ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

സ്വജനസുതാത്മദാരധനധാമധരാസുരഥൈഃ ത്വയി സതി കിം നൃണാം ശ്രയത ആത്മനി സര്വരസേ । ഇതി സദജാനതാം മിഥുനതോ രതയേ ചരതാം സുഖയതി കോ ന്വിഹ സ്വവിഹതേ സ്വനിരസ്തഭഗേ

നീ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ബന്ധുക്കൾ, മക്കൾ, സ്വയം, ഭാര്യ, ധനം, വീട്, രഥങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ആശ്രയം വെക്കുന്നതിന് മനുഷ്യർക്കെന്ത് പ്രയോജനം? ഈ സത്യം അറിയാതെ, സുഖത്തിനായി ഇന്ദ്രിയസുഖം തേടി അലഞ്ഞു നടക്കുന്നവർക്കു, സ്വന്തം ഭാഗ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ആരാണ് ഇവിടെ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുക?

ഭുവി പുരുപുണ്യതീര്ഥസദനാന്യൃഷയോ വിമദാഃ ത ഉത ഭവത്പദാമ്ബുജഹൃദോഽഘഭിദങ്‌ഘ്രിജലാഃ । ദധതി സകൃന്മനസ്ത്വയി യ ആത്മനി നിത്യസുഖേ ന പുനരുപാസതേ പുരുഷസാരഹരാവസഥാന്

ഭൂമിയിൽ, മഹർഷികൾ, വിശുദ്ധതീർത്ഥങ്ങളും സദനങ്ങളും സന്ദർശിച്ച്, നിന്റെ പാദജലത്തിൽ ഹൃദയം ശുദ്ധീകരിച്ച്, ഒരിക്കൽ പോലും മനസ്സു നിനക്കു സമർപ്പിച്ചാൽ, അവർ ഇനി മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ താത്പര്യം കവർന്നെടുക്കുന്നവരുടെ സദനങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും ആശ്രയം തേടില്ല.

സത ഇദം ഉത്ഥിതം സദിതി ചേന്നനു തര്കഹതം വ്യഭിചരതി ക്വ ച ക്വ ച മൃഷാ ന തഥോഭയയുക് । വ്യവഹൃതയേ വികല്പ ഇഷിതോഽന്ധപരമ്പരയാ ഭ്രമയതി ഭാരതീ ത ഉരുവൃത്തിഭിരുക്ഥജഡാന്

'ഇത് സതിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്' എന്ന് പറയുന്നവർക്ക് ആ തർക്കം ശരിയല്ല; കാരണം, അത് എപ്പോഴും ശരിയല്ല, ചിലപ്പോൾ തെറ്റുമാണ്. പ്രായോഗിക ജീവിതത്തിനായി വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ അവ അന്ധപരമ്പരയായി പകർന്നു കിട്ടിയവയാണ്. വേദപാരായണത്തിൽ മാത്രം അഭിമാനിക്കുന്നവരെ, ഈ വാക്കുകൾ വഴിതെറ്റിക്കുന്നു.

ന യദിദമഗ്ര ആസ ന ഭവിഷ്യദതോ നിധനാദ് അനു മിതമന്തരാ ത്വയി വിഭാതി മൃഷൈകരസേ । അത ഉപമീയതേ ദ്രവിണജാതിവികല്പപഥൈഃ വിതഥമനോവിലാസമൃതമിത്യവയന്ത്യബുധാഃ

സ യദജയാ ത്വജാമനുശയീത ഗുണാംശ്ച ജുഷന് ഭജതി സരൂപതാം തദനു മൃത്യുമപേതഭഗഃ । ത്വമുത ജഹാസി താമഹിരിവ ത്വചമാത്തഭഗോ മഹസി മഹീയസേഽഷ്ടഗുണിതേഽപരിമേയഭഗഃ

അജന്യനോടൊപ്പം ചേർന്ന്, ആത്മാവ് അവന്റെ ഗുണങ്ങളെ സ്വീകരിച്ചാൽ, അതിന് ആ രൂപം ലഭിക്കുന്നു; പിന്നീട്, മരണത്തെ അതിജയിച്ച്, അതിന്റെ ഭാഗം വിട്ടൊഴിയുന്നു. നീയും, പാമ്പ് ത്വക്ക് കളയുന്നതുപോലെ ആ രൂപം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; അതിനുശേഷം, അതിമഹതായ, അളവുകേടില്ലാത്ത മഹത്വത്തിൽ, നീ അഷ്ടഗുണം വലുതും അപ്പാരവുമായവനാണ്.

യദി ന സമുദ്ധരന്തി യതയോ ഹൃദി കാമജടാ ദുരധിഗമോഽസതാം ഹൃദി ഗതോഽസ്മൃതകണ്ഠമണിഃ । അസുതൃപയോഗിനാമുഭയതോഽപ്യസുഖം ഭഗവന്ന് അനപഗതാന്തകാദനധിരൂഢപദാദ്‌ഭവതഃ

യതികൾ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള കാമവൃക്ഷം പൂർണ്ണമായി നീക്കിയില്ലെങ്കിൽ, അയോഗ്യർക്കു പ്രാപ്യമല്ലാത്ത നീ, ഹൃദയത്തിൽ മറഞ്ഞ്, കഴുത്തിൽ മറന്നുപോയ രത്നംപോലെ ഇരിക്കുന്നു. ആത്മാവിൽ തൃപ്തി നേടാത്തവർക്കു, ഇരുവശത്തും ദു:ഖം മാത്രം; കാരണം, മരണരഹിതമായ നിന്റെ അവസ്ഥയിൽ അവർ എത്തിച്ചേരുന്നില്ല.

ത്വദവഗമീ ന വേത്തി ഭവദുത്ഥശുഭാശുഭയോഃ ഗുണവിഗുണാന്വയാംസ്തര്ഹി ദേഹഭൃതാം ച ഗിരഃ । അനുയുഗമന്വഹം സഗുണ ഗീതപരമ്പരയാ ശ്രവണഭൃതോ യതസ്ത്വമപവര്ഗഗതിര്മനുജൈഃ

നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അറിയാത്തവൻ, നിന്നിൽ നിന്നുള്ള ശുഭാശുഭഫലങ്ങൾക്കും ഗുണദോഷങ്ങൾക്കും അർത്ഥം പിടികൂടാൻ കഴിയില്ല; ശരീരധാരികളുടെ വാക്കുകളും അർത്ഥമാക്കാൻ കഴിയില്ല. എങ്കിലും, ഓരോ യുഗത്തിലും, ഗുണങ്ങളോടെ നീ പാടപ്പെടുന്നു; നിന്നെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുന്നവരെ മനുഷ്യർ മോക്ഷത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

ദ്യുപതയ ഏവ തേ ന യയുരന്തമനന്തതയാ ത്വമപി യദന്തരാണ്ഡനിചയാ നനു സാവരണാഃ । ഖ ഇവ രജാംസി വാന്തി വയസാ സഹ യത് ശ്രുതയഃ ത്വയി ഹി ഫലന്ത്യതന്നിരസനേന ഭവന്നിധനാഃ

ശ്രീഭഗവാനുവാച - ( അനുഷ്ടുപ് ) ഇത്യേതദ്‌ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ ആശ്രുത്യാത്മാനുശാസനമ് । സനന്ദനമഥാനര്ചുഃ സിദ്ധാ ജ്ഞാത്വാഽഽത്മനോ ഗതിമ്

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉപദേശം കേട്ട ശേഷം, അവന്റെ പുത്രന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, ആത്മാവിന്റെ മാർഗം മനസ്സിലാക്കി, സനന്ദനനെ ആദരിച്ചു.

ഇത്യശേഷസമാമ്നായ പുരാണോപനിഷദ്രസഃ । സമുദ്ധൃതഃ പൂര്വജാതൈഃ വ്യോമയാനൈര്മഹാത്മഭിഃ

ഇങ്ങനെ, സമസ്ത വേദങ്ങളും പുരാണങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സാരം, ആകാശമാർഗ്ഗം സഞ്ചരിച്ച മഹാത്മാക്കൾ, പണ്ടേ സമ്പാദിച്ചു.

ത്വം ചൈതദ്‌ബ്രഹ്മദായാദ ശ്രദ്ധയാഽഽത്മാനുശാസനമ് । ധാരയംശ്ചര ഗാം കാമം കാമാനാം ഭര്ജനം നൃണാമ്

ബ്രഹ്മാവിന്റെ വംശജനായ നീ, ഈ ആത്മോപദേശം വിശ്വാസത്തോടെ ഉൾക്കൊണ്ട്, ഈ ഭൂമിയിൽ ഇഷ്ടപ്രകാരം ജീവിച്ചുകൊണ്ട്, മനുഷ്യരുടെ ആസക്തികൾ ദഹിപ്പിക്കണം.

ശ്രീശുക ഉവാച - ഏവം സ ഋഷിണാഽഽദിഷ്ടം ഗൃഹീത്വാ ശ്രദ്ധയാത്മവാന് । പൂര്ണഃ ശ്രുതധരോ രാജന് ആഹ വീരവ്രതോ മുനിഃ

ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, ഋഷിയുടെ ഉപദേശം വിശ്വാസപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ച്, ആത്മസംയമനം പുലർത്തി, പൂർണ്ണമായും വേദങ്ങൾ പഠിച്ചിരുന്ന വീരവ്രതമുനി രാജാവേ, പ്രസംഗിച്ചു.

ശ്രീനാരദ ഉവാച - നമസ്തസ്മൈ ഭഗവതേ കൃഷ്ണായാമലകീര്തയേ । യോ ധത്തേ സര്വഭൂതാനാം അഭവായോശതീഃ കലാഃ

ശ്രീനാരദൻ പറഞ്ഞു: അകമാലിന്യമില്ലാത്ത കീർത്തിയുള്ള, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിക്കും സംഹാരത്തിനും ശക്തികൾ ഉള്ള കൃഷ്ണഭഗവാനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

ഇത്യാദ്യമൃഷിമാനമ്യ തച്ഛിഷ്യാംശ്ച മഹാത്മനഃ । തതോഽഗാദ് ആശ്രമം സാക്ഷാത് പിതുര്ദ്വൈപായനസ്യ മേ

ഇങ്ങനെ, പ്രാചീന ഋഷിയെയും അവന്റെ മഹാത്മാക്കളായ ശിഷ്യന്മാരെയും വന്ദിച്ച്, ഞാൻ എന്റെ പിതാവായ ദ്വൈപായനന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.

സഭാജിതോ ഭഗവതാ കൃതാസനപരിഗ്രഹഃ । തസ്മൈ തദ് വര്ണയാമാസ നാരായണമുഖാച്ഛ്രുതമ്

ഭഗവാൻ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചിരുന്ന സന്നിധിയിൽ, ആ അഥിതി ഇരിപ്പിടം ഏർപ്പെടുത്തി, നാരായണന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് കേട്ടതെല്ലാം അവനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.

ഇത്യേതദ് വര്ണിതം രാജന് യന്നഃ പ്രശ്നഃ കൃതസ്ത്വയാ । യഥാ ബ്രഹ്മണ്യനിര്ദേശ്യേ നീഋഗുണേഽപി മനശ്ചരേത്

രാജാവേ, നിങ്ങൾ ഞങ്ങളോട് ചോദിച്ചതു പോലെ, നിർവചനത്തിന് അതീതവും ഗുണങ്ങളില്ലാത്തതുമായ ബ്രഹ്മത്തിൽ മനസ്സ് എങ്ങനെ നിലനിൽക്കാമെന്നത് ഇതുവരെ വിശദീകരിച്ചു.

ഇതി ശ്രീമദ്‍ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ദശമസ്കന്ധേ ഉത്തരാര്ധേ വേദസ്തുതി നാമ സപ്താശീതിതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ പരമഹംസന്മാർക്കായുള്ള ശ്രീമദ് ഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിൽ വരുന്ന 'വേദസ്തുതി' എന്ന എഴുപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

ശ്രീരാജോവാച। ദേവാസുരമനുഷ്യേസു യേ ഭജന്ത്യശിവം ശിവമ്। പ്രായസ്തേ ധനിനോ ഭോജാ ന തു ലക്ഷ്മ്യാഃ പതിം ഹരിമ്

രാജാവ് ചോദിച്ചു: ദേവന്മാരിലും അസുരന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും, അശുഭമായതിനെ ശുഭമെന്നു കരുതി ആരാധിക്കുന്നവർ കൂടുതലും ധനികരും ഭോക്താക്കളുമാണ്; എന്നാൽ ലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവായ ഹരിയെ ഭജിക്കുന്നവരല്ല.

ഏതദ്വേദിതുമിച്ഛാമഃ സന്ദേഹോഽത്ര മഹാന്ഹി നഃ। വിരുദ്ധശീലയോഃ പ്രഭ്വോര്വിരുദ്ധാ ഭജതാം ഗതിഃ

ഇത് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; കാരണം, ഇവിടെ വലിയ സംശയമുണ്ട്: വിരുദ്ധസ്വഭാവമുള്ള രണ്ടു പ്രഭുക്കളെ ആരാധിക്കുന്നവർക്ക് എങ്ങനെ വിരുദ്ധമായ ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു?

ശ്രീശുക ഉവാച। ശിവഃ ശക്തിയുതഃ ശശ്വത്ത്രിലിങ്ഗോ ഗുണസംവൃതഃ। വൈകാരികസ്തൈജസശ്ച താമസശ്ചേത്യഹം ത്രിധാ

ശുകൻ പറഞ്ഞു: ശിവൻ എപ്പോഴും ശക്തിയോടെ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നവനും, സത്ത്വം, രാജസ്, തമസ് എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടും ആവൃതനുമായ മൂന്നു രൂപങ്ങളുള്ളവനുമാണ്; അതിനാൽ ഞാൻ മൂന്നു രൂപങ്ങളുള്ളവനാണ്.

തതോ വികാരാ അഭവന്ഷോഡശാമീഷു കഞ്ചന। ഉപധാവന്വിഭൂതീനാം സര്വാസാമശ്നുതേ ഗതിമ്

അവനിൽ നിന്ന് പതിനാറ് വിധത്തിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു; അവൻ എല്ലാ ഭാവങ്ങളുടെയും രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് അവയുടെ അവസ്ഥയിൽ എത്തുന്നു.

ഹരിര്ഹി നിര്ഗുണഃ സാക്ഷാത്പുരുഷഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ। സ സര്വദൃഗുപദ്ര ഷ്ടാ തം ഭജന്നിര്ഗുണോ ഭവേത്

ഹരി ഗുണങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നിരിക്കുന്നവനും, പ്രകൃതിക്ക് അതീതനായ പരമപുരുഷനും, എല്ലാം കാണുന്ന സാക്ഷിയും, മേൽനോട്ടക്കാരനുമാണ്; അവനെ ഭജിക്കുന്നവൻ ഗുണങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.

നിവൃത്തേഷ്വശ്വമേധേഷു രാജാ യുഷ്മത്പിതാമഹഃ। ശൃണ്വന്ഭഗവതോ ധര്മാനപൃച്ഛദിദമച്യുതമ്

അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നിർത്തിയപ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ രാജാവ്, ഭഗവാന്റെ ധർമ്മങ്ങൾ കേട്ടു, അച്യുതനോടു ഇതു ചോദിച്ചു.

സ ആഹ ഭഗവാംസ്തസ്മൈ പ്രീതഃ ശുശ്രൂഷവേ പ്രഭുഃ। നൃണാം നിഃശ്രേയസാര്ഥായ യോഽവതീര്ണോ യദോഃ കുലേ

യദുകുലത്തിൽ ജനിച്ച, മനുഷ്യരുടെ പരമശ്രേയസ്സിനായി അവതരിച്ച ഭഗവാൻ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തിസഹിതമായ സേവനത്തിൽ സന്തോഷിച്ചു, അവനോട് പ്രസാദപൂർവ്വം ഉപദേശിച്ചു.

ശ്രീഭഗവാനുവാച। യസ്യാഹമനുഗൃഹ്ണാമി ഹരിഷ്യേ തദ്ധനം ശനൈഃ। തതോഽധനം ത്യജന്ത്യസ്യ സ്വജനാ ദുഃഖദുഃഖിതമ്

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ആരെയെങ്കിലും പ്രത്യേക അനുഗ്രഹത്തോടെ കാണുമ്പോൾ, അവന്റെ സമ്പത്ത് ക്രമേണ എടുത്തുകളയും; അതിനുശേഷം അവന്റെ ബന്ധുക്കൾ അവനെ ഉപേക്ഷിക്കും; അങ്ങനെ ദുഃഖത്തിൽ ആയവൻ കൂടുതൽ ദുഃഖം അനുഭവിക്കും.

സ യദാ വിതഥോദ്യോഗോ നിര്വിണ്ണഃ സ്യാദ്ധനേഹയാ। മത്പരൈഃ കൃതമൈത്രസ്യ കരിഷ്യേ മദനുഗ്രഹമ്

അവൻ ശ്രമങ്ങൾ എല്ലാം വ്യർത്ഥമായിപ്പോയി, സമ്പത്തിനോടുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ നിരാശനാകുമ്പോൾ, എന്റെ ഭക്തന്മാരുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചാൽ, ഞാൻ അവനിൽ എന്റെ കൃപ പ്രാപ്തമാക്കും.

തദ്ബ്രഹ്മ പരമം സൂക്ഷ്മം ചിന്മാത്രം സദനന്തകമ്। വിജ്ഞായാത്മതയാ ധീരഃ സംസാരാത്പരിമുച്യതേ

അത് പരമവും സൂക്ഷ്മവുമായ ബ്രഹ്മം, ചൈതന്യമാത്രമായതും ശാശ്വതവും അനന്തവുമാണ്; അതിനെ ആത്മാവായി തിരിച്ചറിയുന്ന ധീരൻ ജന്മമരണചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.

അതോ മാം സുദുരാരാധ്യം ഹിത്വാന്യാന്ഭജതേ ജനഃ। തതസ്ത ആശുതോഷേഭ്യോ ലബ്ധരാജ്യശ്രിയോദ്ധതാഃ। മത്താഃ പ്രമത്താ വരദാന്വിസ്മയന്ത്യവജാനതേ

അതിനാൽ, എന്നെ ആരാധിക്കാൻ വളരെ പ്രയാസമാണെന്ന് കരുതി, പലരും മറ്റുള്ളവരെ ഭജിക്കുന്നു; അവിടെ വേഗത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന രാജ്യവും ഐശ്വര്യവും കൊണ്ടു അവർ അഭിമാനികളും ഉന്മാദികളും ആകുന്നു; പിന്നെ കൂടുതൽ വരങ്ങൾ തേടി, എന്നെ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.