ഭോജനം തു വരം മന്യേ കഥാശ്രവണകാരകമ് । നോപവാസോ വരഃ പ്രോക്തഃ കഥാവിഘ്നകരോ യദി
കഥ കേള്ക്കുന്നവര്ക്ക് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് ഉത്തമം എന്നു ഞാന് കരുതുന്നു; ഉപവാസം കഥയ്ക്ക് തടസ്സം വരുത്തുന്നുവെങ്കില് അതു ശുപാര്ശ ചെയ്യില്ല.
സപ്താഹവ്രതിനാം പുംസാം നിയമാന് ശ്രുണു നാരദ । വിഷ്ണുദീക്ഷാവിഹീനാനാം നാധികാരഃ കഥാശ്രവേ
നാരദാ, ഏഴു ദിവസത്തെ വ്രതം ചെയ്യുന്നവര്ക്കുള്ള നിയമങ്ങള് കേള്ക്കൂ; വിഷ്ണുദീക്ഷയില്ലാത്തവര്ക്ക് കഥ കേള്ക്കാന് അവകാശമില്ല.
ബ്രഹ്മചര്യമധഃ സുപ്തിഃ പത്രാവല്യാം ച ഭോജനമ് । കഥാസമാപ്തൌ ഭുക്തിം ച കുര്യാത് നിത്യം കഥാവ്രതീ
ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്കുക, നിലത്താണ് ഉറങ്ങുക, ഇലയില് ഭക്ഷണം കഴിക്കുക, കഥ പൂര്ത്തിയായ ശേഷം മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുക — ഇതെല്ലാം കഥാവ്രതം ചെയ്യുന്നവര് ദിവസവും പാലിക്കണം.
ദ്വിദലം മധു തൈലം ച ഗരിഷ്ഠാന്നം തഥൈവ ച । ഭാവദുഷ്ടം പര്യുഷിതം ജഹ്യാത് നിത്യം കഥാവ്രതീ
രണ്ടു വിഭജിച്ച പയര്, തേന്, എണ്ണ, ഭാരമുള്ള ഭക്ഷണം, അശുദ്ധമായതോ പഴയതോ ആയതൊന്നും കഥാവ്രതം ചെയ്യുന്നവര് എല്ലായ്പ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം.
കാമം ക്രോധം മദം മാനം മത്സരം ലോഭമേവ ച । ദമ്ഭ മോഹം തഥാ ദ്വേഷം ദൂരയേച്ച കഥാവ്രതീ
കാമം, ക്രോധം, മദം, മാനം, അസൂയ, ലോഭം, കപടം, മോഹം, ദ്വേഷം എന്നിവയെ കഥാവ്രതം ചെയ്യുന്നവര് ദൂരെയാക്കി നിര്ത്തണം.
വേദവൈഷ്ണവവിപ്രാണാം ഗുരുഗോവ്രതിനാം തഥാ । സ്ത്രീരാജമഹതാം നിന്ദാം വര്ജയേത് യഃ കഥാവ്രതീ
വേദപണ്ഡിതന്മാരെയും വൈഷ്ണവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും പശുക്കളെയും വ്രതം പാലിക്കുന്നവരെയും സ്ത്രീകളെയും രാജാക്കളെയും മഹാന്മാരെയും കുറിച്ച് ദോഷം പറയുന്നത് കഥാവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ ഒഴിവാക്കണം.
രജസ്വലാ അന്ത്യജ മ്ലേച്ഛ പതിത വ്രാത്യകൈസ്തഥാ । ദ്വിജദ്വിഡ് വേദബാഹ്യൈശ്ച ന വദേത് യഃ കഥാവ്രതീ
രജസ്സ് കാലത്തുള്ള സ്ത്രീകളുമായി, ചണ്ഡാളന്മാരുമായി, വിദേശികളുമായി, പാപത്തിൽ വീണവരുമായി, വേദത്തിന് പുറത്തുള്ളവരുമായി, ദ്വിജന്മാരെ വെറുക്കുന്നവരുമായി, വേദവിരുദ്ധരുമായി കഥാവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ സംസാരിക്കരുത്.
സത്യം ശൌചം ദയാം മൌനം ആര്ജവം വിനയം തഥാ । ഉദാരമാനസം തദ്വത് ഏവം കുര്യാത് കഥാവ്രതീ
കഥാവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ സത്യം, ശുദ്ധി, കരുണ, മൗനം, നേരത്തരം, വിനയം, മനസ്സിന്റെ ഉദാരത എന്നിവ ആചരിക്കണം.
ദരിദ്രശ്ച ക്ഷയീ രോഗീ നിര്ഭാഗ്യഃ പാപകര്മവാന് । അനപത്യോ മോക്ഷകാമഃ ശ്രുണുയാച്ച കഥാമിമാമ്
ദരിദ്രൻ, ക്ഷയരോഗി, രോഗി, ദുർഭാഗ്യവാൻ, പാപകര്മ്മം ചെയ്യുന്നവൻ, സന്താനമില്ലാത്തവൻ, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ — ഇവർ ഈ കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം.
അപുഷ്പാ കാകവന്ധ്യാ ച വന്ധ്യാ യാ ച മൃതാര്ഭകാ । സ്രവത് ഗര്ഭാ ച യാ നാരീ തയാ ശ്രാവ്യാ പ്രയത്നതഃ
ഗർഭം ധരിക്കാത്ത സ്ത്രീ, കുട്ടികൾ മരിക്കുന്നവൾ, വന്ധ്യ, കുഞ്ഞ് നഷ്ടപ്പെട്ടവൾ, ഗർഭം വീണുപോകുന്നവൾ — ഇവർ ഈ കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം.
ഏതേഷു വിധിനാ ശ്രാവേ തദക്ഷയതരം ഭവേത് । അത്യുത്തമാ കഥാ ദിവ്യാ കോടിയജ്ഞഫലപ്രദാ
ഇങ്ങനെ വിധിപ്രകാരം ഈ കഥ കേൾക്കുന്നവർക്കു അക്ഷയമായ ഫലം ലഭിക്കും; ഈ ദിവ്യമായ ഉത്തമമായ കഥ കോടിയജ്ഞഫലം നൽകുന്നു.
ഏവം കൃത്വാ വ്രതവിധിം ഉദ്യാപനം അഥാചരേത് । ജന്മാഷ്ടമീ വ്രതമിവ കര്തവ്യം ഫലകാംക്ഷിഭിഃ
ഇങ്ങനെ വ്രതവിധി അനുഷ്ഠിച്ചശേഷം, ജന്മാഷ്ടമി വ്രതം ആഗ്രഹത്തോടെ ചെയ്യുന്നവരെപ്പോലെ, സമാപനം നിർവ്വഹിക്കണം.
അകിംചനേഷു ഭക്തേഷു പ്രായോ നോദ്യാപനാഗ്രഹഃ । ശ്രവണേനൈവ പൂതാസ്തേ നിഷ്കാമാ വൈഷ്ണവാ യതഃ
സമ്പത്ത് ഇല്ലാത്ത ഭക്തന്മാർക്ക് സാധാരണയായി സമാപനത്തിൽ നിർബന്ധമില്ല; അവർ ആശയില്ലാത്ത വൈഷ്ണവന്മാരായതിനാൽ കേൾവിയാൽ തന്നെ ശുദ്ധരാവുന്നു.
ഏവം നഗാഹയജ്ഞേഽസ്മിന് സമാപ്തേ ശ്രോതൃഭിസ്തദാ । പുസ്തകസ്യ ച വക്തുശ്ച പൂജാ കാര്യാതിഭക്തിതഃ
കഥയജ്ഞം സമാപിച്ചപ്പോൾ, ആ പുസ്തകത്തെയും കഥ പറയുന്നവനെയും ശ്രോതാക്കൾ വലിയ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.
പ്രസാദതുലസീമാലാ ശ്രോതൃഭ്യശ്ചാഥ ദീയതാമ് । മൃദംഗതാലലലിതം കര്തവ്യം കീര്തനം തതഃ
ശേഷം, പ്രസാദമായ തുളസിമാലകൾ ശ്രോതാക്കൾക്ക് നൽകണം; മൃദംഗവും താളവും ചേർത്ത് മനോഹരമായി കീർത്തനം നടത്തണം.
ജയശബ്ദം നമഃശബ്ദം ശംഖശബ്ദം ച കാരയേത് । വിപ്രേഭ്യോ യാചകേഭ്യശ്ച വിത്തം അന്നം ച ദീയതാമ്
ജയശബ്ദവും നമസ്കാരശബ്ദവും ശംഖനാദവും നടത്തണം; ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും യാചകർക്കും ധനവും അന്നവും നൽകണം.
വിരക്തശ്ചേത് ഭവേത് ശ്രോതാ ഗീതാ വാദ്യാ പരേഽഹനി । ഗൃഹസ്ഥശ്ചേത് തദാ ഹോമഃ കര്തവ്യഃ കര്മശാന്തയേ
ശ്രോതാവിന് വൈരാഗ്യം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അടുത്ത ദിവസം ഗാനം വാദ്യം എന്നിവ നടത്തണം; ഗൃഹസ്ഥനാണെങ്കിൽ, കർമ്മശാന്തിക്കായി ഹോമം ചെയ്യണം.
പ്രതിശ്ലോകം തു ജുഹുയാത് വിധിനാ ദശമസ്യ ച । പായസം മധു സര്പിശ്ച തിലാന് ആദികസംയുതമ്
ഓരോ ശ്ലോകത്തിനും, പ്രത്യേകിച്ച് പത്താം സ്കന്ധത്തിന്, വിധിപ്രകാരം പായസം, തേൻ, നെയ്യ്, എള്ള് എന്നിവയും മറ്റ് ദ്രവ്യങ്ങളും അർപ്പിക്കണം.
അഥവാ ഹവനം കുര്യാദ് ഗായത്ര്യാ സുസമാഹിതഃ । തന്മയത്വാത് പുരാണസ്യ പരമസ്യ ച തത്ത്വതഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ഗായത്രിമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, പൂർണ്ണമായ ഏകാഗ്രതയോടെ ഹവനം നടത്താം; കാരണം പുരാണം പരമാത്മാവിന്റെ സ്വരൂപമാണ്.
ഹോമാശക്തൌ ബുധോ ഹൌമ്യം ദദ്യാത് തത്ഫല സിദ്ധയേ । നാനാച്ഛിദ്രനിരോധാര്ഥം ന്യൂനതാധികതാനയോഃ
ഹോമം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തപക്ഷം, ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ മറ്റുള്ളവർക്കു നൽകണം; അങ്ങനെ ഫലം ലഭിക്കും, വിവിധ തടസ്സങ്ങളും കുറവും അധികവും നീക്കാൻ ഇതു സഹായിക്കും.
ദോഷയോഃ പ്രശമാര്ഥം ച പഠേത് നാമസഹസ്രകമ് । തേന സ്യാത് സഫലം സര്വം നാസ്ത്യസ്മാദധികം യതഃ
ദോഷങ്ങൾ ശമിപ്പാൻ, നാമസഹസ്രകം പാരായണം ചെയ്യണം; അങ്ങനെ എല്ലാം ഫലപ്രദമാകും, ഇതിനേക്കാൾ വലിയതൊന്നുമില്ല.
ദ്വാദശ ബ്രാഹ്മണാന് പശ്ചാത് ഭോജയേത് മധുപായസൈഃ । ദദ്യാത് സുവര്ണം ധേനും ച വ്രതപൂര്ണത്വഹേതവേ
ശേഷം, പന്ത്രണ്ട് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പായസവും തേനും നൽകി ഭക്ഷിപ്പിക്കണം; വ്രതം പൂർത്തിയാക്കാൻ സ്വർണ്ണവും പശുവും നൽകണം.
ശക്തൌ പലത്രയമിതം സ്വര്ണസിംഹം വിധായ ച । തത്രാസ്യ പുസ്തകം സ്ഥാപ്യം ലിഖിതം ലലിതാക്ഷരമ്
ശക്തിയുള്ളവർക്ക്, മൂന്നു പളവോളം ഭാരമുള്ള സ്വർണ്ണസിംഹം നിർമ്മിച്ച്, അതിന്മേൽ മനോഹരമായി എഴുതിയ പുസ്തകം വയ്ക്കണം.
സംപൂജ്യ ആവാഹനാദ്യൈഃ തദ് ഉപചാരൈഃ സദക്ഷിണമ് । വസ്ത്രഭൂഷണ ഗന്ധാദ്യൈഃ പൂജിതായ യതാത്മനേ
അവനെ ആഹ്വാനിച്ച്, വേണ്ട എല്ലാ ചടങ്ങുകളും ദക്ഷിണയോടുകൂടി, വസ്ത്രം, അലങ്കാരം, സുഗന്ധം എന്നിവയാൽ ആദരപൂർവ്വം സ്നേഹത്തോടെ പൂജിച്ചു.
ആചാര്യായ സുധീര്ദത്ത്വാ മുക്തഃ സ്യാദ് ഭവബംധനൈഃ । ഏവം കൃതേ വിധാനേ ച സര്വപാപനിവാരണേ
ഏതെങ്കിലും ജ്ഞാനിയിതു ഗുരുവിന് സമർപ്പിച്ചാൽ, അവൻ ഭവബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും. ഈ വിധത്തിൽ നിർവ്വഹിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റപ്പെടും.
ഫലദം സ്യാത് പുരാണം തു ശ്രീമദ്ഭാഗവതം ശുഭമ് । ധര്മകാമാര്ഥമോക്ഷാണാം സാധനം സ്യാത് ന സംശയഃ
ശ്രീമദ്ഭാഗവതം എന്ന ഈ ശുഭമായ പുരാണം ഫലപ്രദമാണ്; ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം, മോക്ഷം എന്നിവ നേടാനുള്ള ഉറപ്പായ മാർഗ്ഗമാണിത്—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
കുമാരാ ഊചുഃ - ഇതി തേ കഥിതം സര്വം കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി । ശ്രീമദ്ഭാഗവതേനൈവ ഭുക്തിമുക്തി കരേ സ്ഥിതേ
കുമാരന്മാർ പറഞ്ഞു: ഇതാ, എല്ലാം പറഞ്ഞുതന്നു. ഇനി എന്താണ് കൂടി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? ശ്രീമദ്ഭാഗവതം തന്നെ ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
സൂത ഉവാച - ഇത്യുക്ത്വാ തേ മഹാത്മാനഃ പ്രോചുര്ഭാഗവതീം കഥാമ് । സര്വപാപഹരാം പുണ്യാം ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായിനീമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ മഹാത്മാക്കൾ എല്ലാ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന, പുണ്യമുള്ള, ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ഭാഗവതകഥ പറഞ്ഞു.
ശ്രൃണ്വതാം സര്വഭൂതാനാം സപ്താഹം നിയതാത്മനാമ് । യഥാവിധി തതോ ദേവം തുഷ്ടുവുഃ പുരുഷോത്തമമ്
എല്ലാ ജീവികളും, മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ചവരും, ഏഴു ദിവസം വിധിപ്രകാരം ആകാംക്ഷയോടെ കേട്ടു; പിന്നെ അവർ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പുരുഷോത്തമനെ സ്തുതിച്ചു.
തദന്തേ ജ്ഞാനവൈരാഗ്യ-ഭക്തീനാം പുഷ്ടതാ പരാ । താരുണ്യം പരമം ചാഭൂത് സര്വഭൂതമനോഹരമ്
അവസാനത്തിൽ ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും ഭക്തിയും അത്യുത്തമമായി വലിപ്പിച്ചു; അതിനൊപ്പം എല്ലാവരെയും ആകർഷിക്കുന്ന യൗവനം അവിടെ ഉദിച്ചു.