ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ന തസ്മൈ പ്രഹ്വണം സ്തോത്രം ചക്രേ സത്ത്വപരീക്ഷയാ। തസ്മൈ ചുക്രോധ ഭഗവാന്പ്രജ്വലന്സ്വേന തേജസാ

അവൻ ഭാവം അറിയാൻ ബ്രഹ്മാവിന് നമസ്കാരം അല്ലെങ്കിൽ സ്തുതി അർപ്പിച്ചില്ല; അതിനാൽ ഭഗവാൻ തന്റെ തേജസ്സിൽ ജ്വലിച്ച് കോപിച്ചു.

സ ആത്മന്യുത്ഥിതമ്മന്യുമാത്മജായാത്മനാ പ്രഭുഃ। അശീശമദ്യഥാ വഹ്നിം സ്വയോന്യാ വാരിണാത്മഭൂഃ

എന്നാൽ, സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ള ഭഗവാൻ, അകത്തുനിന്ന് ഉയർന്ന കോപം നിയന്ത്രിച്ചു; സ്വയം ജനിച്ചവൻ വെള്ളംകൊണ്ട് തീ അണയ്ക്കുന്നതുപോലെ.

തതഃ കൈലാസമഗമത്സ തം ദേവോ മഹേശ്വരഃ। പരിരബ്ധും സമാരേഭേ ഉത്ഥായ ഭ്രാതരം മുദാ

അതിനുശേഷം, അവൻ കൈലാസത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ മഹേശ്വരൻ സന്തോഷത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ് സഹോദരനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.

നൈച്ഛത്ത്വമസ്യുത്പഥഗ ഇതി ദേവശ്ചുകോപ ഹ। ശൂലമുദ്യമ്യ തം ഹന്തുമാരേഭേ തിഗ്മലോചനഃ

എന്നാൽ ഭൃഗു അവന്റെ ആലിംഗനം സ്വീകരിക്കാൻ ഇച്ഛിച്ചില്ല, അവൻ അഹങ്കാരിയായെന്ന് കരുതി; അതോടെ ദേവൻ കണ്ണുകളിൽ തീപ്പൊളിയോടെ കോപിച്ചു, ത്രിശൂലം ഉയർത്തി അവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.

പതിത്വാ പാദയോര്ദേവീ സാന്ത്വയാമാസ തം ഗിരാ। അഥോ ജഗാമ വൈകുണ്ഠം യത്ര ദേവോ ജനാര്ദനഃ

ദേവിയുടെ കാലിൽ വീണു, അവൾ മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ ശാന്തിപ്പറഞ്ഞു; പിന്നെ അവൻ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ ജനാർദ്ദനൻ വസിക്കുന്നു.

ശയാനം ശ്രിയ ഉത്സങ്ഗേ പദാ വക്ഷസ്യതാഡയത്। തത ഉത്ഥായ ഭഗവാന്സഹ ലക്ഷ്മ്യാ സതാം ഗതിഃ

അവൻ ശ്രീയെ അങ്കത്തിൽ ചേർത്ത് കിടന്നിരുന്ന ഭഗവാന്റെ നെഞ്ചിൽ കാൽ വെച്ചു; അപ്പോൾ ഭഗവാൻ, സത്പുരുഷന്മാരുടെ ആശ്രയം, ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം എഴുന്നേറ്റു.

സ്വതല്പാദവരുഹ്യാഥ നനാമ ശിരസാ മുനിമ്। ആഹ തേ സ്വാഗതം ബ്രഹ്മന്നിഷീദാത്രാസനേ ക്ഷണമ്। അജാനതാമാഗതാന്വഃ ക്ഷന്തുമര്ഹഥ നഃ പ്രഭോ

സ്വന്തം പന്തിയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, ഭഗവാൻ മുനിക്ക് തലകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു; 'ബ്രാഹ്മണാ, സ്വാഗതം, ദയവായി ഒരു നിമിഷം ഇരിക്കൂ; ഞങ്ങളുടെ വരവ് അറിയാതിരുന്നതിന് ക്ഷമിക്കണം, പ്രഭോ' എന്നു പറഞ്ഞു.

പുനീഹി സഹലോകം മാം ലോകപാലാംശ്ച മദ്ഗതാന്। പാദോദകേന ഭവതസ്തീര്ഥാനാം തീര്ഥകാരിണാ

തീർത്ഥങ്ങൾക്കിടയിൽ തീർത്ഥം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനായ ഭവാൻ, ഭവതിയുടെ പാദജലത്തിൽ, എന്നെയും, ലോകപാലകരെയും, എന്നിൽ ഭക്തിയുള്ളവരെയും ശുദ്ധീകരിക്കണമേ.

അദ്യാഹം ഭഗവംല്ലക്ഷ്മ്യാ ആസമേകാന്തഭാജനമ്। വത്സ്യത്യുരസി മേ ഭൂതിര്ഭവത്പാദഹതാംഹസഃ

ഇന്ന്, ഭഗവാനേ, ഞാൻ ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രത്യേക അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവനായി. ഭഗവന്റെ പാദസ്പർശത്തിൽ പാപങ്ങൾ നീങ്ങിയ ഐശ്വര്യം എന്റെ നെഞ്ചിൽ വസിക്കും.

ശ്രീശുക ഉവാച। ഏവം ബ്രുവാണേ വൈകുണ്ഠേ ഭൃഗുസ്തന്മന്ദ്രയാ ഗിരാ। നിര്വൃതസ്തര്പിതസ്തൂഷ്ണീം ഭക്ത്യുത്കണ്ഠോഽശ്രുലോചനഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: വൈകുണ്ഠത്തിൽ ഭൃഗു ഇങ്ങനെ മൃദുവായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരിക്കെ, അവൻ ആഴമായ സന്തോഷത്തിലും തൃപ്തിയിലും മുങ്ങി, ഭക്തിയാൽ കണ്ണുനിറഞ്ഞ്, മൗനമായി നിന്നു.

പുനശ്ച സത്രമാവ്രജ്യ മുനീനാം ബ്രഹ്മവാദിനാമ്। സ്വാനുഭൂതമശേഷേണ രാജന്ഭൃഗുരവര്ണയത്

പിന്നീട്, രാജാവേ, ഭൃഗു വീണ്ടും ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ കൂടിയ സഭയിൽ എത്തി, താൻ നേരിട്ട് അനുഭവിച്ച എല്ലാം അവർക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞു.

തന്നിശമ്യാഥ മുനയോ വിസ്മിതാ മുക്തസംശയാഃ। ഭൂയാംസം ശ്രദ്ദധുര്വിഷ്ണും യതഃ ശാന്തിര്യതോഽഭയമ്

അത് കേട്ട മുനികൾ അതിശയത്തിലും സംശയമില്ലാതെയും, വിശ്ണുവിൽ കൂടുതൽ വിശ്വാസം വെച്ചു; അവനിൽ നിന്നാണ് സമാധാനവും ഭയമില്ലായ്മയും ഉണ്ടാകുന്നത്.

ധര്മഃ സാക്ഷാദ്യതോ ജ്ഞാനം വൈരാഗ്യം ച തദന്വിതമ്। ഐശ്വര്യം ചാഷ്ടധാ യസ്മാദ്യശശ്ചാത്മമലാപഹമ്

അവനിൽ നിന്നാണ് ധർമ്മം തന്നെ, അതോടൊപ്പം ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം, എട്ടുവിധ ഐശ്വര്യങ്ങൾ, ആത്മാവിന്റെ മലങ്ങൾ നീക്കുന്ന കീർത്തി എന്നിവ ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

മുനീനാം ന്യസ്തദണ്ഡാനാം ശാന്താനാം സമചേതസാമ്। അകിഞ്ചനാനാം സാധൂനാം യമാഹുഃ പരമാം ഗതിമ്

ദണ്ഡം വച്ചുവെച്ച, സമാധാനമുള്ള, സമബുദ്ധിയുള്ള, ഒന്നുമില്ലാത്ത, സദാചാരമുള്ള മുനികൾക്ക് അവനെയാണ് പരമഗതിയെന്നു പറയുന്നത്.

സത്ത്വം യസ്യ പ്രിയാ മൂര്തിര്ബ്രാഹ്മണാസ്ത്വിഷ്ടദേവതാഃ। ഭജന്ത്യനാശിഷഃ ശാന്താ യം വാ നിപുണബുദ്ധയഃ

സത്ത്വം അവന്റെ പ്രിയമായ രൂപം; ബ്രാഹ്മണന്മാരാണ് അവന്റെ ഇഷ്ടദേവതകൾ. ആശരഹിതരായ, സമാധാനമുള്ള, വിവേകമുള്ളവർ അവനെ പ്രതിഫലം ആഗ്രഹിക്കാതെ ആരാധിക്കുന്നു.

ത്രിവിധാകൃതയസ്തസ്യ രാക്ഷസാ അസുരാഃ സുരാഃ। ഗുണിന്യാ മായയാ സൃഷ്ടാഃ സത്ത്വം തത്തീര്ഥസാധനമ്

അവന്റെ ഗുണമുള്ള മായയാൽ രാക്ഷസന്മാർ, അസുരന്മാർ, ദേവന്മാർ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു വർഗ്ഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിലെത്താൻ സത്ത്വം വഴിയാണ്.

ശ്രീശുക ഉവാച। ഇത്ഥം സാരസ്വതാ വിപ്രാ നൃണാമ്സംശയനുത്തയേ। പുരുഷസ്യ പദാമ്ഭോജ സേവയാ തദ്ഗതിം ഗതാഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, സാരസ്വത ബ്രാഹ്മണന്മാർ ജനങ്ങളുടെ സംശയങ്ങൾ നീക്കാൻ, പരമപുരുഷന്റെ പാദപദ്മങ്ങൾ സേവിച്ച് പരമഗതി നേടി.

ശ്രീസൂത ഉവാച। ഇത്യേതന്മുനിതനയാസ്യപദ്മഗന്ധ। പീയൂഷം ഭവഭയഭിത്പരസ്യ പുംസഃ। സുശ്ലോകം ശ്രവണപുടൈഃ പിബത്യഭീക്ഷ്ണമ്। പാന്ഥോഽധ്വഭ്രമണപരിശ്രമം ജഹാതി

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു: ഈ മഹാനായ പുരുഷന്റെ കഥ, മുനിപുത്രന്റെ പാദപദ്മത്തിന്റെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ അമൃതം, ഭവഭയത്തെ നീക്കുന്ന ഈ കഥ, ആരെങ്കിലും ചെവികൾകൊണ്ട് ആവർത്തിച്ച് ആസ്വദിച്ചാൽ, ആ യാത്രക്കാരൻ ജീവിതയാത്രയിലെ ക്ഷീണം ഉപേക്ഷിക്കും.

ശ്രീശുക ഉവാച। ഏകദാ ദ്വാരവത്യാം തു വിപ്രപത്ന്യാഃ കുമാരകഃ। ജാതമാത്രോ ഭുവം സ്പൃഷ്ട്വാ മമാര കില ഭാരത

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ ദ്വാരകയിൽ, ഒരു ബ്രാഹ്മണപത്നിയുടെ പുത്രൻ ജനിച്ച ഉടൻ ഭൂമിയെ സ്പർശിച്ച് മരിച്ചു, ഭാരതവംശജാ.

വിപ്രോ ഗൃഹീത്വാ മൃതകം രാജദ്വാര്യുപധായ സഃ। ഇദം പ്രോവാച വിലപന്നാതുരോ ദീനമാനസഃ

ആ ബ്രാഹ്മണൻ, മരിച്ച കുഞ്ഞിനെ എടുത്ത് രാജാവിന്റെ വാതിലിൽ വെച്ച്, ദുഃഖത്തോടെ, മനസ്സിൽ വേദനയോടെ, കരഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ബ്രഹ്മദ്വിഷഃ ശഠധിയോ ലുബ്ധസ്യ വിഷയാത്മനഃ। ക്ഷത്രബന്ധോഃ കര്മദോഷാത്പഞ്ചത്വം മേ ഗതോഽര്ഭകഃ

ബ്രാഹ്മണദ്വേഷിയും കപടബുദ്ധിയുമുള്ള, ലോഭിയുമായ, വിഷയാസക്തനായ രാജാവിന്റെ കർമ്മദോഷം കൊണ്ടാണ് എന്റെ കുഞ്ഞ് മരിച്ചത്.

ഹിംസാവിഹാരം നൃപതിം ദുഃശീലമജിതേന്ദ്രിയമ്। പ്രജാ ഭജന്ത്യഃ സീദന്തി ദരിദ്രാ നിത്യദുഃഖിതാഃ

ഹിംസയിൽ ആസ്വാദനം കാണുന്ന, ദുഷ്ടനും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാത്തവനുമായ രാജാവിനെക്കൊണ്ട് ജനങ്ങൾ ദരിദ്രരായി, സദാ ദുഃഖിതരായി, കഷ്ടപ്പെടുന്നു.

ഏവം ദ്വിതീയം വിപ്രര്ഷിസ്തൃതീയം ത്വേവമേവ ച। വിസൃജ്യ സ നൃപദ്വാരി താം ഗാഥാം സമഗായത

ഇങ്ങനെ, രണ്ടാം കുഞ്ഞും മൂന്നാമത്തെയും മരിച്ചപ്പോൾ, ആ ബ്രാഹ്മണൻ അവരെ രാജാവിന്റെ വാതിലിൽ വെച്ച്, ആ same ദുഃഖഗാനം പാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

താമര്ജുന ഉപശ്രുത്യ കര്ഹിചിത്കേശവാന്തികേ। പരേതേ നവമേ ബാലേ ബ്രാഹ്മണം സമഭാഷത

അത് കേട്ട അർജുനൻ, ഒരിക്കൽ കേശവന്റെ സന്നിധിയിൽ, ഒമ്പതാമത്തെ കുഞ്ഞ് മരിച്ചപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണനോട് സംസാരിച്ചു.

കിം സ്വിദ്ബ്രഹ്മംസ്ത്വന്നിവാസേ ഇഹ നാസ്തി ധനുര്ധരഃ। രാജന്യബന്ധുരേതേ വൈ ബ്രാഹ്മണാഃ സത്രമാസതേ

ബ്രാഹ്മണനേ, നിന്റെ വീട്ടിൽ എന്താണ് ഇല്ലാത്തത്, ധനുര്‌ധരനായ ഈ സ്ഥലത്ത്? ഈ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ക്ഷത്രിയസുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം യജ്ഞം നടത്തുകയാണ്.

ധനദാരാത്മജാപൃക്താ യത്ര ശോചന്തി ബ്രാഹ്മണാഃ। തേ വൈ രാജന്യവേഷേണ നടാ ജീവന്ത്യസുമ്ഭരാഃ

ധനം, ഭാര്യ, മക്കൾ എന്നിവയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിട്ടും ബ്രാഹ്മണന്മാർ ദുഃഖിക്കുന്നിടത്ത്, ക്ഷത്രിയവേഷം ധരിച്ച് ജീവിക്കുന്നവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ നാടകക്കാരാണ്, അപമാനത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ.

അഹം പ്രജാഃ വാം ഭഗവന്രക്ഷിഷ്യേ ദീനയോരിഹ। അനിസ്തീര്ണപ്രതിജ്ഞോഽഗ്നിം പ്രവേക്ഷ്യേ ഹതകല്മഷഃ

പ്രഭോ, ഇവിടെ നിങ്ങളുടെ ദുർബലരായ മക്കളെ ഞാൻ രക്ഷിക്കും. ഞാൻ എന്റെ വാക്ക് പാലിക്കാനാവില്ലെങ്കിൽ, പാപങ്ങൾ ഒഴിഞ്ഞ് ഞാൻ അഗ്നിയിൽ ചാടും.

ശ്രീബ്രാഹ്മണ ഉവാച। സങ്കര്ഷണോ വാസുദേവഃ പ്രദ്യുമ്നോ ധന്വിനാം വരഃ। അനിരുദ്ധോഽപ്രതിരഥോ ന ത്രാതും ശക്നുവന്തി യത്

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: സങ്കർഷണനും വാസുദേവനും വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പ്രദ്യുമ്നനും ജയിക്കാനാകാത്ത രഥമുള്ള അനിരുദ്ധനും അവരെ രക്ഷിക്കാനായില്ല.

തത്കഥം നു ഭവാന്കര്മ ദുഷ്കരം ജഗദീശ്വരൈഃ। ത്വം ചികീര്ഷസി ബാലിശ്യാത്തന്ന ശ്രദ്ദധ്മഹേ വയമ്

ലോകത്തിലെ ദൈവങ്ങൾക്കുപോലും പ്രയാസമുള്ള ഈ പ്രവർത്തി ബാലിശത്വം കൊണ്ടാണോ നിങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്? ഞങ്ങൾ അതിൽ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല.