സ്വപുര്യാം നിവസന് ദ്വാരകായാം ശ്രിയഃ പതിഃ । സര്വസമ്പത്സമൃദ്ധായാം ജുഷ്ടായാം വൃഷ്ണിപുങ്ഗവൈഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ധന്യമായ എല്ലാ സമ്പത്തുകളും നിറഞ്ഞ ദ്വാരകാപുരിയിൽ, വൃഷ്ണിവംശത്തിലെ പ്രധാനന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഐശ്വര്യത്തിന്റെ നാഥൻ സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു.

സ്ത്രീഭിശ്ചോത്തമവേഷാഭിഃ നവയൌവനകാന്തിഭിഃ । കന്ദുകാദിഭിര്ഹര്മ്യേഷു ക്രീഡന്തീഭിസ്തഡിദ്ദ്യുഭിഃ

ഉത്തമമായ വസ്ത്രം ധരിച്ച, യുവത്വത്തിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന സ്ത്രീകൾ, കൊട്ടാരങ്ങളിൽ കായികകളിലും മറ്റും കളിച്ചു, മിന്നുന്ന മിന്നലുപോലെ ഭംഗിയായി തെളിഞ്ഞു.

നിത്യം സങ്കുലമാര്ഗായാം മദച്യുദ്‌ഭിര്മതങ്ഗജൈഃ । സ്വലങ്കൃതൈര്ഭടൈരശ്വൈ രഥൈശ്ച കനകോജ്ജ്വലൈഃ

എപ്പോഴും തിരക്കുള്ള തെരുവുകളിൽ, മദം കയറിയ ആനകളാൽ, അലങ്കരിച്ച ഭടന്മാരാൽ, കുതിരകളാൽ, പൊന്നിൽ മിനുങ്ങുന്ന രഥങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.

ഉദ്യാനോപവനാഢ്യായാം പുഷ്പിതദ്രുമരാജിഷു । നിര്വിശദ്‌ഭൃങ്ഗവിഹഗൈഃ നാദിതായാം സമന്തതഃ

പുഷ്പിതമായ വൃക്ഷങ്ങൾ നിരന്നോങ്ങുന്ന ഉദ്യാനങ്ങളിലും തോട്ടങ്ങളിലും, ചുറ്റും മുഴുവനും തേൻചീറ്റുന്ന തേനീച്ചകളും പാടുന്ന പക്ഷികളും നിറഞ്ഞു.

രേമേ ഷോഡശസാഹസ്ര പത്‍നീനാം ഏകവല്ലഭഃ । താവദ്വിചിത്രരൂപോഽസൌ തദ്‌ഗേഹേഷു മഹര്ദ്ധിഷു

പതിനാറായിരം ഭാര്യമാരുടെ ഏക പ്രിയനായി, അത്ഭുതകരമായ രൂപങ്ങളോടെ, മഹത്തായ ഭവനങ്ങളിൽ അവൻ ആനന്ദത്തോടെ വസിച്ചു.

പ്രോത്ഫുല്ലോത്പലകഹ്ലാര കുമുദാമ്ഭോജരേണുഭിഃ । വാസിതാമലതോയേഷു കൂജദ്‌ദ്വിജകുലേഷു ച

പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ ഉത്പലങ്ങൾ, കഹ്ലാരങ്ങൾ, കുമുദങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പൊടിയാൽ സുഗന്ധമാർന്ന ശുദ്ധജലങ്ങളിലും, പാടുന്ന പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങളിലുമായിരുന്നു.

വിജഹാര വിഗാഹ്യാമ്ഭോ ഹ്രദിനീഷു മഹോദയഃ । കുചകുങ്കുമലിപ്താങ്ഗഃ പരിരബ്ധശ്ച യോഷിതാമ്

വലിയ തടാകങ്ങളിൽ കയറി, സ്ത്രീകളുടെ കുഞ്ചുകങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കുങ്കുമം പുരട്ടപ്പെട്ട ശരീരത്തോടെ, അവരാൽ അങ്കലാപ്പ് ചെയ്യപ്പെട്ട് അവൻ കുളിച്ചു കളിച്ചു.

ഉപഗീയമാനോ ഗന്ധര്വൈഃ മൃദങ്ഗപണവാനകാന് । വാദയദ്‌ഭിര്മുദാ വീണാം സൂതമാഗധവന്ദിഭിഃ

ഗന്ധർവന്മാർ സംഗീതം പാടുകയും, മൃദംഗം, പണവം, ആനകം എന്നിവ സന്തോഷത്തോടെ വായിക്കുകയും, ഗായകർ, സൂതന്മാർ, മാഗധന്മാർ വീണ വായിക്കുകയും ചെയ്തു.

സിച്യമാനോഽച്യുതസ്താഭിഃ ഹസന്തീഭിഃ സ്മ രേചകൈഃ । പ്രതിഷിഞ്ചന് വിചിക്രീഡേ യക്ഷീഭിര്യക്ഷരാഡിവ

അവ സ്ത്രീകൾ ചിരിച്ചും കളിച്ചും അച്യുതനെ വെള്ളം തളിച്ച് കളിച്ചു; അവൻ യക്ഷരാജാവിനെപ്പോലെ യക്ഷികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ആനന്ദിച്ചു.

( വസംതതിലകാ ) താഃ ക്ലിന്നവസ്ത്രവിവൃതോരുകുചപ്രദേശാഃ സിഞ്ചന്ത്യ ഉദ്ധൃതബൃഹത്കവരപ്രസൂനാഃ । കാന്തം സ്മ രേചകജിഹീര്ഷയയോപഗുഹ്യ ജാതസ്മരോത്സ്മയലസദ് വദനാ വിരേജുഃ

അവരുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ നനഞ്ഞു, വിശാലമായ കുചഭാഗം പുറത്തായി, വലിയ പൂക്കളാൽ അവനെ തളിച്ചു, പ്രിയനായി അവനെ അങ്കലാപ്പ് ചെയ്തു, ഉണർന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നുള്ള പുഞ്ചിരിയാൽ മുഖം പ്രകാശിച്ചു.

കൃഷ്ണസ്തു തത്സ്തനവിഷത് ജിതകുങ്കുമസ്രക് ക്രീഡാഭിഷങ്ഗധുതകുന്തലവൃന്ദബന്ധഃ । സിഞ്ചന് മുന്മുഹുര്യുവതിഭിഃ പ്രതിഷിച്യമാനോ രേമേ കരേണുഭിരിവേഭപതിഃ പരീതഃ

കൃഷ്ണന്റെ നെഞ്ച് കുങ്കുമം പുരട്ടിയ പുഷ്പമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; കളിയും അങ്കലാപ്പും കൊണ്ടു മുടി അഴുകി, യുവതികൾ ആവർത്തിച്ച് വെള്ളം തളിക്കുമ്പോൾ, ആനയെ Female ആനകൾ ചുറ്റുന്നതുപോലെ അവൻ ആനന്ദിച്ചു.

( അനുഷ്ടുപ് ) നടാനാം നര്തകീനാം ച ഗീതവാദ്യോപജീവിനാമ് । ക്രീഡാലങ്കാരവാസാംസി കൃഷ്ണോഽദാത്തസ്യ ച സ്ത്രിയഃ

നടന്മാർക്കും നർത്തകിമാർക്കും ഗായകർക്കും വാദകര്ക്കും, കളിക്കാനുള്ള അലങ്കാരങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും കൃഷ്ണൻ നൽകി; സ്ത്രീകൾക്കും അതുപോലെ തന്നു.

കൃഷ്ണസ്യൈവം വിഹരതോ ഗത്യാലാപേക്ഷിതസ്മിതൈഃ । നര്മക്ഷ്വേലിപരിഷ്വങ്ഗൈഃ സ്ത്രീണാം കില ഹൃതാ ധിയഃ

കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ ആനന്ദിച്ചപ്പോൾ, സ്ത്രീകളുടെ ചലനങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അവൻ ചിരിയും കാഴ്ചയും നൽകി; തമാശകളും അങ്കലാപ്പുകളും കൊണ്ട് അവരുടെ മനസ്സുകൾ ആകർഷിച്ചു.