ഗങ്ഗാദ്യാ സ്മരിതശ്ചേമാ മത്സേവാര്ഥം സമാഗതാഃ । തഥാപി ന ച മേ ശ്രേയഃ സേവിതായാഃ സുരൈരപി
ഗംഗാദികൾ എന്നെ ഓർത്ത്, എന്നെ സേവിക്കാൻ ഇവിടേക്ക് എത്തിയിട്ടുണ്ട്; ദേവന്മാരും എന്നെ സേവിച്ചിട്ടും എനിക്ക് യാതൊരു നല്ലതും ലഭിച്ചില്ല.
ഇദാനീം ശ്രുണു മദ്വാര്താം സചിത്തസ്ത്വം തപോധന । വാര്താ മേ വിതതാപ്യസ്തി താം ശ്രുത്വാ സുഖമാവഹ
ഇപ്പോൾ, തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായ മഹർഷേ, എന്റെ കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ; ഇത് എല്ലാവർക്കും അറിയാമെങ്കിലും, കേട്ടാൽ സന്തോഷം ലഭിക്കും.
ഉത്പന്നാ ദ്രവിഡേ സാഹം വൃദ്ധിം കര്നാടകേ ഗതാ । ക്വചിത് ക്വചിത് മഹാരാഷ്ട്രേ ഗുര്ജരേ ജീര്ണതാം ഗതാ
ഞാൻ ദ്രാവിഡദേശത്ത് ജനിച്ചു, കര്ണ്ണാടകത്തിൽ വളർന്നു; മഹാരാഷ്ട്രയിലും ഗുര്ജരദേശത്തിലും ചിലിടങ്ങളിൽ വൃദ്ധയായി.
തത്ര ഘോര കലേര്യോഗാത് പാഖണ്ഡൈഃ ഖണ്ഡിതാങ്ഗകാ । ദുര്ബലാഹം ചിരം യാതാ പുത്രാഭ്യാം സഹ മന്ദതാമ്
അവിടെ കലിയുഗത്തിന്റെ ഭയങ്കര സ്വാധീനത്തിൽ, പാകണ്ഡന്മാർ എന്നെ ആക്രമിച്ചു; ദുർബലയായി, മക്കളോടൊപ്പം ഞാൻ ദീർഘകാലം ക്ഷീണിതയായി കഴിഞ്ഞു.
വൃന്ദാവനം പുനഃ പ്രാപ്യ നവീനേവ സുരൂപിണീ । ജാതാഹം ഉവതീ സമ്യക് ശ്രേഷ്ഠരൂപാ തു സാംപ്രതമ്
വൃന്ദാവനത്തിൽ വീണ്ടും എത്തിയപ്പോൾ ഞാൻ പുതുമയോടെ സുന്ദരിയായ യുവതിയായി; ഇപ്പോൾ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ രൂപം എനിക്ക് ലഭിച്ചു.
ഇമൌ തു ശയിതൌ അത്ര സുതൌ മേ ക്ലിശ്യതഃ ശ്രമാത് । ഇദം സ്ഥാനം പരിത്യജ്യ വിദേശം ഗമ്യതേ മയാ
എന്നാൽ ഇവിടെ എന്റെ രണ്ട് മക്കളും ക്ഷീണത്തിൽ കിടക്കുന്നു; ഈ സ്ഥലം വിട്ട് ഞാൻ മറ്റൊരു ദേശത്തേക്ക് പോകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.
ജരഠത്വം സമായാതൌ തേന ദുഃഖേന ദുഃഖിതാ । സാഹം തു തരുണീ കസ്മാത് സുതൌ വൃദ്ധൌ ഇമൌ കുതഃ
അവർ വൃദ്ധരായി, ആ ദുഃഖത്തിൽ ഞാൻ വിഷമിക്കുന്നു; ഞാൻ യുവതിയായിരിക്കുമ്പോൾ എന്റെ മക്കൾ ഇങ്ങനെ വൃദ്ധരാവുന്നത് എങ്ങനെയാണ്?
ത്രയാണാം സഹചാരിത്വാത് വൈപരീത്യം കുതഃ സ്ഥിതമ് । ഘടതേ ജരഠാ മാതാ തരുണൌ തനയൌ ഇതി
നാം മൂവരും ഒരുമിച്ച് ജീവിച്ചിട്ടും, ഈ വൈരുദ്ധ്യം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു? സാധാരണ അമ്മ വൃദ്ധയാവുകയും മക്കൾ യുവാക്കളാവുകയും ചെയ്യുമല്ലോ.
അതഃ ശോചാമി ചാത്മാനം വിസ്മയാവിഷ്ടമാനസാ । വദ യോഗനിധേ ധീമന് കാരണം ചാത്ര കിം ഭവേത്
അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഞാൻ ദുഃഖത്തോടെ, അത്ഭുതത്തോടെ ആലോചിക്കുന്നു; യോഗസമ്പത്തുള്ള ജ്ഞാനിയേ, ഇതിന് കാരണം എന്താണെന്ന് പറയൂ.
നാരദ ഉവാച - ജ്ഞാനേനാത്മനി പശ്യാമി സര്വം ഏതത് തവാനഘേ । ന വിഷാദഃ ത്വയാ കാര്യോ ഹരിഃ ശം തേ കരിഷ്യതി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ജ്ഞാനത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ ഞാൻ എല്ലാം ആത്മാവിൽ കാണുന്നു, പാപരഹിതേ, നീ വിഷമിക്കേണ്ടതില്ല; ഹരി നിനക്കു ശുഭം വരുത്തും.
സൂത ഉവാച - ക്ഷണമാത്രേണ തജ്ജ്ഞാത്വാ വാക്യം ഊചേ മുനീശ്വരഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ആ വാക്കുകൾ ഉടൻ മനസ്സിലാക്കി, മഹർഷി സംസാരിച്ചു.
നാരദ ഉവാച - ശ്രുണുഷ്വവഹിതാ ബാലേ യോഗോഽയം ദാരുണാ കലിഃ । തേന ലുപ്തഃ സദാചാരോ യോഗമാര്ഗഃ തപാംസി ച
നാരദൻ പറഞ്ഞു: കുട്ടിയേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു; ഈ യോഗവും ഭയങ്കരമായ കലിയുഗവും മൂലം നല്ല പെരുമാറ്റവും യോഗമാർഗ്ഗവും തപസ്സും അപ്രത്യക്ഷമായി.
ജനാ അഘാസുരായന്തേ ശാഠ്യദുഷ്കര്മകാരിണഃ । ഇഹ സന്തോ വിഷീദന്തി പ്രഹൃഷ്യന്തി ഹി അസാധവഃ । ധത്തേ ധൈര്യം തു യോ ധീമാന് സ ധീരഃ പണ്ഡിതോഽഥവാ
ജനങ്ങൾ അഘാസുരനെപ്പോലെ ദുഷ്ടവും കപടവുമാണ്; ഇവിടെ സന്മാർഗ്ഗികൾ ദുഃഖിക്കുന്നു, ദുഷ്ടർ ആനന്ദിക്കുന്നു; എന്നാൽ ധൈര്യത്തോടെ നിലനിൽക്കുന്ന ജ്ഞാനിയാണു സത്യത്തിൽ ധീരനും പണ്ഡിതനും.
അസ്പൃശ്യാന് അവലോക്യേയം ശേഷഭാരകരീ ധരാ । വര്ഷേ വര്ഷേ ക്രമാത് ജാതാ മംഗലം നാപി ദൃശ്യതേ
സ്പർശിക്കരുതാത്തവരെ കണ്ടു ഭൂമി ഭാരമായി മാറിയിരിക്കുന്നു; വർഷം കഴിഞ്ഞു വർഷം, ക്രമേണ, എവിടെയും ശുഭം കാണാനില്ല.
ന ത്വാമപി സുതൈഃ സാകം കോഽപി പശ്യതി സാംപ്രതമ് । ഉപേക്ഷിതാനുരാഗാന്ധൈഃ ജര്ജരത്വേന സംസ്ഥിതാ
ഇപ്പോൾ ആരും നിന്നെയും നിന്റെ മക്കളെയും കൂടെ കാണുന്നില്ല; സ്നേഹത്തിൽ അന്ധരായവരാൽ അവഗണിക്കപ്പെട്ട്, വൃദ്ധാവസ്ഥയിൽ എത്തി നിൽക്കുന്നു.
വൃന്ദാവനസ്യ സംയോഗാത് പുനസ്ത്വം തരുണീ നവാ । ധന്യം വൃന്ദാവനം തേന ഭക്തിഃ നൃത്യതി യത്ര ച
വൃന്ദാവനത്തോടൊപ്പം ചേർന്നപ്പോൾ നീ വീണ്ടും യുവതിയായി പുതുമയോടെ മാറി; അതുകൊണ്ട് വൃന്ദാവനം ഭാഗ്യശാലിയാണ്, അവിടെ ഭക്തിയും നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.
അത്രേമൌ ഗ്രാഹകാഭാവാത് ന ജരാമപി മുഞ്ചതഃ । കിഞ്ചിത് ആത്മസുഖേനേഹ പ്രസുപ്തിഃ മന്യതേഽനയോഃ
ഇവിടെ സ്വീകരിക്കാൻ ആരുമില്ലാത്തതിനാൽ, ഇവർക്ക് വൃദ്ധത പോലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല; അല്പം ആത്മസന്തോഷം കൊണ്ട് ഇരുവരും വിശ്രമം അനുഭവിക്കുന്നു എന്ന് കരുതുന്നു.
ഭക്തിരുവാച - കഥം പരീക്ഷിതാ രാജ്ഞാ സ്ഥാപിതോ ഹ്യശുചിഃ കലിഃ । പ്രവൃത്തേ തു കലൌ സര്വസാരഃ കുത്ര ഗതോ മഹാന്
ഭക്തി പറഞ്ഞു: പരീക്ഷിതൻ രാജാവാൽ അശുദ്ധനായ കലിയെ എങ്ങനെ സ്ഥാപിച്ചു? കലിയുഗം തുടങ്ങുമ്പോൾ എല്ലാ ധർമ്മത്തിന്റെ സാരം എവിടെ പോയി?
കരുണാപരേണ ഹരിണാപി അധര്മ കഥമീക്ഷ്യതേ । ഇമം മേ സംശയം ഛിന്ധി ത്വദ്വാചാ സുഖിതാസ്മ്യഹമ്
കരുണയാൽ നിറഞ്ഞ ഹരിയാൽ പോലും അധർമ്മം എങ്ങനെ കാണപ്പെടുന്നു? ഈ സംശയം നീയെന്നോട് ദയവായി നീക്കി പറയൂ; അപ്പോൾ ഞാൻ സന്തോഷം അനുഭവിക്കും.
നാരദ ഉവാച - യദി പൃഷ്ടസ്ത്വയാ ബാലേ പ്രേമതഃ ശ്രവണം കുരു । സര്വം വക്ഷ്യാമി തേ ഭദ്രേ കശ്മലം തേ ഗമിഷ്യതി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: നീ ചോദിച്ചതിനാൽ, കുട്ടിയേ, സ്നേഹത്തോടെ കേൾക്കു; ഞാൻ എല്ലാം പറയാം, ഭാഗ്യവതിയേ, നിന്റെ ആശങ്ക മാറും.
യദാ മുകുന്ദോ ഭഗവാന് ക്ഷ്മാം ത്യക്ത്വാ സ്വപദം ഗതഃ । തദ്ദിനാത് കലിരായാതഃ സര്വസാധനബാധകഃ
മുകുന്ദൻ, ഭഗവാൻ, ഭൂമിയെ വിട്ട് തന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോയപ്പോൾ, അന്നുതന്നെ കലിയുഗം വന്നു, എല്ലാം തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നവനായി.
ദൃഷ്ടോ ദിഗ്വിജയേ രാജ്ഞാ ദീനവത് ശരണം ഗതഃ । ന മയാ മാരണീയോഽയം സാരംഗ ഇവ സരഭുക്
രാജാവ് ദിക്കുജയത്തിനിടെ കലിയെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ ദുർബലനായി അഭയം തേടി; ഞാൻ അവനെ കൊല്ലാതെ വിട്ടു, തേൻ ശേഖരിക്കുന്നവൻ തേനീച്ചയെ രക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ.
യത്ഫലം നാസ്തി തപസാ ന യോഗേന സമാധിനാ । തത്ഫലം ലഭതേ സമ്യക് കലൌ കേശവകീര്തനാത്
തപസ്സിനാലോ യോഗത്താലോ ധ്യാനത്തിലോ കിട്ടാത്ത ഫലം, കലിയുഗത്തിൽ കേശവന്റെ കീർത്തനം ചെയ്താൽ പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കും.
ഏകാകാരം കലിം ദൃഷ്ട്വാ സാരവത്സാരനീരസമ് । വിഷ്ണുരാതഃ സ്ഥാപിതവാന് കലിജാനാം സുഖായ ച
കലിയെ ഒരേപോലെയുള്ളതും സാരമില്ലാത്തതും കാണുമ്പോൾ, വിഷ്ണുരാതൻ അവനെ കലിയുഗജന്മക്കാരുടെ സന്തോഷത്തിനായി സ്ഥാപിച്ചു.
കുകര്മാചരനാത്സാരഃ സര്വതോ നിര്ഗതോഽധുനാ । പദാര്ഥാഃ സംസ്ഥിതാ ഭൂമൌ ബീജഹീനാസ്തുഷാ യഥാ
ദുഷ്കർമ്മങ്ങൾ മൂലം ഇപ്പോൾ എല്ലായിടത്തും സാരം ഇല്ലാതായി; വസ്തുക്കൾ ഭൂമിയിൽ വിത്തില്ലാത്ത തവിടുപോലെ മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
വിപ്രൈര്ഭാഗവതീ വാര്താ ഗേഹേ ഗേഹേ ജനേ ജനേ । കാരിതാ കണലോഭേന കഥാസാരസ്തതോ ഗതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭാഗവതവാർത്ത ഓരോ വീട്ടിലും ഓരോരുത്തരിലും പ്രചരിപ്പിച്ചു, പക്ഷേ ദക്ഷിണയുടെ താൽപര്യം മൂലം കഥകളുടെ സാരം പോയി.
അത്യുഗ്രഭൂരികര്മാണോ നാസ്തികാ രൌരവാ ജനാഃ । തേഽപി തിഷ്ഠന്തി തീര്ഥേഷു തീര്ഥസാരസ്തതോ ഗതഃ
അത്യന്തം ഭയങ്കരവും അന്യായവുമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്ന നാസ്തികരായ നരകവാസികൾ പോലും തീർത്ഥങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു, എന്നാൽ തീർത്ഥങ്ങളുടെ സാരം അവിടെ നിന്ന് പോയി.
കാമക്രോധ മഹാലോഭ തൃഷ്ണാവ്യാകുലചേതസഃ । തേഽപി തിഷ്ഠന്തി തപസി തപഃസാരസ്തതോ ഗതഃ
വലിയ ആസക്തിയും കോപവും അത്യന്തം ലോഭവും തീവ്രമായ ആഗ്രഹവും കൊണ്ടു മനസ്സ് കലങ്ങുന്നവരും തപസ്സിൽ ഏർപ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോൾ തപസ്സിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം നഷ്ടമാകുന്നു.
മനസശ്ചാജയാത് ലോഭാദ് ദംഭാത് പാഖണ്ഡസംശ്രയാത് । ശാസ്ത്രാന് അഭ്യസനാച്ചൈവ ധ്യാനയോഗഫലം ഗതമ്
മനസ്സിനെ ജയിക്കാനാകാതെ, ലോഭം, കപടത, തെറ്റായ വിശ്വാസങ്ങൾ, വെറും ശാസ്ത്രപഠനം എന്നിവ മൂലം ധ്യാനയോഗത്തിന്റെ ഫലം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
പണ്ഡിതാസ്തു കലത്രേണ രമന്തേ മഹിഷാ ഇവ । പുത്രസ്യോത്പാദനേ ദക്ഷാ അദക്ഷാ മുക്തിസാധനേ
പണ്ഡിതന്മാർ ഭാര്യയോടൊപ്പം മഹിഷങ്ങളെപ്പോലെ ആസ്വദിക്കുന്നു; പുത്രനു ജനനം വരുത്തുന്നതിൽ അവർ പ്രാവീണ്യം കാണിക്കുന്നു, മോക്ഷം നേടുന്നതിൽ അവർക്കു കഴിവില്ല.